Кіріспе

Германиядағы Готторф қамалы (Schloss Gottorf, Gottorp Slot, төменгі неміс тілінде: Slott Gottorp) – Германияның Шлезвиг-Гольштейн жеріндегі Шлезвиг қаласында орналасқан қамал және иелік. Бұл Шлезвиг-Гольштейндегі ең маңызды діни емес ғимараттардың бірі болып табылады және сегіз жүз жылдан астам тарихында бірнеше рет қайта жаңартылып, кеңейтілді. Орта ғасырлық қамалдан Ренессанс кезеңінің бекінісіне, содан кейін барокко сарайына айналды. Олденбург әулетінің Гольштейн-Готторп тармағының атамекені, одан 18 ғасырда төрт швед патшасы және бірнеше ресей императорлары шықты. Қамал Шлей өзеніндегі аралда, Балтық теңізінен 40 шақырым қашықтықта жатыр.

Тарих

Ол алғаш рет 1161 жылы Шлезвиг епископы Окконың бұрынғы резиденциясы қиратылған кезде, резиденция ретінде пайда болды. 1268 жылы Данияның Шлезвиг герцогы оны сатып алды, ал 1340 жылы ол Шауенбург әулетіне жататын Рендсбургтегі Холштейн графына берілді. Кейін, 1459 жылы анасының мұрасы арқылы Данияның Кристиан I, Олденбург әулетінен шыққан алғашқы даниялық монархтың меншігіне өтті. Арал да, құрылыс та жылдар бойы, әсіресе 16 ғасырда кеңейтілді. Кристиан I-нің кіші ұлы Фредерик I оны өзінің негізгі резиденциясы етіп белгіледі. 1544 жылы Шлезвиг және Холштейн герцогтіктері үш бөлікке бөлінді; Фредериктің үшінші ұлы Адольф осы бөліктердің бірін алып, Готторпқа қоныстанды. Бұл мемлекет Шлезвиг-Гольштейн-Готторп герцогтігі деп аталды. Фредерик III, Гольштейн-Готторп герцогы (1597–1659) билігінде бұл елді мекен Еуропаның мәдени орталығына айналды. Қасқырды әйгілі швед сәулетшісі Никодим Тессин кіші (1697–1703) салған. 1702 жылы Готторп герцогтары көшіп кетуге мәжбүр болғаннан кейін, қазір Данияның басқаруындағы сарай 1713 жылы Данияның Фредерик IV билігінде тоқырап, құлдырауға бет бұрды. Жиһаз, өнер және интерьердің басқа да заттары біртіндеп сарайдан шығарылды, ал 19 ғасырда құрылыстар Дания және Пруссияның казармалары ретінде пайдаланылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бұл үй босқындар лагері ретінде қолданылды. 1947 жылдан бері сарай бірнеше жоба арқылы жаңартылып, қалпына келтірілді. 1996 жылы қалпына келтіру жұмыстары аяқталған деп есептелді. Сарай қазір Шлезвиг-Гольштейн мемлекетінің қорына тиесілі және онда Мемлекеттік өнер және мәдениет тарихы мұражайы мен Мемлекеттік археологиялық мұражай орналасқан.