Кіріспе

Көптеген семит алфавиттерінің жетінші әрпі – Зайин (зайн, зайн немесе жай ғана зай деп те жазылады) – семит абджадтарының жетінші әрпі, оның ішінде финикиялық зайн 𐤆, еврейше zayīn ז, арамейше zain 𐡆, сириялық zayn ܙ және арабша zāy ز. Ол дыбысты білдіреді. Финикиялық әріп грек әрпі zeta (Ζ), этрусктің z, латынның Z және кириллицаның Ze З әріптерінің пайда болуына себеп болды.

Шығу тегі

Proto Sinaitic glyph деп аталуы мүмкін, иероглифке негізделмеген болуы мүмкін және "төңкергіш" бейнелеген болуы мүмкін. Балама пікір бойынша, ол "мыс қорытындысы" иероглифінің (𓈔) балта пішініндегі түріне негізделген, себебі "заин" атауының түбірлері арамей тілінде "қол", "қару-жарақ" және "қару жасауға қолданылатын металл" дегенді білдіреді. Финикиялық әрпінің аты семсер немесе басқа қарудың атымен аталған. Еврей тілінде (זין) "қару" дегенді білдіреді, етістік (לזיין) "қаруландыру" дегенді білдіреді, ал етістік (להזדיין) "өзін қаруландыру" дегенді білдіреді.

Араб тілі zāy

Бұл әріптің аты бар. Оның сөздегі орнына қарай екі түрі болады:

Араб тіліндегі rāʾ әріпімен ұқсастығы, түпнұсқа сирия тіліндегі әріптердің бір белгіге бірігуінен туындауы мүмкін, бұл олардың біреуін нүкте арқылы ажыратуды қажет етеді; ұқсас процесс және осы әріптің тағы бір аты – že – парсы, пушту, күрд, урду және ұйғыр тілдері сияқты бірнеше тілде кездеседі (Қоңя езигі қараңыз).

Сандық мәні (гематрия)

Гематрияда зайин жеті санын көрсетеді, ал еврей жыл санауының басында қолданылғанда 7000-ді білдіреді (мысалы, זתשנד сандары 7754 жылғы болашақ күнді көрсетеді).

Тора түрмесінде қолданылуы

Зайин, айин, гимель, тет, нун, шин және тзади сияқты, Сефер Тораға (Тора орамасына) жазылғанда ерекше тәж (тагин деп аталады) алатын жеті әріптің бірі.

Сирия тіліндегі заин

Зәйн – дауысты әрі альвеолярлық фрикативті дыбыс.