Кіріспе

Көптеген семит әбжадтарының бірінші әрпі – Алеф (немесе алеф немесе алиф, транслитерацияланған ʾ) – семит әбжадтарының бірінші әрпі, оның ішінде финикиялық ʾālep 𐤀, еврейше ʾālef א, арамейше ʾālap 𐡀, сириялық ʾālap̄ ܐ, арабша ʾalif ا және Солтүстік арабша 𐪑. Одан бөлек, Оңтүстік Арабияның 𐩱 және Ge'ez ʾälef አ әріптері де кездеседі. Осы әріптердің Мысыр иероглифінен шыққандығы айтылады, ол иероглиф бұқаның басын бейнелейді және *ʾalp, яғни батыс семит тіліндегі «бұқа» сөзінің бастапқы дыбысын көрсетеді (қараңыз, Мысыр еврейше אֶלֶף ʾelef, «бұқа»). Финикиялық түрі грек әліпбиінің (Α) пайда болуына себеп болды, ол глоттальды дауыссыз дыбысты емес, оның ілесіп келетін дауыстысын білдіру үшін жаңаша түсіндірілді, соның салдарынан латын әрпі А және кириллица әрпі А пайда болды.

Фонетикалық тұрғыдан алғанда, алеф бастапқыда көмекейдегі дауыстының басталуын көрсететін. Семит тілдерінде ол протездік әлсіз дауыссыз дыбыс ретінде жұмыс істейді, бұл тек екі нақты дауыссыз дыбысы бар түбірлерді стандартты үш дауыссыз дыбысты түбірге айналдыруға мүмкіндік береді. Еврей тілінің көптеген диалектілерінде және сириялық тілде алеф нақты дауыссыз дыбыстың болмауы, көмекейлік тоқтауды білдіреді – «ұ-о» сөзіндегі үзіліс сияқты дыбыс. Араб тілінде алиф сөздің басында келгенде көмекейлік тоқтауды білдіреді. Диакритикалық белгілері бар мәтіндерде алефтің дауыссыз дыбыс ретінде айтылуы сирек кездеседі, араб тілінде хамза, ал тибериялық еврей тілінде маппик арқылы белгіленеді. Кейінгі семит тілдерінде алеф кейде басқа жерде (әдетте ұзақ) дауыстының бар екенін көрсететін *mater lectionis* рөлінде қолданылады. Бұл практиканың қашан басталғаны туралы пікірталас бар, бірақ ол Ежелгі арамей тілінің соңғы кезеңінде (шамамен б.з.б. 200 жыл) кеңінен қалыптасқан. Алеф көбінесе грек тіліндегі spiritus lenis ʼ негізінде транслитерацияланады, мысалы, әріп атауын транслитерациялағанда ʾāleph.

Ежелгі египет

Мысырлық "құс" иероглифі (Гардинер G1), конвенция бойынша айтылады) дәстүрлі түрде көмекейлік тоқтауды білдіретіндіктен, алеф деп те аталады, бірақ кейбір соңғы ұсыныстар альвеолярлық жуық дыбысқа қарай бағытталған. Атауына қарамастан, ол туыс семит тілдеріндегі алефке сәйкес келмейді, оның орнына жалғыз "қамыс" иероглифі кездеседі. Бұл фонема әдетте екі жарты шеңберден тұратын символмен транслитерацияланады, Unicode-де (5.1 нұсқасы бойынша, латын әрпінің кеңейтілген D диапазонында) U+A722 Ꜣ ЛАТЫН ӘРІПІ ЕГИПТОЛОГИЯЛЫҚ АЛЕФ және U+A723 ꜣ ЛАТЫН ӘРІПІ ЕГИПТОЛОГИЯЛЫҚ АЛЕФ ретінде кодталған. Егер символ қолжетімсіз болса, 3 саны немесе орта ғасырлық ағылшын әрпі ȝ Yogh қолданылуы мүмкін, бірақ екеуі де нағыз египтологиялық символдарға қарағанда артықшылық берілмейді.

Әлиф, Махмұза: және

Араб әріптері ұзын дыбысты немесе глоткалық тоқтауды көрсету үшін қолданылды, бұл орфографиялық шатасуға және проблеманы шешу үшін қосымша ALA ء белгісін енгізуге әкелді. Хамза араб орфографиясында толық әріп саналмайды: көбінесе ол ALA (ؤ), нүктесіз ALA (ئ) немесе алиф түрінде болады. Тасымалдаушыны таңдау күрделі орфографиялық ережелерге байланысты. Әдетте, егер жақын орналасқан жалғыз дауысты дыбыс ALA болса, алиф (إ أ) тасымалдаушы болып табылады. Егер хамза сөздің бірінші фонемасы болса, ол жалғыз мүмкін тасымалдаушы. Егер алиф хамзаның тасымалдаушысы болса, хамза алифтің үстіне немесе бастапқы алиф ALA болған жағдайда астына қосылады, бұл осылайша өзгертілген әріптің ұзақ дауысты емес, шынымен глоткалық тоқтау екенін көрсетеді. Хамзаның екінші түрі – ALA (همزة وصل), оның диакритикалық белгісі әдетте қасиетті мәтіндерден тыс жерде көрсетілмейді, тек анықталған артикльдің бастапқы әріпі ретінде және кейбір ұқсас жағдайларда ғана қолданылады. Ол ALA-дан алдыңғы дауыстыдан кейін түсіріліп тасталатындығымен ерекшеленеді. Алиф әрқашан тасымалдаушы болып табылады.

Әлиф-Мамдуда:

ALA – бір мезгілде комек дауысы мен ұзақ дауыстыны көрсететін екі әріпті таңба. Бұл, негізінде, أا тіркесімен бірдей: آ (соңғы ـآ) ALA, мысалы, آخر ALA 'соңғы'. "Хамзадан кейін келетін ұзын ā әрпін екі алифпен – тік және көлденең етіп жазу қалыпты жағдайға айналды" (көлденең алиф – мадда таңбасы).

Әлиф, Мәқсұра:

І ("шектелген/тікелей алиф", ALA), Мысырда ALA (ألف لينة, "икемді алиф") деп белгілі, сөздің соңында ғана қолданылуы мүмкін. Ол қалыпты алифтен өзгеше болғанымен, көбінесе қысқа дауыс ретінде айтылатын бірдей дыбысты көрсетеді. ALA жазу кезінде Мысыр, Судан және кейде басқа жерлердегі парсы тілінің соңғы "е"-сінен немесе араб тілінің ALA-сынан ешқандай айырмашылығы жоқ. Бұл әріп қазақ тілінде /ə/ дауысын көрсететін ALA болып транслитерацияланады. ALA, ALA LC-де ALA, DIN-де DIN 31635, ISO-да ISO 233-2 және ISO-да ISO 233 ретінде транслитерацияланады. Араб тілінде алиф мақсура ى бастапқы немесе ортаңғы жағдайда қолданылмайды, сондай-ақ ол кез келген шрифтте бастапқы немесе ортаңғы жағдайда жалғанбайды. Дегенмен, бұл әріп ұйғыр араб алфавитінде және араб негізіндегі қырғыз алфавитінде бастапқы және ортаңғы жағдайда /ɯ/ дауысын көрсетеді: (ىـ ـىـ).

Раббинизм

Алепфтің Киелі кітапты бастауды талап етпегені үшін мақтауға толы мидраш әңгімесі бар. (Еврей тілінде Киелі кітап әліпбидің екінші әрпі – беттен басталады.) Әңгімеде Алепфтің Он қағиданы бастауға рұқсат етіледі. (Еврей тіліндегі бірінші сөз – анохи (אָנֹכִי), ол Алепф әрпімен басталады.) Сефер Йецирада Алепф әрпі – тынысқа билік ететін, ғаламдағы ауаны қалыптастыратын, жыл мезгіліндегі температураны анықтайтын және жанның кеудесін бейнелейтін әріп. Алепф еврейше "эмет" (אֶמֶת) сөзінің бірінші әрпі, ол "шындық" деген мағынаны білдіреді. Яһуди дінінде големнің басына қашап жазылған Алепф әрпі оған өмір сыйлаған. Алепф сондай-ақ, Шығу кітабындағы Құдай есімін құрайтын үш сөзді бастайды: «Мен – Менмін» (ивритше, Эхйе Ашер Эхйе אהיה אשר אהיה), және Алепф мистикалық талисман мен формулалардың маңызды бөлігі болып табылады. Алепф Құдайдың бірлігін көрсетеді. Бұл әріп жоғарғы юд, төменгі юд және диагональ бойынша тірелген вав әрпінен тұрады деп есептеледі. Жоғарғы юд Құдайдың жасырын және айтылмас қасиеттерін, ал төменгі юд – Құдайдың әлемдегі көрінісі мен болмысын білдіреді. Вав ("ілмек") екі әлемді байланыстырады. Яһуди дінінде Алепф әуе элементімен және Сефирот ағашындағы Кетер мен Хокма арасындағы жолдың Сызғылт интеллектісімен (#11) байланыстырылады.

Математика

Жинақтар теориясында еврейлік алепх символы шексіз жиындардың қуатын (кардиналдығын) көрсететін алепх сандарын белгілеу үшін қолданылады. Бұл белгіні математик Георг Кантор енгізген. Ескі математика кітаптарында алепх әрпі көбінесе қателікпен кері басылып шығады, себебі алепх әрпі үшін Монотип матрицасы дұрыс емес құрылған.

Саясат

Израильдегі Mapai саяси партиясы сайлау белгісі ретінде алеп әрпін пайдаланды және оны үгіт афишаларында кеңінен көрсетті.