Люксембургтік-Австралия композиторы: Жорж Ленцтің шығармашылығы

Кіріспе

Люксембург австралиялық композитор

Жорж Ленц – 1965 жылы Люксембургте дүниеге келген қазіргі заманғы композитор және дыбыс суретшісі, сонымен қатар бұл елдің халықаралық аренада ең танымал композиторы. 1990 жылдан бері ол Австралияның Сидней қаласында тұрып жатыр. Оның шығармалары салыстырмалы түрде аз болғанымен және оқшауланғандығына қарамастан, ол Австралияның жетекші композиторларының бірі саналады. Оның музыкасына Австралияның шөлейт аймағындағы жұлдызды түнгі аспан мен аборигендер өнері шабыттандырды. Ол Кобар дыбыс шіркеуінің авторы.

Өмір

Ленц 1965 жылы 22 қазанда Люксембург қаласында дүниеге келді. Ол Люксембург консерваториясында, кейін Париж консерваториясында (1982–1986) және Ганновердегі Музикохсшуледе (1986–1990) оқыды. 1989 жылы Caeli enarrant атты композициялар циклында жұмыс істей бастады. Оның музыкасы бүкіл әлемде танылып, Берлин филармониясында, Вена Музикверени мен Концертхауста, Концертгебу Амстердамда, Лондонның Вигмор залында, Нью-Йорктегі Карнеги залында, Вашингтондағы Кеннеди орталығында, Токиодағы Сантори залында, Сидней опера үйінде орындалды. Көптеген оркестрлер оның шығармаларын орындады, оның ішінде Лондондағы BBC симфониялық оркестрі, Уэльстің BBC ұлттық оркестрі, Манчестердегі Hallé оркестрі, Берлиндегі Deutsches Symphonie Orchester, Bamberger Symphoniker, Кёльн филармониясы, Дюссельдорф симфониялық оркестрі, Нидерланд радиосының симфониялық оркестрі, Венадағы ORF симфониялық оркестрі, Варшава филармониясы, Сент-Луис симфониялық оркестрі, Токио метрополитендік симфониялық оркестрі, Жаңа Жапония филармониясы, Сидней симфониялық оркестрі және Мельбурн симфониялық оркестрі бар. Оның оркестрлік шығармасы "Гюймган", "Мистериум" циклінің VII бөлігінен алынған туынды. Оның композицияларына виола, оркестр және электроникаға арналған Monh шығармасы, сондай-ақ австралиялық гитарист Зейне Бэнкс үшін жазылған Ingwe соло электр гитарына арналған шығармасы кіреді. Өзін-өзі күмәнге толы сезінетін және усақ-түйекке бейім Ленц жаңа шығармаларды сирек жариялайды және тапсырыстарды көбінесе қабылдамайды. Ол шабыт іздеп, шығарма жазу үшін абаттыққа (Люксембургтегі Клерво абаттығы) немесе Австралия шөліне тартылып, сирек қана сұхбат береді. Ленц 2009 жылы Сидней опера үйінде өткен APRA классикалық музыка сыйлығының марапаттау рәсіміне қатыспады, оның орнына гитарист досы Зейн Бэнксті сыйлықты алуға және қабылдау сөзін оқуға жіберді (2009 жылдың 21 қыркүйегі). Ингве тууы туралы 40 минуттық деректі фильм 2010 жылдың мамыр айында YouTube-та жарияланды. 2022 жылдың мамырында композитордың веб-сайтында мынадай хабарлама пайда болды: "Жер шары айналып, бір жылдай бұрын мені жаңа Кобар саунд-шапанының ашылуына дейін сұхбаттарға келісуге көндірді. Мен өзімді ыңғайсыз сезінген бұқаралық ақпарат құралдарының сұрақтарына жауап беруге мәжбүр болдым. Бұл мені толығымен психикалық шаршауға жеткізді. Сондықтан, мен бұдан былай сұхбаттар бермейтінімді өкінішпен хабарлаймын". 2012/13 маусымда Ленц Германияның Бамберг қаласындағы Интернациональ Кунстлерхаус Вилла Конкордияда тұрып, Джонатан Нотт пен Бамбергер Симфониктерімен бірлесіп жұмыс істеді. 2015 жылдың қаңтар айында Люксембург филармониялық оркестрі Уильям Блейктің "Иерусалим" шығармасынан шабыттанған "Иерусалим (Блейктің атымен)" атты жаңа оркестрлік туындысын орындады. 2015 жылдың мамырында Мюнхен камералық оркестрі "Pinakothek der Moderne" кинотеатрында Ленцтің музыкасына арналған концертте "Birrung" (1997–2014) 11 скрипкаға арналған шығармасының түпкі нұсқасын тұңғыш рет орындады. 2016 жылдың қарашасында "Иерусалимнің" соңғы нұсқасы Вена Модерн фестивалінде орындалды. 2022 жылдың сәуір айында Жаңа Оңтүстік Уэльстің шөліндегі Кобарда Кобар саунд-шапалы ашылды. Бұл Ленцтің 372 минуттық / 24 сағаттық "String Quartet(s)" (2000–2022) атты цифрлық сырғалы квартетінің 4 арналы проекциясын орналастыруға арналған арнайы салынған орын, сондай-ақ жаңа жылдық сырғалы квартет фестивалінің өткізілуіне арналған алаң. Кобар дыбыс шіркеуі композитормен бірлесіп, Прицкер сыйлығының иегері австралиялық сәулетші Гленн Муркутт жобалаған, оның архитектурасы "String Quartet(s)" шығармасындағы ырғақтық және құрылымдық үлгілерді көрсетеді. 2023 жылдың сәуір айында Сидней опера үйінде Сидней симфониялық оркестрімен бірге неміс солисі Арабелла Штайнбахер "Алыстағы аспанда жарқырауға" атты жаңа скрипкалық концертті орындады, бұл орындау үлкен табысқа ие болды. Ленцтің музыкасын Венадағы Universal Edition баспасы жариялайды.

Born in Luxembourg City on 22 October 1965, Lentz grew up in the Luxembourg town of Echternach. He studied at the Luxembourg Conservatoire and later at the Paris Conservatoire (1982–1986) and the Musikhochschule Hannover (1986–1990). In 1989, he began working on a cycle of compositions titled Caeli enarrant His music is being recognised increasingly around the world, with performances at the Berlin Philharmonie, the Vienna Musikverein and Konzerthaus, Concertgebouw Amsterdam, Wigmore Hall London, Carnegie Hall New York, Kennedy Center Washington, Suntory Hall Tokyo, Sydney Opera House. Many orchestras have performed his works, including the BBC Symphony Orchestra in London, BBC National Orchestra of Wales, Hallé Orchestra of Manchester, Deutsches Symphonie Orchester Berlin, Bamberger Symphoniker, Kölner Philharmoniker, Düsseldorfer Symphoniker, Netherlands Radio Symphony Orchestra, ORF Symphony Orchestra in Vienna, Warsaw Philharmonic, St. Louis Symphony Orchestra, Tokyo Metropolitan Symphony Orchestra, New Japan Philharmonic, Sydney Symphony Orchestra and Melbourne Symphony Orchestra among others. His orchestral work Guyuhmgan, from part VII of the cycle Mysterium was the foremost recommended work at UNESCO's 2002 International Rostrum of Composers in Paris. His compositions include a work for viola, orchestra and electronics called Monh written for Tabea Zimmermann, as well as Ingwe for solo electric guitar, written for the Australian guitarist Zane Banks. Being given to self doubt and reclusiveness, Lentz rarely publishes new works and rarely accepts commissions. He is said to retire to an abbey (Clervaux Abbey in Luxembourg) or the Australian desert to find inspiration and compose, and only very rarely gives interviews. Lentz didn't attend the 2009 APRA Classical Music Awards ceremony at the Sydney Opera House to accept that year's top prize for Best Composition by an Australian Composer, instead sending guitarist friend Zane Banks to pick up the award and read out his acceptance speech (21 September 2009). A 40 minute documentary about the birth of Ingwe which appeared on YouTube in May 2010 shows Lentz for a total of about 30 seconds. In May 2022, the following note appeared on the composer's website: "About a year ago, I was persuaded to agree to interviews in the lead up to the opening of the new Cobar Sound Chapel. I have pushed myself to go along with media requests I was very uncomfortable with. This has led me to a state of total mental exhaustion. I therefore regret to say there will be no more interviews." In the 2012/13 season, Lentz was in residence at the Internationales Künstlerhaus Villa Concordia in Bamberg, Germany and collaborated with Jonathan Nott and the Bamberger Symphoniker. In January 2015, a new orchestral work, Jerusalem (after Blake), taking its inspiration from Jerusalem by William Blake, was premiered by the Luxembourg Philharmonic Orchestra. In May 2015, a portrait concert of Lentz's music by the Munich Chamber Orchestra at the Pinakothek der Moderne included the world premiere of the definitive version of Birrung (1997–2014) for 11 strings. In November 2016, the final version of Jerusalem was premiered at Wien Modern. In April 2022, a major new sound art project, the Cobar Sound Chapel, opened in Cobar in Outback New South Wales. It is a purpose built venue to permanently house the 4 channel projection of Lentz's digital string quartet, the 372 minute / 24 hour composition String Quartet(s) (2000–2022), as well as the venue for a new annual String Quartet Festival Weekend. The Cobar Sound Chapel was designed by Pritzker Prize winning Australian architect Glenn Murcutt in collaboration with the composer, with its architecture reflecting rhythmic and structural patterns found in String Quartet(s). A new violin concerto, " to beam in distant heavens ", was premiered to great acclaim by German soloist Arabella Steinbacher with the Sydney Symphony Orchestra at the Sydney Opera House in April 2023. Lentz's music is published by Universal Edition in Vienna.

Музыка

Ленцтің музыкасы астрономияға деген құштарлығын, сондай-ақ Австралияның шөлейттері мен аборигендер өнеріне (әсіресе Кэтлин Петьяррдың туындыларына) деген сүйіспеншілігін көрсетеді және оның рухани және экзистенциалдық сенімдерін, сұрақтары мен күмәндарын бейнелейді. 2006 жылы Гламорган аймағы фестивалінде (Ұлыбритания) Ленцтің музыкасын «әлемнің сұлулығы мен сырларына таңсық және қорқынышпен жауап беру ретінде» таныстырды; «бұл қарқынды, аспаптық өңдеуді мұқият іздеп шығаратын, өте сезімтал композитордың ерекше дауысы, музыкасы өте нәзік болғанымен, әсерлі және көзге көрінетін үндестіктерді қамтиды». Ленцтің музыкасында француз спектралистерінің және белгілі бір дәрежеде Жаңа Күрделілік қозғалысының (көбінесе ерекше аспаптардың үйлесімі, кеңейтілген ойнау техникалары және т.б.) ықпалы байқалады. Ол көбінесе жұмсақ, полифониялық күрделілік пен нәзік монодия арасында ауытқып, кейде ұзақ үнсіздіктерге толы болады. Ленцтің соңғы жылдардағы партитуралары («Mysterium») ерекше ырғақты жүйеде жазылған, онда әр тактта төрт соққы бар, бірақ соққылардың ұзақтығы әртүрлі болуы мүмкін. Ленцтің осы ерекше жүйені неге қолданғаны белгісіз, бірақ осы қатаң «торлардың» үстіне жатқан текстуралар мен түстер (кейде компьютерлік дыбыстардың нәзік қабаттарымен) оған жылтыр немесе «жыпылықтайтын» сипат береді. Оның оркестрлік шығармаларының тағы бір ерекшелігі – микротоналдылықты және кейде «бұрмаланған» тоналдылықтың қатал сезімін қамтитын гармония, ал кейбір гармониялық өрнектер Шуманн мен Брукнерді еске түсіреді. Алайда, хор сияқты бұл фрагменттер әрқашан қысқа және музыканың құрылымына енгізілген, «көп ұмытылған» сезімін береді. Ленц соңғы жылдары музыкалық импровизация, музыка технологиясы, дыбыс өнері және цифрлық өнердің тәжірибесіне қызығушылық танытып, олардың оған әсер еткенін айтты. «Ingwe» – электрогитараға арналған 60 минуттық туынды, бұл аспап үшін жазылған ең ұзақ сололық композиция болуы мүмкін. Ол Ленцтің бұрынғы музыкасынан көп жағынан өзгеше келеді және электрогитараны «классикалық» контексте бұрын зерттелмеген өлшемдерге алып шығады. «Ingwe» Ленцтің туындыларында алғаш рет музыкалық материалға қатаң бақылауды жойып, орындаушыға импровизациялық еркіндік беретін қысқа бөлімді қамтиды. «Иерусалим» (Блейк бойынша) және Струнный квартет(тер) Ленцтің Уильям Блейктің «Иерусалим – алып Альбионның эманациясы» атты көрегендік эпосына деген құштарлығын көрсетеді. Оның кең циклдік құрылымынан туындап, британдық музыктанушы Крис Денч Ленцтің туындыларын «просттікке жақын» деп сипаттаған. Қорытындылай айтқанда, Ленцтің музыкасы «толық үнсіздік пен радикалды оқшауланудан – ештеңе естімеу қаупінен» (композитордың сайты) туған, құштарлық пен рухани күмән және экзистенциалдық жалғыздық арасындағы күреске толы сезімдерді білдіреді.

Lentz's music expresses his fascination with astronomy as well as his love of the Australian Outback and Aboriginal art (in particular the works of Kathleen Petyarre), and reflects his spiritual and existential beliefs, questions and doubts. The Vale of Glamorgan Festival (UK), where Lentz was a featured composer in 2006, introduced his music as " an awestruck and almost fearful response to the beauties and mysteries of the universe; a massive, personal creative undertaking from which this intense, almost obsessive composer is painstakingly extracting concert works a unique voice whose music is genuinely moving despite its brittle austerity and unearthliness, and captures some of the most evocative silences imaginable." Lentz's music shows the influence of the French Spectralists and, to some degree, the New Complexity movement (unusual instrumental combinations, extended playing techniques etc.). It is often soft, fluctuates between polyphonic intricacy and fragile monody and sometimes contains extended silences. Lentz's scores of recent years (Mysterium) are written in an unusual rhythmic system, where each bar contains four beats, but the beats can be of different lengths. While it is not clear why Lentz has adopted this idiosyncratic system, the textures and colours (occasionally with delicate layers of computer generated sounds) superimposed over the top of these rigid "grids" often give it a shimmering or 'twinkling' quality. Another feature particularly of his orchestral works is a sense of harmony incorporating both microtonality and, now and then, an austere sense of 'twisted' tonality, with the occasional harmonic progression fleetingly reminiscent of Schumann or Bruckner. However, these chorale like fragments are always brief and buried in the texture of the music, giving the impression of something "long forgotten". Lentz has said that in recent years he has been increasingly interested in, and influenced by, the practices of musical improvisation, music technology, sound art and digital art. Ingwe is a 60 minute work for solo electric guitar, possibly the longest solo composition ever written for the instrument. It contrasts sharply, in many ways, with Lentz's prior music and takes the electric guitar into dimensions previously unexplored in a 'classical' context. Ingwe also contains, for the first time in Lentz's output, a short section that relinquishes strict control over the musical material and gives some improvisational freedom to the performer. Both Jerusalem (after Blake) and String Quartet(s) testify to Lentz's love of William Blake's visionary epic Jerusalem the Emanation of the Giant Albion. Because of its vast cyclical structure, Lentz's work has been described by British musicologist Chris Dench as "almost proustian" in nature. In the final analysis Lentz's music, born from "total silence and radical isolation – at the very real risk of hearing nothing at all" (composer's website), seems to be torn between feelings of awe and an over riding struggle with spiritual doubt and existential loneliness.