Кіріспе
Астрологияда планетаның мекені (көбінесе үй деп аталмайды, астрологиялық үйлер жүйесімен шатастырмау керек) – бұл планетаның билігі бар зодиак белгісі. Бұл, гороскоптағы үйлерден өзгеше ұғым. Әрбір белгіге планеталық билеуші тағайындалады, және планета сол белгіде орналасқанда, оның ықпалы күштірек болады. Белгімен байланысты басқарушы планета, картадағы үйлер шебіндегі белгілерді түсіндірудің негізгі бағыты ретінде де қолданылады. Планета өзі басқаратын белгіде орналасқанда, домдық қадір-қасиетке ие болады. Бұл планетаның бес маңызды қадір-қасиетінің ең жоғарысы. Домицил – қазіргі кезде сирек қолданылатын, мамандар ғана қолданатын архаикалық термин; көптеген астрологтар "белгі" деген қарапайым терминді пайдаланады.
In astrology, a planet's domicile (less commonly home, not to be confused with the astrological house system) is the zodiacal sign over which it has rulership. This is a separate concept from the houses of the horoscope. A planetary ruler is given to each sign, over which the planet is said to have a more powerful influence when positioned therein. The ruling planet associated with a sign is also used as an implied focus of interpretation for the signs on house cusps in a chart. A planet is considered to be in domal dignity when it is positioned in the sign it rules. This is the strongest of the five essential dignities of a planet. Domicile is an archaic term in infrequent, specialist uses today; most astrologers use the simpler term "sign".
Шолу
Билеуші планеталардың тағайындамалары солтүстік жарты шардағы маусымдарға негізделген сияқты, себебі күн (Сол) және ай, жарық пен жылудың басты жеткізушілері, сәйкесінше Арыстан мен Раққа берілді, өйткені күн осы белгілер арқылы өткен айлар (көне заманда) ең жылы және ең ұзақ күндік болған. Керісінше, Сатурн, ежелгілерге белгілі планеталардың ең алыс (сонымен қатар "ең суық") планетасы, Аквариус пен Козерогтың билеушісі аталды, бұл белгілер сәйкесінше Арыстан мен Рақтың қарама-қарсы белгілері. Келесі жақын орналасқан Юпитерге Суқұйғыш пен Козерогтың (Балықтар мен Сарышаян) екі жағындағы белгілер берілді, ал келесі кезекте Марс келесі екеуін (Қошқар мен Саудагер) алды. Меркурий күннен екі жаққа да бір белгіден артық ешқашан шықпайды, сондықтан ол Арыстан мен Рақтың (Бикеш пен Егіздердің) екі жағындағы екі белгіге билік етеді деп есептелді, ал Венера күннен екі белгіден артық ешқашан шықпайды, сондықтан ол Таразы мен Бикештің билеушісі аталды. Геоцентрлік көріс шеңберінен тыс планеталардың қазіргі заманда ашылуы астрологтар үшін қиын мәселе тудырды, олар көптеген жағдайда Уранды Суқұйғыштың билеуші планетасы деп жариялаған консенсусқа келді, ал Нептун Балықтарға, ал кейіннен Марстың жоғары октавасы саналған Плутон Саудагерге берілді. Кейбір қазіргі заманғы сарапшылар қосымша мәртебе табу үшін "түн билеушіліктері" тұжырымын қолданады. Уран Суқұйғыштың күндізгі билеушісі, ал Сатурн түндегі билеушісі деп белгіленді. Сол сияқты, Нептун Балықтардың күндізгі билеушісі, ал Юпитер түндегі билеушісі болды, ал Плутон Саудагердің күндізгі билеушісі, Марс түндегі билеушісі болды. Осы сияқты екі билеушілікті қолдану "бірлескен билеушілік" деп те аталады. Кейбір астрологтар жаңа бірлескен билеушілер олармен байланысты белгілердің басты билеушілері деп сенді және олар осы белгілердің жалғыз билеушілері болуы мүмкін, егер осылай болса, тағы екі планета, біреуі Таразы немесе Бикеш, ал екіншісі – Бикеш немесе Егіздер, оларды табуды күтуі мүмкін, осылайша белгіге екі билеушінің болу қажеттілігін жояды. Астрологияда Церераның мәртебесі әлі толық анықталмаған, бірақ ол Бикеш немесе Бикештің билеушісі ретінде ұсынылған. Кейбір қазіргі заманғы астрологтар, соның ішінде көптеген еуропалық астрологтар үшін, бұл Синастриялық карталардағы оның рөлін байқауға негізделген Бикештің билеуші планетасы. Айта кетерлігі, 19 ғасырдың ортасында астероидке айналғанға дейін, 19 ғасырдың басында Церераны алғаш рет тапқан астрологтардың ұрпағы оған Бикешті билеушілікке тағайындады. Астрологтардың аз бөлігі үшін ол Венерамен бірге Бикештің билеуші планетасы.
Диспозиторлар
Диспозитор – планеталардың белгілерге билігін анықтаудың сипаттамасы. Мысалы, егер Меркурий Таразы белгісінде болса, оның диспозиторы Венера, егер Венера өз кезегінде Сақинашыда болса, оның диспозиторы Юпитер, ал егер Юпитер – Жаратылыс белгісінде болса, оның диспозиторы Ай болады. Бұл процесс соңғы диспозиторға (өз билігіндегі белгі) жеткенге дейін немесе шексіз басшылық тізбегінде айналып отыруы мүмкін.
Қолданылуы
Дәстүрлі әдістерге негізделген классикалық астрологтар ежелгілердің білмеген, 12 белгінің билеушісі ретінде танылмаған сыртқы планеталарды қолданбайды, дәстүрлі басқару жүйесін қалайды. Ал, психологиялық бағытталған көптеген қазіргі заманғы астрологтар жоғарыда аталған үш белгіні сыртқы планеталармен байланыстырады. Тағы да біреулері ежелгі билеушілерді қолданып, осы белгілердің қоса билеушілері ретінде қазіргі планеталарды пайдаланады. Кейбір астрологтар планеталардың ешқайсысын белгілердің билеушілері ретінде қолданбайды (космобиологтар, Уран астрологтары, Гамбург астрология мектебі, басқа топтар/жеке тұлғалар), олар астрологиялық аспектілерге және жылдызшаның басқа бөліктеріне, тәжірибелік зерттеулерге ыңғайлырақ бөліктеріне көбірек назар аударады. Веда астрологиясын (Джйотиш) тәжірибе ететін көптеген астрологтар тек дәстүрлі басқару жүйесін қолданады.