Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Астрология: үш гороскоптық элементтердің математикалық есептеулері
Astrology: mathematical calculations of three horoscope entities
Астрологияда араб бөліктері немесе лоттар – планеталар немесе бұрыштар сияқты үш гороскоптық элементтердің математикалық есептеулеріне негізделген құрастырылған нүктелер. Лоттың орнын анықтау үшін екі нүктенің арақашықтығы үшінші нүктеге (көбінесе асцендентке) қосылады.
In astrology, the Arabian/Arabic parts or lots are constructed points based on mathematical calculations of three horoscopic entities such as planets or angles. The distance between two of the points is added to the position of the third (very often the ascendant) to derive the location of the lot.
Тарих
Жеребелер – өте ежелгі астрологиялық техника, оның тамыры эллинистік кезеңге дейінгі дәуірлерге дейін жетеді. Олардың шығу тегі нақты белгісіз; бастапқыда вавилондық, ежелгі египеттік, магиялық, парсылық немесе герметик болған болуы мүмкін, бірақ б.з. бірінші ғасырында Сидондық Дорофейдің (немесе одан да ертерек) тұсында олар эллинистік астрологиялық практиканың берік қағидасына айналды. Жеребелер туралы ең толық мәліметтерді төртінші ғасырдың астрологы Паулус Александриннің «Астрологияға кіріспе» еңбегі және алтыншы ғасырдың философы Олимпиодор Кішісінің осы еңбекке жазған түсіндірмесінен табуға болады. Паулус талдауының дерлік барлық аспектілері үшін онға жуық маңызды жұребені қолданды. Олардың ең ірілері – Бақыт жұребесі (немесе Бақыт бөлігі) және оған толықтыратын Рух жұребесі болды. Рим империясы құлағаннан кейін, астрологияны қоса алған барлық классикалық мұра арабтар мен парсылардың қолына өтті. Араб астрологтары грек тілінен аударма жасап, астрология туралы көптеген еңбектер жазған өз астрологтарын тәрбиеледі. Арабтардың оған қызығушылығының нәтижесі ме, әлде ежелгі дәуірдің соңында пайда бола бастады ма, белгісіз, бірақ араб қолжазбалары келесі бірнеше ғасырларда қолданылған жұребелердің санының күрт өскенін көрсетеді. Араб комментаторларының өзі осы үлкен өсімді атап өткен. «Астрологияға кіріспе» кітабында парсы астрологы Абу Машар әл-Балхи (787-886 жж.) кемінде 55 жұребе туралы сипаттаған, бірақ олардың тек маңыздыларын ғана ескергені анық. Бұл санда Паулустың барлық жұребелері де қамтылмаған. Он бірінші ғасырдан бастап көптеген араб қолжазбалары латын тіліне аударылды, осылайша классикалық астрология Еуропаға қайта оралды. Орта ғасыр астрологтары, әсіресе XIII ғасырдың көрнекті итальяндық астрологы Гвидо Бонатти, Дантенің замандасы, жұребелер тұжырымдамасын арабтар ойлап тапқан деп есептеді, сондықтан олар «арабтық бөліктер» деп аталды. Уильям Лиллидің (XVII ғасыр) тұсында астрологтар тек Бақыт жұребесін ғана қолдана берді, бірақ бұл ежелгі практиктерге өте таңғажайып көрінер еді. Лилли «Фортуна» деп атаған әдістері қазіргі астрологияда да қолданылып келеді, бірақ олар сирек қолданылады және көбінесе дұрыс түсінілмейді. Бақыт жұребесі бүгінде көбінесе сағаттық астрологияда қолданылады.
The lots are a very ancient astrological technique which can be traced back to pre Hellenistic sources. Their origin is obscure; they could originally be Babylonian, Ancient Egyptian, Magian, Persian or Hermetic, but by the time of Dorotheus of Sidon in the first century A. D. (and probably earlier) they had become an established tenet of Hellenistic astrological practice. One of the best informational sources for the lots is the Introduction to astrology by fourth century astrologer Paulus Alexandrinus and the Commentary on this work by sixth century philosopher Olympiodorus the Younger. Paulus used a dozen or so major lots for almost every aspect of his analysis. The most important of these were the Lot of Fortune (or Part of Fortune) and its complement, the Lot of Spirit. After the fall of the Roman Empire, all of the classical legacy, including astrology, fell to the Abbasid Arabs and Persians. Arab astrologers translated sources from Greek and produced many of their own astrologers who wrote a considerable amount in Arabic on astrology. Although it is not clear whether the number of lots began to proliferate in late Antiquity or whether it was purely the product of the fascination the Arabs had for them, Arabic manuscripts show an explosion in the number of lots that were used over the next several centuries. The inordinate increase is noted by the Arab commentators themselves. In The Abbreviation of the Introduction to Astrology, Persian astrologer Abu Ma'shar al Balkhi (787 886) describes no less than 55 lots, although it's clear that these are only the ones he considers significant. This count does not even include all of the lots of Paulus. Beginning in the tenth century, many Arabic manuscripts were translated into Latin, becoming the means by which Classical astrology found its way back to Europe. Medieval astrologers, most notably the major 13th century Italian, Guido Bonatti, a contemporary of Dante, assumed it was the Arabs who originated the concept of the lots, and hence they came eventually to be called the "Arabic parts". By the time of William Lilly (XVII century), only the Lot of Fortune continued to be used by astrologers, although in a manner that would be considered strange by ancient practitioners. Lilly's methods with what he called "Fortuna" have continued in modern astrology, although rarely used and usually misunderstood. The Lot of Fortune mainly appears today in horary practice.
Герметикалық лоттар
Герметикалық лоттар – бұл жеті лоттың нақты жиынтығы, олардың әрқайсысы жеті көрінетін планетаның бірімен (күн мен айды қоса алғанда) байланысты, және эллиндік астрология дәстүрінде Гермес Трисмегистке жатқызылған. Бұл лоттар 4-ші ғасыр астрологы Паулюс Александриннің және оның кейінгі түсіндірушісі Кіші Олимпиодордың еңбектерінде кездеседі. Лоттардың формулаларын Паулюс еңбегінде табуға болады (төмендегі сілтемеге қараңыз). Герметикалық лоттардың формулалары кейін ортағасырлық астрологиялық дәстүрге еніп, Әбу Машар әл Балхи және Гидо Бонатти сияқты авторлардың еңбектерінде пайда болды, бірақ олардың тізімдері 2-ші ғасыр астрологы Веттиус Валенстен шыққан басқа лоттар дәстүрімен біріктірілген.
The Hermetic lots are a specific set of seven lots, each associated with one of the seven visible planets (including the Sun and Moon), that were attributed to the figure Hermes Trismegistus in the Hellenistic tradition of astrology. This set of lots appears in the work of the 4th century astrologer Paulus Alexandrinus, as well as in his later commentator Olympiodorus the Younger. The formulas for the lots can be found in Paulus (see reference below). The formulas for the Hermetic lots later made their way into the Medieval astrological tradition where they appear in authors such as Abu Ma'shar al Balkhi and Guido Bonatti, although their lists have been combined with an alternate lot tradition derived from the 2nd century astrologer Vettius Valens.