Кіріспе

Кемпдрафтинг – жылқымен мал өңдеуге қатысты Австралияға тән ерекше спорт түрі. Атпен жүру стилі австралиялық стильге жатады, ол американдық батыс стильін еске түсіреді және кесу, жұмыс сиыры, командалық қалампыр және ранчо сұрыптау сияқты американдық жылқы спортына ұқсас. Кемпдрафтинг жарысында атпен жүргізуші ауладағы мал тобынан бір малды "айырып" алып, оны кемінде екі-үш рет бұрып, судьяға малды толық бақылауда ұстап тұрғанын көрсетуі керек. Содан кейін оны ауладан алып шығып, оң және сол жаққа бұрылатын тіректер арқылы сегіздік пішінде жүріп, екі тіректен өтеді, бұл "қақпа" деп аталады. Сыртқы жол 40 секундтан кем уақытта аяқталуы тиіс. 8 жастан 13 жасқа дейінгі жасөспірімдер арасындағы жарыстарда лагерьде немесе аулада әрдайым бір сау мал болуы керек. Басқа жарыстарда лагерьде кемінде алты сау мал болуы ұсынылады. Жылқы мен аттыға барлығы 100 ұпай беріледі: "Айырып алу" – 26 ұпай, жылқының жұмысы – тағы 70 ұпай, ал жол – 4 ұпай. Көптеген дисквалификациялар (судьяның қамшысын шапалаған дыбысымен белгіленеді) бәсекелестің лагерьде малды екі реттен астам жоғалтқан кезде болады, малды аренада бақылаудан шығарып алғанда немесе арена қоршауына тірегенде. Малдың қозғалыс бағытына қарама-қарсы бағытта жасалған "құйрық бұру" әрекеті де кемпдрафтингтің кез келген кезеңінде дисквалификацияға алып келеді. Бұл спорт жоғары шеберлік пен атпен жүруді талап етеді, сондай-ақ, жақсы жүгіретін, бірақ сол ат үшін тым жылдам емес малды таңдау дағдысын қажет етеді. Жеңімпаз ат пен аттыға зор құрмет көрсетіледі.

Тарих

Бұл спорт түрі Квинсленд штатының шалғай аймағында жылқының шеберлігін көрсету үшін малшылар мен жылқы айдаушылар арасында бейресми жарыстарда дамыған деп есептеледі. Алғашқы ресми лагерьлік байқау 1885 жылы Тентерфилдтегі Тентерфилд шоу қоғамының көрмесінде өтті. Бұл жарысқа Жаңа Оңтүстік Уэльстің Солтүстік жазығындағы Тентерфилд маңындағы малшы және жылқы өсіруші Кларенс Смит қатысты. Ол қазіргі ережелерге ұқсас ережелер мен бағалау тәртібін жасады. Уорвик алтын кубогы – Австралияның лагерьлік кестесіндегі маңызды шаралардың бірі, онда шамамен 1800 лагерьші төрт күн бойы жүлде үшін жарысады. Квинслендтегі Парадайс лагунасы – Австралиядағы ең ірі жүлделі лагерьлік жарыс орны, төрт күнде 230 000 австралиялық доллар жүлде қоры бөлінеді. "Актон Супер Биф" ашық лагерінің жүлдесі 80 000 долларды құрайды. Бұл іс-шараға 605 қатысушы тіркелді, жарыс екі кезең мен финалдан тұрды. Квинслендтің лагерьлік кестесінің үштік тәжі – Кондамин қоңырауы, Чинчилла әжесінің сағаты және Уорвик алтын кубогы. Уолча, Жаңа Оңтүстік Уэльс, бірнеше рет ұлттық біріншілікке ие болды, себебі бұл аймақ мұндай ірі шараларға қажетті сапалы малдың жеткілікті мөлшерін қамтамасыз ете алады. Көптеген лагерьлік күндерде ашық, жаңадан бастаушы, әйелдер және жасөспірімдерге арналған жарыстар жоспарланады. Ірі жарыстарда жылқыларға және тіпті жалаңаш атқа отырып жарысатын жарыстар да болуы мүмкін. Лагерьлік кесте – өте танымал отбасылық спортқа айналды, кейде әйелдер лагерінде, кішілер жарысында, содан кейін ер адамның қатысуымен өтетін жарыста әйел, күйеуі және баласы бір атпен жарысады. Қазіргі уақытта (2008) Австралияның әртүрлі аймақтарында 30 000 лагерьші (жылқы) тіркелген және жарысқа қатысады. 2007 және 2008 жылдары Австралияда жылқы тұмауының таралуы лагерьлік жарыстарды қоса алғанда, көптеген жылқы шараларының тоқтатылуына әкелді. Осы кезеңде кейбір көрмелер жылқының орнына мотоциклдерді пайдалана отырып, шағын лагерьлік жарыстар өткізді. Актон отбасы Рокхэмптон қаласының жанындағы Квинслендтегі Парадайс лагунасында 3 миллион долларлық мақсатты жобаланған және салынған лагерь кешенін салды. 2008 жылдың шілдесінде мұнда жарысқа қатысқан жеңімпаздарға 230 000 австралиялық доллары жүлде ретінде берілді. 2008 жылы жарысқа дайындық мақсатында көрермендерге арналған жаңа нысандарды жаңғыртуға 500 000 доллар жұмсалды. Жыл сайынғы Парадайс лагунасы лагерьлік жарыстарында төрт күн бойы үздіксіз жұмыс істейтін үш арена бар, бұл жүлде қорын арттырады. 2009 жылдың ақпанында ең ірі жүлделі лагерьлік жарыс, 50 000 долларлық Landmark Classic Campdraft, Австралияның Тамворттағы Жылқы және мал шаруашылығы орталығында өтті. Осыдан кейін жыл сайынғы Landmark Classic Campdraft Жылқы Сатылымында таза тұқымды емес жылқы сату бойынша жаңа австралиялық рекорд орнатылды. Мұнда 320 жылқы 2,9 миллион долларға сатылды, ең жоғары бағасы 46 000 долларды, ал орташа бағасы 9 075 долларды құрады. "Ашық лагерь" әлі де мал шаруашылығында қолданылады, онда малдарды ауладағы малдардан бөліп алудың орнына, олардың жайылымда жүрген кезде іріктеп алынады. Австралияның Ұлттық лагерьлік кеңесі 2000 жыл шамасында құрылды және төрт лагерьтік ұйымды басқарады: Австралиялық Бушмендер лагерьлік және родео қауымдастығы (Тамвортта), Австралиялық лагерьлік қауымдастығы (Квинслендте), Оңтүстік лагерьшілер қауымдастығы және Гиппсленд лагерьшілер қауымдастығы (GCA). Лагерьлік кесте Австралияның спорт институтымен ұлттық спорт түрі ретінде мойындалған.

Ат

Бұл жұмысты атқаруға ең қолайлы жылқының бойы шамамен 15 қолға жуық, ал лагерьден малды қиындықсыз алып кету үшін оның епті болуы керек. Содан кейін, ол малды бақылауға жеткілікті жылдамдыққа және қажет болған жағдайда, иығымен итеріп үлкен бұқаны жылдыруға қажетті дене салмағына ие болуы тиіс. Бұдан өзге, жылқы ынталы болуы керек, сондай-ақ адам мен мал арасындағы осы қиын, көбінесе қауіпті күш сынасында қажетті мал сезіміне ие болуы шарт. Ірі жылқы әдетте бұл спорттағы өткір бұрылыстарға жарамайды. Поло немесе полокросс аттарының жұмыс талаптары да шамалы ұқсас. Жақсы лагерьдегі жылқы малдан көзін алмайды, ал ат тіреліп, жұмыс істегенде, атқа отырған адам өз орнын қадағалап отыруы керек. Егер бұқаны белгілі бір бұрылыс жасауға көндіру қиын болса, онда жылқы оны дұрыс бағытта итеріп, "күлдіре" орналастыра алады. Лагерьдегі жарысқа ең танымал жылқы тұқымы – Австралиялық жылқы. Бұл жылқылар әртүрлі тұқымдардың қанынан тараған, олардың кейбіреулері Австралияға алғашқы отарлаушылармен бірге келген жылқыларға дейін жетеді. Австралиялық жылқыларды жеке тұқым ретінде ресми мойындау 1971 жылдың маусым айында жүзден астам лагерьдегі аттарды айдаушылар мен жылқы өсірушілер Австралиялық жылқылар қоғамын құру үшін бас қосып кездескен кезде басталды. Лагерьдегі жарысқа бағытталған жылқылардың алғашқы саудасы 2008 жылдың 24 мамырында Тамворттағы Landmark Classic Campdraft Sale-де өтті. 103 жылқы (А$) 51 000 долларға сатылды, орташа бағасы 10 456 долларды құрады.