Кіріспе
Ким Стэнли Робинсонның 2004 жылғы қатты ғылыми фантастикалық романы.
"Қырық жаңбыр белгісі" (2004) – Ким Стэнли Робинсонның "Астанадағы ғылым" атты қатты ғылыми фантастикалық трилогиясының бірінші кітабы. (Ал келесі екі роман – "Жыырық градус төмен" (2005 ж.) және "Алпыс күн санауда" (2007 ж.)).
Сюжетке кіріспе
Романның негізгі тақырыбы – 21-шы ғасырдың басындағы жаһандық жылынудың салдары. Оның кейіпкерлері негізінен ғалымдар, олар биотехнологиялық зерттеулермен айналысады, үкімет өкілдеріне көмектеседі немесе Ұлттық ғылым қорында (NSF) құжаттармен жұмыс істейді. Сондай-ақ, ойдан шығарылған Кхембалунг арал мемлекетінің елшілігінде буддалық монахтардың бірнешесі жұмыс істейді.
Кейіпкерлер
Анна Квиблер – Ұлттық ғылым қорының (NSF) Биоинформатика бөлімінің жауапты ғылыми әкімшісі; оның жұмысының бір бөлігі – бүкіл ел бойынша ғалымдар мен ғылым студенттерінен грант ұсыныстарын оның бағынындағы бағдарлама директорларына жіберуді қамтиды. Ол Хембалилермен дос болады. Чарли Квиблер – Аннаның күйеуі, үйде отырып, жас ұлдарына күтім жасайтын әке. Ол сенатор Фил Чейстің ғылыми саясат жөніндегі кеңесшісі және климаттық өзгерістерді жеңілдету үшін Конгреске заң жобаларын енгізу үшін тынымсыз жұмыс істейді. Фрэнк Вандервал – Калифорния университетінің (Сан-Диего) биоматематигі, социобиологиямен қызығушылық танытады, бір жыл бойы NSF-де жұмыс істейді; ол биологиялық гранттарды қарауды қадағалайды. Тау шаруасымен айналысатын және "Torrey Pines Generique" компаниясының негізін қалаушылардың бірі. Дрепунг – тибеттік буддист монахы, ол Аннаға Рудра Чакриннің көмекшісі және аудармашысы екенін айтады, бірақ кейіннен оның Кембалелердің рухани жетекшісі екені белгілі болады. Рудра Чакрин – Хембалунгтың АҚШ-тағы елшісі; ол эмигранттағы тибеттік, Кембалелердің рухани жетекшісі болып көрінеді, бірақ іс жүзінде Дрепунгтың көмекшісі. Лео Мулхаус – "Torrey Pines Generique" компаниясының бас ғылыми зерттеушісі, гендік терапиямен айналысады. Сенатор Фил Чейз – Калифорния штатынан сайланған Демократ сенаторы, ол саясатты өзгертудің де, саяси реализмнің де қажеттілігін түсінеді; Антарктидадағы кейіпкер. Диана Чанг – Ұлттық ғылым қорының төрағасы.
Сюжет
Вашингтондағы Ұлттық ғылым қорында (NSF) бір жыл жұмыс істеген Фрэнк Вандервал климаттың қатты өзгеруіне байланысты оның пассивтігін және саяси өзгерістерді талап етуге деген ықыласы жоқ деп санайды. Ол Арктикадағы климаттың өзгеруі мен термохалиндік айналым сияқты экологиялық факторларды бақылайды. Ол өзінің әріптесі Анна Квиблерді және оның көптеген жұмыстарын жақсы көретін болса да, туған қаласы Сан-Диегоны сағынады. Спортшы болғандықтан, мүмкіндігінше тау-кенді және каньонды жиі көреді. Социобиологияға қызығушылық танытқан ол өзінің және басқалардың мінез-құлқын Африка саванналарында дамыған және қалалық ортада өмір сүруге биологиялық тұрғыдан толық дайын емес приматтар сияқты көреді. Ол қарапайым жағдайдағы, мысалы, көлік қозғалысындағы және ерекше жағдайдағы мінез-құлықты тұтқынның дилеммасы деп аталатын ойын теориясының шешім қабылдау стратегиясының жарығында қарастырады. Аннаның күйеуі Чарли Квиблер Фрэнк сияқты қоршаған ортаны қорғау мәселесін де аса маңызды деп санайды. Ол екі жас ұлын, Ник пен Джоны тәрбиелеуді, сенатор Фил Чейз пен Чейздің штаб бастығы Ройді Конгресстегі консервативтерді консервативтерді АҚШ-ты антропогендік емес жаһандық жылыну қоғамына айналдыру туралы заң қабылдау туралы, көміртегі сіңдірушілерді салу және климаттың өзгеруін жақсарту үшін халықаралық ынтымақтастық үшін жұмыс істеу туралы заң шығару туралы кеңес береді. (Аталмаған президент Джордж Буш екені анық; оның алдында Билл Клинтон тұрғандығы айтылды; ол климаттың өзгеруін "жағымсыз" деп санайды және оны "климаттық [климаттық емес] терроризм" деп атайды.) Анна, адал әйел және ана, Фрэнктің пікірінше, өте рационалист; Чарли оның өмірінің барлық саласында сандық өлшеулерді үнемі іздеуінен көңіл көтереді. Ол NSF ғимаратында жаңа Кембали елшілігін тауып, Дрепунг пен Рудра Чакринді түскі асқа шақырады. Олар жақсы қарым-қатынаста болғаннан кейін, және ол олардың Бенгал шығанағындағы кішкентай арал елдері Хембалунгқа теңіз деңгейінің көтерілуі қауіп төндіретіні туралы уайымдауына қызыға бастайды, ол оларды кешкі асқа шақырады, олар уақыттары болғанда. Сан-Диегодағы биотехнологияны іске қосқан компания Torrey Pines Generique-дің ғылыми директоры Лео Малхаус адамдардың түрлі ауруларына ем іздеп жүр. Ол өзінің бастығы Деректің қоштасып жұмыс істейтін (немесе жұмыс істемейтін) басқа компанияны сатып алуға 51 миллион доллар жұмсап жатқанын білгенде, қатты қорқады; Торри Пайнс әлі күнге дейін пайда көрсете алмады, бұл оларды инвесторларға сату қаупіне ұшыратады. олар сатып алуға немесе тіпті патенттеуге болатын кез-келген техниканы жоюға тырысады. Ол бірнеше аптадан кейін компанияны сатып жібергенде, ол дұрыс екені анықталды. Леоның тағы бір уайымы бар: Тынық мұхиттың үстіндегі жартастан орналасқан үйіне жағалаудағы топырақ шөгіндісі қауіп төндіреді. Калифорнияға қайтуға асыққан Франк NSF-ті ашулы айыптап, оны келесі күні таңертең директор Диана Чангтың пошта жәшігіне тастайды. Сол күні кешке ол күттірместен Вашингтон метросының лифтісінде әдемі әйелмен романтикалық кездесуге ие болады, бұл лифт қабаттардың арасында тұрып қалған кезде. Олар босатылады, ал ол оның атын білуге үлгермей жоғалады. Квиблерлер үйіне шақырылып, ол Ханнаға әйел туралы айтады; ол оны өте қуанышты және көп сөйлейтін деп табады және оны іздеуге шақырады. Фрэнк, қазір ол Вашингтонда қалуды қалайтын шығар деп ойлап, NSF туралы ашулы хатты өкініп, Чангтың кеңсесіне кіріп, оны алып тастауға шешім қабылдайды. Ол өзінің шыңдау шеберлігін пайдаланып, NSF ғимаратына шатырдан кіреді, атриумның көк шатыры арқылы төмен түседі, үлкен мобильді төмен түсіріп, Чангтың кеңсесіне кіреді. Алайда хат жоғалып кетті; Чанг жиі оның кеңсесіне әр сағат сайын келеді. Ол үрейленіп, үйіне қайтты. Келесі күні Чанг оған NSF директорлар кеңесінің алдында сөйлеуін ұсынады. Фрэнк Чангтың хатты оқығанын түсінеді, бірақ ол директорларға NSF туралы өз ойын шыншылдықпен айтады және оларды батыл және саяси белсенді болуға шақырады. Әңгіме барысында ол көптеген бауырластардың өзі сияқты сезінетінін байқап жатады. Фрэнк тағы бір жылға NSF-те қалу туралы шақыруды қабылдайды. Робинсон Гиперниньо деп атаған апатты "ауыртпалық оқиға" Батыс жағалауда үлкен дауыл туғызғанда пайда болады. Калифорнияның құмтасты жарлары Тынық мұхитына қарай ығысып жатыр. Қазір жұмыссыз қалған Лео Калифорния штатындағы Леукадияда тұратын үйінде осы оқиғаға куә болып, жаңбырлы дауыл кезінде АҚ�...
When the National Zoo faces rising waters, the Khembalis help the staff to unlock the cages and free the animals. Drepung and his associates arrange for two tigers to be brought to the Quiblers' house, where one is kept in a zoo truck and the other is put into their cellar. Frank, joining other volunteers in deploying sandbags out in the storm, is amazed to see his mystery woman pass in a boat up the river. Spotting the boat's number, he gets her phone number and calls her; she promises that, after a while, she will call him back. After days, the storm and the floodwaters subside. Charlie, finally arranging a lift home from the office, says to Senator Chase, "Are you going to do something about global warming now?"
Марапаттар мен ұсыныстар
2004 жылы Британдық ғылыми фантастика сыйлығына да, 2005 жылы Локус сыйлығына да үміткер болды.