Кіріспе

Швейцариялық теолог

швейцариялық барокко сәулетшісі

Самуэль Веренфелс (1 наурыз 1657 – 1 маусым 1740) – швейцариялық теолог. Ол швейцариялық реформаторлық теологиясындағы "ақылға қонымды ортодоксияға" бет бұрудың маңызды тұлғасы болды.

Логомахия

Адриан Хереборд картезиандық стильде, таласқа белгілі шектеулер қою қажеттігін айтып, олардың қатысушылардың ниеттерімен шектелуі керек деп есептеді, осылайша схоластикаға қарсы пікір білдірді. Веренфелс одан да әрі барып, "логомахияны" Әдебиеттер Республикасының дерті деп қарастырды. Экуменизм мәселесіндегі "үштік одақтың" ұстанымы Республиканың әдебиеттер форумы арқылы негізгі қағидаларды қолдануға негізделген. Веренфелс логомахияның түпкі себептерін дауласушылардың көңіл көшірушілігі мен басқа да кемшіліктері, сондай-ақ тілдің анықсыздығы деп түсіндірді. Веренфелс христиандарды бөліп тұратын дау-дамайлар көбінесе сөздерге байланысты туындайды, олардың себебі адамгершілікке қатысты кемшіліктер, әсіресе мақтаншылық екенін айтты. Ол оларды жою үшін барлық терминдер мен ұғымдардың жалпыға ортақ сөздігін жасауды ұсынды. Оның теология профессоры ретіндегі міндеттерін түсінуі "De scopo doctoris in academia sacras litteras docentis" атты сөзінде айқын көрінді. Ол дін қызметкерлеріне үміткерлердің білімінен гөрі, олардың діншілігіне көңіл бөлудің маңыздырақ екенін сендірді. Оның пікірінше, практикалық теология профессоры практикалық медицина профессорыдай қажет.

Жинақтар

Оның Dissertationum theologicarum sylloge алғаш рет 1709 жылы Базельде жарық көрді; оның шығармаларының тағы бір жинағы Opuscula theologica, philologica, et philosophica (Базель, 1718, жаңа басылым, 3 том, 1782). Ол уағыздаушы ретінде "жалған пафостан аулақ, көркем, түсінікті және рухани тұрғыдан пайдалы" деп сипатталған. Бұл уағыздары Sermons sur des verités importantes de la religion auxquels on ajoute des Considerations sur la reünion des protestans (1715) деген атпен жарияланды. Олар неміс тіліне, ал голланд тіліне Мартен Шаген аударды. Шаген сондай-ақ De recto theologi zelo еңбегін голланд тіліне аударды. De logomachiis eruditorum ағылшын тіліне Discourse of Logomachys, немесе Сөздер туралы даулар (1711) деп аударылды. Томас Херн Бангория дау-дамай кезінде латын және француз тілдеріндегі еңбектерді үш дерек (1718) деп псевдониммен аударды. Уильям Данкомб Жастардың білімінде драмалық аралықтардың пайдалылығы туралы сөз (1744) аудармасын жасады.