Кіріспе

Қарағайлардың бір түрі

Podocarpus lawrencei – Австралияның жоғары таулы аймақтарында, Оңтүстік Тасманиядан бастап Жаңа Оңтүстік Уэльс таулы аймағына дейін табиғи түрде өсетін подкарп түрі. Оған жиі қолданылатын атаулар – Эрринундра шаған және тау шағаны (бірақ ол шаған да, шабдалы да емес). Ол 1800 метрге дейінгі биіктікте өседі, көбінесе желдің әсерінен тастардың үстінде тірі кілемдер құрайды. Тау шағаны 600 жылға дейін өмір сүре алады, ал өсу сақиналары өсу маусымының температурасына қарай өзгеріп отырады, тар сақиналар тым қарлы жылдарды көрсетеді. Осы факторлар оны Австралия Альпісіндегі бұрынғы климат жағдайларын анықтауға пайдалы етеді.

Сипаттама

Жапырақтары 1 см ұзындығында және 2–3 мм енінде, жасыл түсті, көбінесе қызыл реңді, әсіресе суық қыс айларында. Онда 5–10 мм ұзындығындағы қызыл арилмен және 6–8 мм ұзындығындағы бір (кейде екі) апикальді тұқымы бар, кішкентай, жарқын қызыл жидек сияқты конус бар; оларды құстар мен сумкалы жануарлар жейді, бірақ көптеген басқа сүтқоректілерге (адамдарды қоса алғанда) улы. Әдетте, бұл өсімдік төмен бойлы болады, Австралия Альпі тауларында сирек 1 метрден аспайды, бірақ Виктория штатының шығысындағы Эрринундра үстіртінде 15 метрге дейін жетеді. Ағашы соншалықты сирек кездеседі, сондықтан оны ағаш өңдеуге пайдалану мүмкін емес.

Өсіру

Тау шамы құрғақ жағдайларға төзімді және құрғақшылықтан барлық жапырақтары түскеннен кейін де қайтадан жаңа жапырақ шығара алады. Ол -16 °C-тан 45 °C-қа дейінгі температурада тіршілік етеді және толық күн сәулесінде немесе жартылай көлеңкеде жақсы өседі. Өсуі баяу, жыл сайын шамамен 3–5 см-ге ұзарады. Оны кесінділерден немесе тұқымдардан өсіруге болады. Жаңа жапырақтары әдетте лайм түсті жасыл, бірақ қатайған кезде зәйтүн жасыл түске айналады. Тау шамын толық күн сәулесінде, жеткілікті сумен өсіру тиімді. Ол жарық терезесі бар бөлмеде жақсы өсетін үй өсімдігі. Одан керемет бонсай немесе қоршау өсімдігі жасауға болады, бірақ оған шыдамдылық керек.