Кіріспе

Көптеген семит алфавиттерінің әрпі, семит әрпі.

Тау, тав немесе таф – семит абджадтарының жиырма екінші және соңғы әрпі, оның ішінде финикиялық tāw 𐤕, еврейше tav ת, арамейше taw 𐡕‎, сириялық taw ܬ және арабша tāʾ ت (абджади реті бойынша 22-ші, қазіргі реті бойынша 3-ші). Араб тілінде ол сондай-ақ ث ṯāʾ әрпін тудырады. Оның бастапқы дыбыстық мәні – [мәні көрсетілмеген]. Финикиялық әріп грек тау (Τ), латын T және кириллица Т әріптеріне бастау берді.

Арабша tāʾ

Хаттың атауы сөздегі орнына қарай бірнеше түрде жазылады: соңғы ـَتْ (фата, содан кейін оған сукун қосылады, [айтылуы], бірақ диакритикалық белгілер көбінесе жазылмайды) үшінші жақтағы перфективті/өткен шақ етістіктерінде әйел тегін көрсету үшін қолданылады, ал соңғы تَ (,) өткен шақ екінші жақтағы жекеше еркек етістіктерінде, соңғы تِ (,) өткен шақ екінші жақтағы жекеше әйел етістіктерінде және соңғы تُ (,) өткен шақ бірінші жақтағы жекеше етістіктерінде қолданылады. Араб әрпінің ت көпше түрі – (تاءات), ол палиндром болып табылады. Соңғы кезде "т" әрпі онлайн смайлик ретінде қолданылады, себебі ол күлімдеген бетке ұқсайды.

Та'марбута

(ـَة, ة) (تَاءْ مَرْبُوطَة), "байланған") деп аталатын баламалы форма есімдер мен сипаттаушылардың әйел тегін көрсету үшін сөздердің соңында қолданылады. Қайталанатын (تَاءْ مَفْتُوحَة, "ашық") әрпі, оны осыдан ажырату үшін қолданылады. Мысалы, رِسَالَة ('хат, хабар') сияқты сөздерде (ـَة) комбинациясы немесе (немесе) деп транслитерацияланады және (а) деп айтылады. Тарихи тұрғыдан, бұл әріп барлық позицияларда ретінде айтылған, бірақ қазіргі кезде сөз соңындағы позицияда дыбысы түсіріледі. Дегенмен, егер әріппен аяқталатын сөз грамматикалық жалғау немесе басқа жұрнақпен біріктірілсе, әріп анық айтылады. Мысалы, رِسَالَة ('хат, хабар') сөзі тоқтағанда ретінде, ал атау райда (атау рай жалғауы) ретінде, иелік райда (иелік рай жалғауы) және айыптау райда (айыптау рай жалғауы) айтылады. Егер иелік жұрнағы ('менің') қосылса, ол ('менің хатым') болады. /t/ дыбысы сөз құрастырылған кезде де (iḍāfa) әрқашан айтылады, мысалы ("Кешірім хаты"). Бұл әріптің жеке және соңғы пішімдері (ه) пішімін және (ت) әрпінің екі нүктесін біріктіреді. Араб әліпбиінде жазылған басқа тілдерге, мысалы парсы тіліне қарыз алғанда, әдетте тұрақты ه немесе тұрақты ت болып өтеді.

Еврейше айтылуы

Қазіргі иврит тіліндегі "тав" әрпі көбінесе тіл ұшымен жасалатын, дауыссыз жарылыс дыбысын көрсетеді: .

Жазба және айтылу түрлерінің өзгеруі

Тав әрпі - дагеш кал диакритикасын алатын алты әріптің бірі; қалғандары - бет, гимель, далет, каф және пе. Bet, kaph және pe әріптерінің дыбыстық мәндері қазіргі еврей тілінде дагеш қосылу арқылы фрикативтен плазивке өзгереді. Қазіргі еврей тілінде қалған үш әріптің дагешпен немесе одан басқа айтылуы өзгермейді, бірақ басқа уақытта және басқа жерлерде олардың әртүрлі айтылулары болған. Дәстүрлі ашкенази айтылуында дагешсіз тав әрпі [t] дыбысын, ал дагешпен тав [tʰ] дыбысын білдіреді. Йемен және кейбір сефард аймақтарында дагешсіз тав дауысты тіс фрикативін ([θ]) білдірген – бұл айтылу Sfath Emeth еңбегінде толыққанды нағыз деп бағаланған, ал дагешпен тав – плазив. Дәстүрлі итальяндық айтылуда дагешсіз тав кейде басқаша айтылады. Тав әрпі герешпен (ת׳) жазылғанда, қарыз сөздерде TH диграфын білдіру үшін қолданылады.

ТАВ-ның мәні

Гематрияда тав саны 400-ді білдіреді, бұл (соңғы) пішімдерді қолданбай көрсетілетін ең үлкен сан (қаф, мем, нун, пе және тзаде қараңыз). Шет тілдеріндегі есімдерді көрсету үшін тавтың (ת׳) артынан гереш немесе чупчик қойылуы мүмкін. (Сондай-ақ қараңыз: ағылшын тілінің еврейлендірілуі)

Иудаизмдегі

ТАВ – еврейше «эмет» сөзінің соңғы әрпі, яғни «ақиқат». Мидраш бойынша, «эмет» еврей алфавитінің бірінші, ортаңғы және соңғы әріптерінен (алеп, мем, тав: אמת) құралған. «Шекер» (שקר, жалған) деген сөз, керісінше, 19-шы, 20-шы және 21-ші (соңғыдан екінші) әріптерден тұрады. Осылайша, ақиқат – қамтушы, ал жалған – тар және алдаушы. Яһуди мифологиясында, Големге өмір сыйлаған сөз – осы «эмет» сөзі, ол Големнің басына қашалып жазылған. Бірақ, Големнің маңдайынан «алеп» әрпі өшірілгенде, қалғаны «мет» – өлген деген сөз болды. Сөйтіп, Голем қайтыс болды. Езекиел 9:4-те, Мысырдағы еврей үйлерінің есіктеріндегі қанға ұқсас, құтқарылу мейрамындағы «тав» әрпінің рөлі бейнеленген. Езекиелдің көрігінде, Ие періштелеріне ежелгі Израильдің астанасы Иерусалимге барып, «ішіндегі барлық жиренішті істерге қайғырып, аңғырып жылаған» адамдардың маңдайына «тав» белгісін қою арқылы халықтың бидайын қабықтан ажыратуды бұйырды. Демек, Езекиелдің көрігінде, Ие «тав» белгісі қойылған израильдіктерді сақтап қалуға лайық деп есептейді, ал белгісі жоқ және сын көзқарас танытпағандарды жоюға лайық деп санайды. Басқаша айтқанда, адамгершіліктің құлдырауына күмәнмен қарау – Құдайға адалдық пен құлшыныстың белгісі.

Тафты сөз тіркесі

"Алефтен тафқа дейін" дегені бір нәрсені бастапқыдан соңына дейін сипаттайды, бұл ағылшын тіліндегі "From A to Z" сөзімен теңдес еврей тіліндегі мақал.