Кіріспе

Неміс хирургы Юлиус Карл Скриба (5 маусым 1848 – 3 қаңтар 1905) – Мейдзи дәуіріндегі Жапонияда шетелдік кеңесші қызметін атқарған неміс хирургы және Жапониядағы Батыс медицинасының дамуына зор үлес қосушы.

Өмірбаян

Скриба Дармштадт қаласында дүниеге келді және фармацевт пен дәрігер болу үшін оқыды. 1870 жылғы Франко-пруссия соғысы кезіндегі әскери қызметі бір жылға оқуын үзіліске ұшыратты. Соғыс аяқталғаннан кейін үш жыл өткен соң Гейдельберг университетін бітіріп, Фрайбург-им-Брайсгауда медициналық тәжірибеден өтті. Ол танымал хирург Винченц Чернидің шәкірті болды және 1879 жылдан бастап Фрайбург университетінде лекция оқыды. Медициналық жетістіктерінен бөлек, ол дарынды ботаник-әуесқой болды және Гессен Ұлы Герцогтігінің флорасы туралы кітап жариялады. 1870 жылдан бастап Жапонияның Мэйдзи үкіметі Жапониядағы қазіргі медициналық білім беру жүйесін құру үшін бірнеше неміс медицина мамандарын жұмысқа алды. Ол кезде неміс медицинасы Еуропадағы ең жетілгені саналды, көптеген медициналық оқулықтар мен ғылыми еңбектер неміс тілінде жарық көрді. Батыс медицинасы Эдо дәуірінде Жапонияға Энгельберт Кемпфер және Филипп Франц фон Зибольд сияқты неміс тілінде сөйлейтін дәрігерлер арқылы енгізілді, ал неміс дәрігері Эрвин Балц император Мэйдзидің жеке дәрігері қызметін атқарды. Скриба 1881 жылдың 6 маусымынан 1887 жылдың 5 маусымына дейін Жапон үкіметінде шетелдік кеңесші ретінде жұмыс істеді және Токио императорлық университетінің медицина мектебінде хирургия, дерматология, офтальмология және гинекология пәндерін оқытты. 1885 жылы ол тропикалық аймақтарда кездесетін пиомиозиті бактериялық инфекциясының эндемиялық түрін алғаш рет сипаттады. Ол келісімшарты аяқталғаннан кейін Германияға бір рет оралды, бірақ оның келісімшарты 1889 жылдың 2 қыркүйегінен 1901 жылдың 10 қыркүйегіне дейін қайта жаңартылды. Жапониядағы екінші қызмет мерзімінде ол 1892 жылы Жапонияда бас сүйегінің сынығына байланысты алғашқы кранектомия жасады. Ол көптеген хирургтарды тәрбиеледі, олар кейіннен қазіргі жапон хирургиясының көшбасшылары болды. Оның жапондық ассистенті Мияке Хаяри (1867–1945) – алғашқы жапондық нейрохирургтардың бірі болды. 1893 жылдан бастап Токиодағы неміс елшілігінде императорлық дәрігер болып жұмыс істеді. Кейіннен 1905 жылға дейін Токиодағы Сент-Лука ауруханасының бас хирургы болды. Ол сонымен қатар Жапон хирургия қоғамының құрметті мүшесі және Токио университетінің құрметті профессоры атанды. Скриба екі рет халықаралық жағдайдың өте сезімтал болған кездерінде Жапон үкіметімен байланысқа түсті: біріншісі 1891 жылы Оцу оқиғасынан кейін, Ресей тағына отыратын Николай Александровичті (болашақ Николай II патшаны) жапон полицейі ұрып-салып жарақаттағанда; екіншісі 1895 жылы Шимоносеки бейбітшілік конференциясына қатысқан кезде қытай дипломаты Ли Хунцжанға оқ жарылғанда, бұл Бірінші қытай-жапон соғысын аяқтады. Осы қызметтері үшін император Мэйдзи оған "Қасиетті қазыналар" орденін табыс етті. Скриба 1905 жылы Канагава префектурасының Камакура қаласында өкпе абсцесінен қайтыс болды және Токиодағы Аояма зиратының шетелдік бөліміне жерленді.