Кіріспе

Кристофер Док (1698–1771) – меннониттік педагог, негізінен Оңтүстік-Шығыс Пенсильванияда қызмет еткен. Оның оқыту әдістері сол заманғы қалыпты оқытудан өзгеше болды, және дене жазасының орнына мінезді қалыптастыру мен пікір алмасуға баса мән берді. Оның мұрасы Кристофер Док атындағы меннониттік жоғары мектебінде сақталған.

Өмірбаян

Ол 1714 жылы Америка Құрама Штаттарына көшіп келіп, 1718 жылы Пенсильвания штатының Филадельфия округіндегі (қазіргі Монтгомери округіндегі) Скиппак мектебінде мұғалім болды. Он жыл сабақ бергеннен кейін ол негізінен шаруашылыққа көшті және 1735 жылы Салфорд қалашығында жер сатып алды. Үш жыл өткен соң ол қайтадан мұғалімдікке оралып, 1771 жылдың соңында, Скиппак мектебінен үйіне оралмай кеткен кезде қайтыс болды. Ол сол жерде тізе бүгіп, шәкірттері үшін дұға ететін болған, бұл оның әдетіне айналған еді. Ол неміс тілінде АҚШ-тағы ең алғашқы оқыту әдістемелері туралы мәтін, «Schul Ordnung» (Мектеп басқару) деп аталатын жалпы педагогикалық кітап жазды. Кітап 1750 жылдың 8 тамызында аяқталды, бірақ 1769 жылға дейін жарияланбады. Бұл кітап Германтаун қаласындағы Кристофер Саурдың күш-жігерімен жазылды, оның ұлы Кристофер Доктың шәкірті болған. Саур Доктың кеңінен таныла бастаған оқыту стиліне қатты әсерленді, сондықтан ол оны балаларды оқытумен айналысатын басқаларға да пайдалы болу үшін нұсқаулық жазуға шақырды. Саурдың ұлы осы нұсқаулықты басып шығарды.

Әдістер

Кейбір отарлық мектептерде жиі қолданылатын қатал әдістерге қарсы, Док көбінесе жұмсақ тәсілдерді ұстанды. Ол шәкірттерінің мінезін дамытуға ұмтылды, оларды ықпалдау, әңгімелесу және жақсы әріптестік арқылы жоғары мінез-құлық стандарттарын сақтауға шақырып отырды. Жаман мінез-құлық пен көзқарасты ойластырып, түсіністікпен жазалап, жазаның оқушының өзіне де, жасалған қателікке де сай болуын қадағалады. Док – фратур өнерінің шебері болды, бұл өнер фратур шрифтінің атымен аталған пенсильваниялық голланд халық өнері. Кристофер Док шәкірттеріне құс немесе гүлдің кішкентай суреттерін, сондай-ақ "Vorschriften" (жазу сабақтарын) сыйлық ретінде тартты.

Мұра

Пенсильвания штатының Лансдейл қаласындағы Кристофер Док атындағы меннониттік орта мектебі оның құрметіне аталған.