Кариб теңіз қауымдастығының сот мекемесі

Кіріспе

Кариб теңіздері қоғамдастығының сот институты – Кариб теңіздері қоғамдастығының сот институты.

Кариб теңіздері әділет соты (CCJ немесе CCtJ; Caribisch Hof van Justitie;) – Кариб теңіздері қоғамдастығының (CARICOM) сот институты. 2005 жылы құрылған, оның штаб-пәтері Тринидад және Тобагодағы Порт-оф-Испания қаласында орналасқан. Кариб теңіздері әділет соты екі юрисдикцияға ие: бастапқы юрисдикция және апелляциялық юрисдикция.

Бастапқы юрисдикциясында CCJ Чагуарамас шартының жаңартылған нұсқасын (Кариб теңіздері қоғамдастығын құрған) түсіндіреді және қолданады, сондай-ақ бұл шартты түсіндіру мәселелері бойынша міндетті және ерекше юрисдикцияға ие халықаралық сот болып табылады. Апелляциялық юрисдикциясында CCJ азаматтық және қылмыстық істер бойынша соңғы инстанция ретінде, Палаталық Кеңестің Сот комитетіне (JCPC) шағымдану құқығын тоқтатқан мүше мемлекеттерден келіп түскен шағымдарды қарастырады. 2023 жылғы сәуір айының мәліметтері бойынша, Барбадос, Белиз, Доминика, Гайана және Сент-Люсия JCPC-нің апелляциялық юрисдикциясын CCJ-нің юрисдикциясына алмастырды. Антигуа және Барбудада (2018) және Гренадада (2018) өткізілген ұлттық референдумдардың нәтижесінде бұл елдердің көпшілігі британдық Тайлық Кеңесінің Сот комитетінен Кариб теңіздері әділет сотына соңғы апелляциялық инстанцияны ауыстыруға қарсы дауыс берді. 2009 жылы Сент-Винсент және Гренадиндерде өткізілген бұрынғы референдум да сайлаушылардың көпшілігімен қабылданбады, алайда бұл конституциялық ұсыныс CCJ-ді Тайлық Кеңесімен алмастырмады, керісінше, конституциялық реформа арқылы оны алмастыру мүмкіндігін, сондай-ақ Сент-Винсент пен Гренадиндерді республикаға айналдыру сияқты басқа да ұсынылған өзгерістерді заңдастырды.

Шолу

CCJ гибридтік институт ретінде көзделеді: соңғы инстанциядағы муниципалды сот және қайта қарастырылған Чагуарамас шартын түсіндіру мен қолдану мәселелерінде бастапқы, міндетті және ерекше құзыретті халықаралық сот. Осы бастапқы құзыретін жүзеге асырғанда, CCJ халықаралық трибуналдың функцияларын атқарады, шартты түсіндіру және қолдану кезінде халықаралық құқық нормаларын қолданады. Осылайша, CCJ Еуропалық Әділет соты, ЕЭҚТС, Шығыс Африка Әділет соты, ЭКОУАС қоғамдық Әділет соты, Анд Әділет соты және Халықаралық Әділет соты сияқты қызмет етеді. Сондықтан, Соттың апелляциялық құзыреті, әсіресе, КАРИКОМ-ға кірмейтін Кариб мемлекетіне немесе КАРИКОМ-ның серіктес мүше мемлекеттеріне қолжетімді болуы мүмкін. Кейбір халықаралық соттардан өзгеше (бірақ ЕҚС және ЕЭҚТС сияқты басқаларымен ұқсас), мүше мемлекеттер арасындағы, КАРИКОМ азаматтары арасындағы немесе азаматтар мен мемлекет арасындағы даулардың барлығы CCJ-де қарастырылады. Осының нәтижесінде, CCJ-ның апелляциялық шешімдері судьяларды ЕҚС және CCJ-ның бастапқы шешімдері сияқты біртұтас және ұжымдық "сот дауысы" артында қорғамайды. Бұл ЕҚС және ЕЭҚТС-нің халықаралық соттар ретіндегі тәжірибесімен үйлеседі.

Құпия кеңестің сот комитетімен салыстыру

Бастапқыда Тайлық кеңесінің немесе JCPC орнын алмастыру мақсатымен құрылып, кейіннен Чагуарамас қайта қарастырылған шартының түсіндірілуіне қатысты бастапқы юрисдикция берілген CCJ, британдық сот жүйесінің кейбір аспектілерін көшіріп алса да, басқа жағынан айырмашылықтары бар. JCPC көптеген заңгерлерді жұмысқа алғанмен, олардың тек бір бөлігін пайдаланғандықтан, кез келген іс бойынша шешімдер көбінесе шақырылған судьяларға байланысты деген сынға ұшырады. Судьялардың мүмкін болатын комбинацияларының көптігі бірдей фактілерге негіделген істерде әртүрлі шешімдер қабылдануына әкелуі мүмкін, соның салдарынан JCPC-ге шағымдану құны CCJ-ге шағымданудан кем дегенде он есе жоғары. Екі сот та форма пауперисте шағымдануға рұқсат берсе де, жеке даугер үшін төлемдер тым ауыр болған жағдайда сот төлемақысынан бас тартады. Виза талабына қарамастан, барлық даугерлер сот процесінің барысында Ұлыбританиядағы тұру және басқа да қажетті шығындарды өтеуге міндетті. Бұл шағымдану процесін өте қымбат етеді; бір бағалау бойынша орташа жалпы құны 57 000 – 87 500 АҚШ доллары аралығында. CARICOM-ның кіші мемлекеттерінен келіп түскен шағымдардың саны аз болғандықтан, көптеген CARICOM даугерлері үшін жергілікті апелляциялық соттар соңғы инстанция болып табылады, олар JCPC-ге шағымдануға шамалары келмейді және осылайша жергілікті апелляциялық соттардың шешімімен қанағаттандыруға мәжбүр. Ал CCJ көп жағдайда даугерлер үшін әлдеқайда арзан нұсқа болып табылады. CCJ барлық келісім жасасқан мемлекеттерде орнатылған телеконференциялық жабдықтарды пайдалана отырып, сот отырыстарын электрондық түрде өткізу жүйесін де қолданады. JCPC Ұлыбританиядан тыс жерде отыруға дайын екенін мәлімдегенмен, бұл үшін бас судья мен тиісті ел немесе аумақ үкіметінен ресми шақыру алу қажет, сондай-ақ JCPC-нің барлық шығындарын (әуе билеттері, саяхат, тұру және басқа да қажетті шығындар) қабылдаушы тарап төлеуге міндетті болуы керек, және мұндай сапарды негіздеуге жеткілікті жұмыс болуы тиіс. Мұндай жұмыс көршілес немесе жақын аумақтардан немесе елдерден келіп түскен істерді қарауды қамти алады. CCJ, егер куәлік беру үшін жеке қатысу қажет болса және бейне немесе телеконференциялық технологиялар жеткіліксіз болса, өз құзыреті шегіндегі кез келген елде іс бойынша отырыс өткізуге дайын. Сондай-ақ, даугер соттың отырыс орнына қатысуға шамасы келмесе, өзінің ісін тиісті деңгейде ұсыну мүмкіндігінен айырылып қалуы мүмкін. Өз құзыретіндегі басқа елге сапар кезінде CCJ әуе билеттері, тұру және басқа да шығындарды өзі төлейді. Қабылдаушы мемлекет Сот үшін отырыс өткізу орнын (JCPC-дегідей) және Сот үшін жер көлігі мен қауіпсіздік қамтамасыз етуі тиіс (JCPC-дегідей). Бүгінгі күнге дейін CCJ Барбадос, Белиз, Гайана, Ямайка және Тринидад және Тобагодағы істерді қарады.

Initially being created as a replacement for the Privy Council or JCPC, and later being tasked with the original jurisdiction over the interpretation of the Revised Treaty of Chaguaramas, the CCJ replicates certain aspects of the British justice system while being divergent in other ways. As a result of the JCPC's employment of a large pool of jurists but usage of only a fraction of them, the JCPC has been criticized for the fact that decisions for any one case often depends on the judges called. The possible combinations of judges available means that different decisions can be rendered for very similar fact patterns in cases. thus making the cost of filing an appeal with the JCPC at least ten times greater than filing an appeal with the CCJ. Although both courts do allow appeals in forma pauperis, waiving filing fees when they are deemed too burdensome on the individual litigant, Regardless of whether or not a visa is required, all litigants would also have to pay for accommodation and any other necessary expenses in the UK for the duration of the litigation. All of this adds up as a very expensive appeals process; one estimate placed the average total cost between US$57,000 and US$87,500. Given the generally low number of appeals coming from the smaller CARICOM states in effect the local courts of appeal are the courts of last resort for the majority of CARICOM litigants who cannot afford to take their appeals to the JCPC and must therefore be satisfied with the judgments of the local courts of appeal. By contrast, the CCJ, in most cases, is a much less expensive option for litigants The CCJ also utilizes the system to conduct hearings electronically, making use of teleconferencing equipment installed in all contracting states. the JCPC has maintained that it is willing to consider sitting outside the UK, but only where it receives an official invitation to do so from the chief judge and the government of the country or territory concerned, and where the full costs of the JCPC (that is airfare, travel, accommodations and other relevant costs) are covered by the hosts, and where there is sufficient work to justify such a visit. Such sufficient work might involve hearing cases from other neighbouring or nearby territories or countries the CCJ is willing to sit in any country within its jurisdiction on a case by case basis, if doing so is necessary for evidence to be given in person and where video or teleconferencing technology proves insufficient for the task and where the litigant may not be able to afford to appear before the seat of the court and thus be unable to adequately present his or her own case. When travelling to another country in its jurisdiction the costs are paid for by the CCJ itself including airfare, accommodations and any other expenses. The hosting state is expected to provide a location for the Court to sit (as with the JCPC) and to provide ground transportation and security for the Court (as with the JCPC). Thus far the CCJ has sat on cases in Barbados, Belize, Guyana, Jamaica and in its seat of Trinidad and Tobago.

Істердің түрлері

Шығындардың айырмашылығына байланысты, JCPC-ге тек өлім жазасына кесілген кейбір сотталушылар немесе өте бай адамдар ғана нақты қол жеткізе алды. Ортақ құқық бойынша, шағымдану құқығы барлық жағдайларда қарастырылмаған, оның орнына оны арнайы беру қажет. Бұл «құқық бойынша» және «рұқсат ету арқылы» шағымданулар түрінде жүзеге асырылады (жергілікті апелляциялық сот немесе JCPC өзі рұқсат талап еткен жағдайда). Гвиана 1970 жылы JCPC-ге шағымдануды жойғанмен, CCJ-ді қабылдағаннан кейін осы Сотқа шағымданулар экспоненциалды түрде артты. Ямайка делегациясы өңірлік апелляциялық сот құру туралы ұсыныс енгізді, ал басшылар Кариб теңізі елдерінің соңғы апелляциялық соты ретіндегі Құпия кеңестен бас тарту және CARICOM бас прокурорлары комитетіне сол кезде «Кариб апелляциялық соты» деп аталған мәселені одан әрі зерттеуді тапсыру туралы келісімге келді. 2000 жылы Caricom заңнамалық жобаларды дайындау орталығының директоры Герцог Поллард жазғандай: «Ескі Чагуарамас шарты шартты түсіндіру және қолдану туралы даулар туындаған жағдайда төрелік етуді көздеген. Алайда, төрелік рәсімдері ешқашан қолданылмады және маңызды даулар шешілмеді, бұл интеграциялық қозғалысты тежеді. Сонымен қатар, CSME арқылы құрылған құқықтар мен міндеттер экономикалық кәсіпорындарды құруға, кәсіби қызметтер көрсетуге, капиталды қозғалысқа және бизнесті жүргізу үшін жерді сатып алуға қатысты, сондықтан осы құқықтар мен оларға сәйкес міндеттер туралы заңды және түпкілікті шешім қабылдау үшін тұрақты, орталықтандырылған, өңірлік институттың болуы қажет. Кариб теңізінің әділет соты осындай беделді институт болуға тиіс». Ресми ашылу рәсімі 2005 жылдың 16 сәуірінде Тринидад және Тобагоның Порт-оф-Испания қаласындағы Королевалар залында өтті. CCJ алғашқы істі 2005 жылдың тамызында қарады, ол Барбадостан келіп түскен «он жылдық» қаралау ісіне қатысты. Барбадос және Гайана 2005 жылы CCJ-ның апелляциялық юрисдикциясына қосылды, Белиз 2010 жылдың маусымында, ал Доминика 2015 жылдың наурызында қосылды.

Due to the differences in costs, the JCPC has only been truly practically accessible to certain death row inmates or very wealthy individuals. Under the common law, the right of appeal does not exist for all cases and instead must be specially conferred. This is done consequently as appeals "as of right" and "as of leave" (where leave is required by the local Court of Appeal or the JCPC itself). While Guyana originally abolished appeals to the JCPC in 1970, since adopting the CCJ, appeals to that Court have been exponentially increasing. the Jamaican delegation tabled a proposal on setting up a regional Court of Appeal and the heads further agreed to take action on relinquishing the Privy Council as the Anglophone Caribbean's final appeal court and mandated a committee of CARICOM attorneys general to further explore the question of the establishment of what was then being called a "Caribbean Court of Appeal". As Duke Pollard, then director of the Caricom Legislative Drafting Facility, wrote in 2000: "the old Treaty of Chaguaramas provided for arbitration in the event of disputes concerning the interpretation and application of the Treaty. Unfortunately, however, the arbitral procedure was never used and serious disputes were never settled, thereby causing the integration movement to be hampered. Moreover, the rights and obligations created by the CSME are so important and extensive, relating to the establishment of economic enterprises, the provision of professional services, the movement of capital, the acquisition of land for the operation of businesses, that there is a clear need to have a permanent, central, regional institution to authoritatively and definitively pronounce on those rights and corresponding obligations. The Caribbean Court of Justice is intended to be such an authoritative institution." The official inauguration was held in Queen's Hall, Port of Spain, Trinidad and Tobago, on Saturday 16 April 2005. The first case heard by the CCJ was in August 2005 and was to settle a "decade long" libel court case from Barbados. Barbados and Guyana acceded to the CCJ's appellate jurisdiction in 2005, with Belize joining them in June 2010, and Dominica in March 2015.

Тазалық кеңесімен юрисдикциялық бәсеке

Жоғары апелляциялық сот құрылуының себептері көп және әртүрлі, оның ішінде Британдық сот комитеті мен Тайлық кеңесінен аймақтық құқықтан шеттету сезімі де бар. Бұл соттың құрылуына байланысты туындаған дау Кариб аймағында Тайлық кеңеске қарсы пікірлерді күшейткен екі маңызды оқиғамен байланысты. Бір себебі – Кариб мемлекеттерінде кісі өлтіруге кінәлі айдалғандарға (өз шағымдарын білдіруге бес жылдан астам уақыт жұмсағандарға) өлім жазасын қолдануға Тайлық кеңесінің рұқсат бермеуі, тіпті тиісті мемлекеттердің көпшілігі өлім жазасын қолдаған жағдайда да. 1993 жылғы Пратт пен Ямайка бас прокуроры арасындағы іс бойынша Тайлық кеңесі бес жылдан астам уақыт өлім жазасына кесілгендердің жазаларын өмір бойына түрмеге ауыстыру керек деп шешті. Екінші маңызды мәселе – Антигуа және Барбудадағы Observer Publications v Matthew ісі, онда Тайлық кеңесі үкіметтің радиостанция лицензиясына өтінішті қараудан бас тартуы заңсыз деп үкім шығарды. Бұл үкімге дейін радиостанция лицензиялары премьер-министр отбасының мүшелеріне ғана беріліп келді. Британдық негізделген соттың Кариб аймағында тым көп билігі бар деп есептеледі. Бірнеше саясаткер Кариб елдерінің бұрынғы Британ империясының жалғыз қалған аймағы екенін айтып, шағымдану үшін британдық сот жүйесіне тәуелді екеніне өкініш білдірді.

Төраға

ТМК төрағасы РЖЛСК ұсынысы бойынша Уағдаласушы Тараптардың төрттен үш бөлігінің білікті көпшілік дауысымен тағайындалады немесе қызметтен алынады. Комиссия мына тұлғалардан тұрады: Комиссия төрағасы болып табылатын Сот Төрағасы; Кариб Одағының Кариб Одағы адвокаттар қауымдастығы (OCCBA) және Шығыс Кариб мемлекеттері ұйымының (OECS) адвокаттар қауымдастығы бірлесіп ұсынған екі адам; Уағдаласушы мемлекеттің сот қызметі комиссиясының төрағасы үш жыл мерзімге ағылшын алфавиттік тәртібімен кезекпен таңдалады; Уағдаласушы мемлекеттің мемлекеттік қызмет комиссиясының төрағасы үш жыл мерзімге кері ағылшын алфавиттік тәртібімен кезекпен таңдалады; Кариб Одағының Бас хатшысы және OECS Бас директоры аймақтық үкіметтік емес ұйымдармен кеңескеннен кейін үш жыл мерзімге бірлесіп ұсынған екі адам; Батыс Индия университетінің заң факультетінің деканы, кез келген Уағдаласушы мемлекеттің заң факультеттерінің декандары және Заң білімі кеңесінің төрағасы бірлесіп ұсынған екі көрнекті заңгер; және Уағдаласушы Тараптардың адвокаттар қауымдастықтары немесе заң қауымдастықтары бірлесіп ұсынған екі адам. CCJ Траст қоры өңірлік ұйымдардан тағайындалған сенімшілер кеңесімен басқарылады, олардың көпшілігі мүше мемлекеттер үкіметтерінің ықпалынан тәуелсіз және жеке және қоғамдық мүдделерді ұсынады.

CCJ сенімгерлік қоры

Кариб теңізінің сот төрелігі тәуелсіз Кариб теңізінің сот төрелігінің сенім қоры арқылы қаржыландырылады. Сенім қорының мақсаты – Соттың саяси араласудан қаржылық тәуелсіздігін қамтамасыз ету. Ол Кариб теңізінің даму банкі мен басқа да несие берушілерден алынған қарыздар арқылы мүше мемлекеттердің бастапқы үлестерінен шамамен 100 миллион АҚШ долларымен құрылды. Мемлекеттердің салымдары: Ямайка – 28,7 миллион АҚШ доллары, Тринидад және Тобаго – 31,6 миллион АҚШ доллары, Барбадос – 13,5 миллион АҚШ доллары және Гайана – 8,8 миллион АҚШ доллары. Бұл қордан түсетін табыс Соттың шығыстарын (судьялар мен басқа қызметкерлердің еңбекақысы, соттың жұмыс істеуі) мәңгілік қаржыландыруға бағытталған және 10 жылдық болжам бойынша есептелген. Бұл Кариб теңізінің сот төрелігін үкіметтердің кеңдігіне тәуелділіктен сақтайды және оны олардың әкімшілік бақылауынан босатады. Кариб теңізінің сот төрелігінің сенім қоры Кариб теңізі қоғамдастығының бас хатшысы, Вест-Индия университетінің вице-канцлері, Кариб теңізінің сақтандыру қауымдастығының президенті, Кариб теңізінің жергілікті банктерінің қауымдастығының төрағасы, Кариб теңізінің ресми есепшілер институтының президенті, Кариб теңізінің ортақ адвокаттар қауымдастығының президенті, Кариб теңізі қоғамдастығының мүше мемлекеттерінің сот органдары басшылары конференциясының төрағасы, Кариб теңізінің өнеркәсіп және сауда қауымдастығының президенті және Кариб теңізінің еңбек конгресінің президенті сияқты түрлі аймақтық ұйымдардан тағайындалған сенімшілер кеңесімен басқарылады. Әкімшілік соттың шешімдері бойынша, Кариб теңізінің сот төрелігіндегідей, ерекше жағдайларда 5 судьядан тұратын қайта қарау комитетіне шағымдануға болады. Белиздің 2008 жылғы жалпы сайлауы нәтижесінде UDP билікті иеленді; жаңа премьер-министр Дин Барроу Белиз Конституциясының (жетінші түзету) жобасын ұсынды, ол Құпия кеңестің сот комитетін Кариб теңізінің сот төрелігімен алмастырудан басқа, екі азаматтықтың ұлттық ассамблеяға сайлануына тыйым салуды да алып тастаған болар еді. Бұл жолы PUP конституциялық түзетуді екі азаматтық ережесі алынғанға дейін қабылдауға кедергі келтірді; бұл орын алғаннан кейін заң жобасы 2010 жылдың ақпан айында қабылданды. Заң жобасы қабылданғаннан кейін премьер-министр Барроу сол жылдың 1 маусымынан бастап Тайлық кеңеске шағымдануды жою туралы бұйрыққа қол қойды.

The CCJ is funded through an independent Caribbean Court of Justice Trust Fund. The Trust Fund was developed to promote financial independence of the Court from political interference. It was established with roughly USD$100 million from initial contributions of the member states by way of loans from the Caribbean Development Bank and other possible lenders. Select contributions by state were reportedly: Jamaica contributing USD$28.7 million, Trinidad and Tobago: USD$31.6 million; Barbados: USD$13.5 million; and Guyana: USD$8.8 million. This income from the fund is expected to finance the expenditures of the Court (remuneration of judges and other employees, operation of the court) in perpetuity and was calculated on a 10 year projection. This keeps the CCJ from depending on the largesse of governments and keeps it free from their administrative control. The CCJ Trust Fund is administered by a board of trustees drawn from various regional bodies including the following persons or their nominees: the secretary general of the Caribbean Community; the vice chancellor of the University of the West Indies; the president of the Insurance Association of the Caribbean; the chairman of the Association of Indigenous Banks of the Caribbean; the president of the Caribbean Institute of Chartered Accountants; the president of the Organisation of Commonwealth Caribbean Bar Associations; the chairman of the Conference of Heads of the Judiciary of Member States of the Caribbean Community; the president of the Caribbean Association of Industry and Commerce; and the president of the Caribbean Congress of Labour. as it does for the CCJ and in exceptional cases, judgements from the administrative tribunal can be appealed to a Review Committee composed of 5 CCJ Judges. The Belizean general election, 2008 resulted in the UDP taking power; new PM Dean Barrow then tabled the Belize Constitution (Seventh Amendment) Bill, which aside from replacing the Judicial Committee of the Privy Council with the CCJ, would also have removed the prohibition against dual citizens being elected to the National Assembly. This time the PUP blocked passage of the constitutional amendment until the dual citizenship provision was removed; after this was done, the bill passed in February 2010. After the passage of the bill, PM Barrow signed the order in May 2010 to abolish appeals to the Privy Council beginning on 1 June that year.

Жамайка

Ямайканың Еңбек партиясы CCJ-ге толық өкілеттік беруге қарсы болды, себебі ол өлім жазасын қолданатын сот болар деген опасы болды. 2005 жылдың ақпан айында Ұлыбританияның жеке кеңесі (Privy Council) 2004 жылы Ямайка Парламенті қабылдаған, CCJ-ге қатысты қосымша заң жобаларының Ямайка Конституциясына қайшы келетінін және осылайша жарамсыз екенін мәлімдеді. Бұл заң жобалары CCJ-ді Ямайкадағы соңғы апелляциялық сот ретінде бекітуді көздеген. Ұлыбританияның жеке кеңесі апелляция берушілердің тарапын қолдады, олардың ішінде Ямайканың Адам құқықтары жөніндегі кеңесі, Ямайканың Еңбек партиясы және басқа да ұйымдар бар. Олардың пікірінше, CCJ-ді елдің соңғы апелляциялық соты ретінде Конституцияға енгізбестен құру, Ямайка Конституциясының жетінші тарауында Ямайка халқына берілген қорғау құқығын әлсіретеді. Сот Конституцияға өзгеріс енгізу үшін референдум өткізу қажет деген шешімге келді. 2012 жылдың қаңтар айында Ямайканың жаңа Халықтық ұлттық партиясы үкіметі, Ямайканың тәуелсіздігінің 50 жылдығына дейін CCJ-нің бастапқы және апелляциялық юрисдикцияда Ямайка үшін жұмыс істеуін қамтамасыз етуге тырысатынын мәлімдеді. Қазіргі оппозициядағы Ямайканың Еңбек партиясы үкіметтің жоспарына қарсы емес екенін және бұрынғы қарсылықтарына қарамастан, бұл қадамды қолдайтындай көрінеді. Ақпан айында Ямайканың сыртқы істер министрі Тринидад және Тобагоны да елдің тәуелсіздігінің 50 жылдығын белгілеу үшін соттың апелляциялық юрисдикциясына қосылуға шақырды. 2015 жылдың мамыр айында Ямайка Өкілдер палатасы үш заң жобасын, қажетті үштен екі көпшілік дауыспен мақұлдады. Бұл заң жобалары Ямайканың сот комитетіне (Judicial Committee of the Privy Council) шағымдану құқығын тоқтатып, Кариб теңізінің сотын (Caribbean Court of Justice) Ямайканың соңғы апелляциялық соты ретінде бекітетін болды. Бұл реформа Ямайка Сенатында талқыланды, алайда, үкіметке қажетті үштен екі көпшілікпен мақұлдау үшін кем дегенде бір оппозициялық сенатордың қолдауы қажет еді. 2016 жылғы жалпы сайлау мәселені шешпей аяқталды және Халықтық ұлттық партиясының үкіметі жеңіліске ұшырады. Оның орнына Эндрю Холнесс басқаратын Ямайканың Еңбек партиясының жаңа үкіметі сайланды, ол реформаны референдумсыз жүзеге асыруға қарсы. Холнесс үкіметі бұл мәселе бойынша референдум өткізуге уәде берді.

The Jamaica Labour Party opposed granting CCJ full powers on the basis that it was a hanging court. In February 2005, the Privy Council declared that the CCJ related companion bills passed by the Jamaican Parliament in 2004 were unconstitutional and therefore void. The bills would have established the CCJ as the final court of appeal in Jamaica. The Privy Council sided with the appellants, including the Jamaican Council for Human Rights, the Jamaica Labour Party and others, ruling that to establish the CCJ as the country's final appeal court, without it being entrenched in the constitution would undermine the protection given to the Jamaican people by Chapter Seven of the Jamaican constitution. The court concluded that the procedure appropriate for an amendment of an entrenched provision – a referendum – should have been followed. In January 2012, the new People's National Party government of Jamaica stated that it would be moving to have the CCJ serving in both the original and appellate jurisdictions for Jamaica in time for the 50th anniversary of Jamaica's independence in August. The Jamaica Labour Party, now in opposition, stated it has no issue with the government's plan and seems set to support the move despite strident objections in the past. In February, the foreign affairs minister of Jamaica has also called on Trinidad & Tobago to sign on to the court's appellate jurisdiction to mark that country's 50th anniversary of independence. In May 2015, the Jamaican House of Representatives approved, with the necessary two thirds majority, three bills that would end legal appeals to the Judicial Committee of the Privy Council and make the Caribbean Court of Justice as Jamaica's final Court of Appeal. The reform was debated by the Jamaican Senate, however, the government needed the support of at least one opposition senator for the measures to be approved by the required two thirds majority. The 2016 general election was held without the issue being resolved and resulted in the defeat of the People's National Party government and the election of a new Jamaican Labour Party government, led by Andrew Holness, which opposes implementing the reform without a referendum. Holness's government has promised to hold a referendum on the question.

Сент-Люсия

Сент-Люсия Парламенті 2023 жылдың 28 ақпанында Кариб теңізінің сотының (CCJ) апелляциялық юрисдикциясына қабылдану туралы дауыс берді.

Тринидад және Тобаго

2009 жылдың соңында сот процесіне қатысты даулы мәселелерге қатысы бар компанияның бас директоры сонымен бірге Соттың сенім қорының төрағасы болғандығына байланысты пікір қақтығысы туды. 2012 жылдың сәуірінде Тринидад және Тобаго премьер-министрі Камала Персад-Биссесар Парламентте CCJ пайдасына Privy Council-ге қылмыстық шағымдарды жою ниетінде екендерін және осы мақсатта заң жобасын ұсынатындарын мәлімдеді. Бұл, 2011 жылдың шілдесінде Суринамда өткен КАРИКОМ басшыларының соңғы конференциясында берілген уәдеден кейін үкімет жүргізген жағдайды зерделеу нәтижесінде жасалды. Бұл жариялау оппозиция жетекшісі доктор Кит Роулидің жалпы қолдауын алғанымен, ол үкіметтің тек қылмыстық шағымдар бойынша CCJ-ді қабылдап, азаматтық мәселелер бойынша Privy Council-ді сақтап қалуды жоспарлағанына көңілі толмады және бұл қадам тиісті шарттар бойынша заңды түрде мүмкін болмауы мүмкін екенін ескертті. Оның сөзіне göre, оппозициялық Халықтық Ұлттық Қозғалысы барлық мәселе бойынша, соның ішінде азаматтық және қылмыстық істер бойынша CCJ-ді соңғы апелляциялық сот ретінде қабылдауды толық қолдайды. Дегенмен, Канаданың 1933 жылы сотқа қылмыстық шағымдарды, ал 1949 жылы азаматтық шағымдарды тоқтатуымен, Privy Council-ге шағымдарды ішінара жоюға қатысты прецеденттік жағдайлар бар екені байқалады.

Басқа мемлекеттер

Кариб теңізі елдерінің арасында сотқа қол жеткізуде ең көп қиындықтар туындайтын екі мемлекет – Нидерланды негізіндегі құқықтық жүйесі бар Суринам және Франция негізіндегі құқықтық жүйесі бар Гаити. Қалған барлық мүше мемлекеттерде британдық негіздегі құқықтық жүйелер бар, ал CCJ-нің өзі көбінесе британдық жүйе үлгісінде салынған. 2012 жылы OECS Орталық органының 54-ші мәжілісінен кейін, OECS мүшелерінің барлығы CCJ-нің апелляциялық юрисдикциясына мүмкіндігінше ертерек қосылуға міндеттенсе де, әр мүше мемлекеттің конституциялық ережелерінің өзгешелігі бірдей уақытта қосылудың басымдылығын жойды. Доминика мен Сент-Китс және Невис – 2012 жылы CCJ-нің апелляциялық юрисдикциясына қосылу үшін қадамдар жасай алатын жалғыз мүшелер, себебі олар сотқа қосылу үшін парламенттік көпшіліктің қолдауына ғана мұқтаж. Гренада мен Антигуа мен Барбудаға қосылу үшін референдумдар өткізу қажет, ал Сент-Люсия мен Сент-Винсент және Гренадиндерге парламенттік көпшіліктің мақұлдауымен қатар сот шешімі де қажет болады. 2015 жылдың 29 қаңтарында Доминиканың 2015 жылдың ақпан айының басында CCJ-нің бастапқы және апелляциялық юрисдикциясына қосылатын төртінші КАРИКОМ мүше мемлекеті болатыны жарияланды. Бұл туралы Доминиканың премьер-министрі Рузвельт Скеррит мәлімдеді және бұл Доминиканың Тайлық Кеңесінен бөлінуі үшін 2014 жылы британ үкіметінен алынған ресми келісімді орындады. Доминика 2015 жылдың 6 наурызында апелляциялық юрисдикцияға қосылды. Антигуа және Барбуда 2016 жылдың наурызында CCJ туралы халыққа білім беру науқанын бастаған кезде CCJ-ді соңғы апелляциялық соты ретінде қабылдауға қатысты оң қадамдар жасады. Халыққа білім беру науқаны және апелляциялық юрисдикцияға қосылуға қатысты қолдау Үкімет пен Оппозиция тарапынан қолдау тауып, маусым айында мәселе бойынша референдум өткізуге дейін үш айға созылуы күтілуде. Сонымен қатар, апелляциялық юрисдикцияға қосылу бойынша референдумды жеңілдету үшін үш жаңа заң қабылдау қажет: Конституцияға түзетулер енгізу туралы заң жобасы, Конституцияның Жоғарғы Сот туралы ережелеріне түзетулер енгізу, Референдум туралы заңға және Халық өкілдігі туралы заңға түзетулер енгізу. Осы құжаттардың екеуі 2016 жылдың наурыз айының соңында Парламентке қарауға және дауыс беруге ұсынылуы күтілді. 2016 жылдың 20 маусымында Гренада Парламенті Гренаданың CCJ-нің апелляциялық юрисдикциясына қосылуына мүмкіндік беретін заңды қабылдады. Алайда, Гренаданың мүше болуы үшін заң жобасы Сенаттың қарапайым көпшілігімен мақұлданғаннан кейін, 2/3 көпшілікпен референдумда мақұлдалуы керек еді. Референдум сол жылдың 24 қарашасында өтті, бірақ түзету 56,73% қарсы дауыспен қабылданбады.

It is expected that the two Caribbean states that will have the most difficulty accessing the court will be Suriname which has a Dutch based legal system, and Haiti which has a French based legal system. All other member states have British based legal systems with the CCJ itself being predominantly modeled after the British system. In 2012, following the 54th meeting of the OECS Authority, it was agreed that although all OECS members are committed to acceding to the CCJ's appellate jurisdiction as soon as possible the differing constitutional provisions of each member state meant that simultaneous accession was no longer the preferred option. Dominica and St. Kitts & Nevis are the only members that would be able to take steps to accede to the CCJ's appellate jurisdiction during the course of 2012 as they only require a parliamentary majority to join up to the court. Grenada and Antigua & Barbuda would require referendums before being able to accede, while St. Lucia and St. Vincent & the Grenadines would need a parliamentary majority approving accession along with a judicial resolution. On 29 January 2015, it was announced that Dominica would become the fourth CARICOM member state to accede to both the original and appellate jurisdictions of the CCJ by early February 2015. This was announced by Dominica's Prime Minister, Roosevelt Skerrit and follows on the formal approval received in 2014 from the British government that was required in order for Dominica to delink from the Privy Council. Dominica acceded to the CCJ in its appellate jurisdiction on 6 March 2015. Antigua and Barbuda began taking positive steps towards adopting the CCJ as its final appellate court when it launched a public education campaign on the CCJ in March 2016. The public education campaign and move towards acceding to the CCJ in the appellate jurisdiction has the support of both the Government and the Opposition and is expected to go on for three months ahead of a referendum on the issue likely to be held in June. Additionally three new pieces of legislation would be needed to facilitate the referendum on accession to the appellate jurisdiction – a Constitution Amendment Bill to amend the provisions of the Constitution on the Supreme Court Order, an amendment to the Referendum Act, and an amendment to the Representation of the People Act. Two of these instruments were expected to be submitted to the Parliament for review and voting in late March 2016. On 20 June 2016, the Parliament of Grenada passed legislation that would allow Grenada to accede to the CCJ's appellate jurisdiction. Before Grenada could accede however the bill needed to be approved by a simple majority in Senate and then be approved by a 2/3 majority referendum. The referendum was held on 24 November that same year, with the amendment voted down, with 56.73% against.

Орындық және айнала жүру

АХК құру туралы келісімнің III бабында Соттың орналасқан жері Уағдаласушы Тараптардың білікті көпшілігімен белгіленетін Уағдаласушы Тараптың аумағында болады делінген. Бұл, АХК құру туралы келісімнің III бабында талап етілгендей, Тринидад пен Тобагоның штаб-пәтер ретінде қызмет етуі туралы Уағдаласушы Тараптардың шешімінен туындады. Соттың өзі, өзінің және жалпы әділеттіліктің Кариб қауымдастығы халқына қолжетімділігін қамтамасыз ету үшін көшпелі отырыстарды маңызды деп санайды. CCJ ғимараты жұмыс күндері сағат 8:00-ден 16:00-ға дейін жұртшылыққа ашық, ал демалыс күндері жабық. Келушілер Сот ұйымдастырған, жеке және 20 адамнан аспайтын топтарға арналған экскурсияларға қатыса алады. Экскурсиялар әдетте 45 минутқа созылады және құттықтау сөздері, ғимарат бойынша жүру, сот залында демонстрациялар, сондай-ақ судьялар мен сот қызметкерлерімен кездесу мүмкіндігін қамтиды. Бұл ғимарат бастапқыда 2006 жылы Сот пен RJLSC көшірілген кезде Соттың уақытша орны ретінде қарастырылған. Осыған дейін Сот пен RJLSC басқа уақытша жерде орналасқан, Unit Trust Corporation Financial Centre (UTC), 82 Independence Square, Port of Spain (RJLSC 2005 жылдың 1 ақпанынан бастап жұмыс істей бастады, ал Сот 2005 жылдың сәуірінде ашылғаннан кейін). Бұл RJLSC-нің екінші уақытша орны болды, себебі ол бұрын Тринидад және Тобаго үкіметі жалдаған және жабдықтаған нысандарда Порт-оф-Испаниядағы 63 Tragarete Road мекенжайында орналасқан. Сондай-ақ, бұл ғимарат Карибтік қауымдастықтың әкімшілік трибуналына (CCAT) орналасқан орын болмақ, ол қызметкерлер мен CARICOM мекемелері және олардың қызметкерлері арасындағы еңбек дауларын шешуге арналған тәуелсіз институт (көптеген мекемелер жергілікті заңдардан иммунитет алады).

Қоғамдастық шешімдерінің пайдасына қатысты рұқсаттан бас тартудың заңдылығы және өзара қарым-қатынастың болмауы

Заңдылығын тоқтату және Конференцияның Қоғамдастықта еркін қозғалуға және жұмыс істеуге құқығы бар адамдардың санаттарын кеңейту туралы шешіміне қатысты өзара байланыс принципінің болмауы (Кеңесші пікір сұрауы) [2020] CCJ 1 (OJ) (AO): Тарихи үкімде, Сот Түзетілген Чагуарамас шартының 212-бабына және Соттың өзінің Ережелеріне сәйкес, алғашқы кеңесші пікірін берді. 2019 жылғы наурызда Қоғамдастық Бас хатшысының осындай пікір сұрауы және 2019 жылғы қазанда іс бойынша ауызша тыңдаулардан кейін, Сот 2020 жылғы 18 наурызда өз пікірін ұсынды. Іс Үкімет басшылары конференциясының 2019 жылғы ақпандағы 30-шы сессияаралық отырысында Соттан сұрауға келіскен екі сұраққа негізделген, онда екі мүше мемлекетке Конференцияның Қоғамда еркін қозғалуға құқығы бар CARICOM білікті азаматтарының санаттарын қауіпсіздік күзетшілері мен ауыл шаруашылығы жұмыскерлерін қосу туралы жақында қабылданған шешімінен (бес жылға) бас тартуға рұқсат берілді. Сұрақтар: 1) Түзетілген шарттың тиісті ережелеріне сәйкес, мүше мемлекет Конференцияның Қоғамдастықта еркін қозғалуға және жұмыс істеуге құқығы бар адамдардың санаттарын ұлғайту туралы шешімінен заңды түрде бас тарта ала ма; және 2) өзара байланыс принципінің болмауы, бас тартуға рұқсат берген мүше мемлекеттердің азаматтарына бас тартуға қарамастан, шешімнен туындайтын пайдаларды алуға мүмкіндік бере ме? Сот, бұл шешім күшін жойды деп танылса, ол күшін жойды деп танылады деген сөздерді қарастырғаннан кейін, осы шешім күшін жойды деп танылғаннан кейін, ол күшін жойды деп танылды. Жалпы алғанда, Сот тоқтатудың кез келген құзыретті Қоғамдастық органының кез келген шешіміне қатысты болуы мүмкін екенін, бірақ кез келген тоқтатуды тиімді жүзеге асыру үшін бес шартты ескеру қажеттігін атап өтті. Осы бес шарт: (i) бір немесе бірнеше мүше мемлекеттер шешімнен бас тартуды алдымен сұрауы керек; (ii) шешімді құзыретті Қоғамдастық органы қабылдауы керек; (iii) басқа құзыретті орган шешім қабылдаған болса да, тиісті шешімді бас тарту туралы өтінішті Конференция қабылдауы керек; (iv) бас тартуды таңдаған мүше мемлекет шешімнен туындайтын міндеттемелерді ғана бас тарта алады; және (v) бас тарту Қоғамдастықтың негізгі мақсаттарына зиян келтірмейді. Екінші сұраққа қатысты Соттың пікірі бойынша, Түзетілген шартпен құрылған жалпы құқықтық тәртіп одан туындайтын құқықтар мен міндеттердің барлығына бірдей қолданылуын талап етеді; және шарттың тиісті бабы (27-баптың 4-тармағы) тек бір мүше мемлекеттің құзыретті Қоғамдастық органының шешімінен туындайтын міндеттемелерді орындаудан бас тартуға құқылы екенін нақтылай отырып, өзара байланыс принципінен ауытқиды; және Түзетілген шарттың 8-бабында әрбір мүше мемлекет басқа мүше мемлекетке кез келген үшінші мүше мемлекетке берілгеннен кем емес жағдайды ұсынуды талап етеді, сондықтан бас тартулар жалпы алғанда өзара байланыссыз болып саналады. Осылайша, нақтырақ айтқанда, Сот екі мемлекеттің азаматтары еркін қозғалу санаттарын кеңейту туралы шешімді қабылдамаса, қауіпсіздік күзетшілері мен ауыл шаруашылығы жұмыскерлері осы шешімнің артықшылықтарын алуға құқылы деп, өзара байланыс принципінің болмауы қағидаты қолданылады деп мәлімдеді. Карибтік қоғамдастық атынан доктор Корлита Бабб Шефер, Гренададан Диа Форрестер, Сент-Китс және Невис Федерациясынан Симон Буллен Томпсон, Антигуа және Барбуда штатынан доктор Карла Брукс Харрис және доктор Ванесса Мо, Барбадос штатынан доктор Донна К. Братхвейт, Вест-Индия университетінің Мона кампусындағы досы Андре Шеклфорд және Вест-Индия университетінің досы Дэвид Берри, Вестмин Джеймс және Николь Фостер.

Lawfulness of opt outs and the principle of non reciprocity concerning a decision of the Conference to enlarge the classes of persons entitled to move and work freely in the Community (Request for an Advisory Opinion) [2020] CCJ 1 (OJ) (AO): In a historic judgement, the Court delivered its first ever advisory opinion pursuant to Article 212 of the Revised Treaty of Chaguaramas and the Court's own Rules. Following the request for such an opinion by the Secretary General of the Community in March 2019 and oral hearings for the case in October 2019, the Court presented its opinion on 18 March 2020. The case centred on two questions that the Conference of Heads of Governments had agreed to ask of the Court at their 30th Inter Sessional Meeting in February 2019, wherein it was agreed to allow two Member States to opt out (for a period of five year) of a recent decision by the Conference to enlarge the categories of skilled CARICOM nationals entitled free movement in Community to include security guards and agricultural workers. The questions were: (1) whether a Member State can, pursuant to the relevant provisions of the Revised Treaty, lawfully opt out of a decision of the Conference to increase the classes of persons entitled to move and work freely in the Community; and (2) whether the principle of non reciprocity would enable nationals of the opting out Member States to derive the benefits arising from the decision notwithstanding the opt outs. whether the principle of non reciprocity would enable nationals of the opting out Member States to still derive the benefits accruing under the enlargement decision in regards to the first question, the Court opined that for the specific opt out referred to it was lawful for the two Member States to request it and for the Conference to grant it as the opt outs did not prejudice the fundamental objective of the Community of freedom of movement for skilled nationals. More generally, the Court noted that opt outs can be granted in relation to any decision of any competent Organ of the Community, but that five conditions have to be accounted for in the effective implementation of any opt out. These five conditions were (i) one or more Member States must first request to opt out of a decision, (ii) the decision must be made by a competent Community Organ, (iii) it is the Conference that must agree to the opt out request for relevant decision, even if that decision was taken by another competent Organ, (iv) the Member State opting out can only opt out of the obligations arising from the decision, and (v) the opt out does not prejudice the fundamental objectives of the Community. In regards to the second question, the Court opined that as the general legal order created by the Revised Treaty requires the universal application of the rights and obligations arising out it; and as the relevant Article of the Treaty (Article 27(4)) derogates from the principle of reciprocity by only specifying that a Member State may opt out of the obligations arising from a decision by a competent Community Organ; and that Article 8 of the Revised Treaty requires each Member State to accord to another Member State treatment no less favourable than that accorded to any other third Member State then generally opt outs are to be treated as a non reciprocal in nature. As a result, more specifically, the Court advised that this principle of nonreciprocity applies so that nationals of the two Member States opting out of the decision to enlarge the categories for freedom of movement who are security guards and agricultural workers are entitled to enjoy the benefits of that decision. Dr Corlita Babb Schaefer for The Caribbean Community, Ms Dia Forrester for Grenada, Ms Simone Bullen Thompson for the Federation of St Kitts & Nevis, Ms Carla Brookes Harris and Dr Vanessa Moe for the State of Antigua & Barbuda, Ms Donna K Brathwaite, QC for the State of Barbados, Mr Andre Sheckleford for the amicus curiae of the University of the West Indies, Mona Campus and Dr David Berry, Mr Westmin James and Ms Nicole Foster for the amicus curiae of the University of the West Indies, Cave Hill Campus.