Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вэнь Чиангтың тырнақтары – британдық ғылыми-фантастикалық телесериал «Доктор Ху»-дың 14-ші маусымының алтыншы және соңғы сериясы, ол алғаш рет 1977 жылдың 26 ақпанынан 2 сәуіріне дейін BBC1 арнасында апта сайын шығарылған алты бөлімнен тұрады. 19 ғасырдағы Лондон қаласында өтетін оқигада 51-ші ғасырдан келген қылмыскер Магнус Грил (Майкл Спайс) қалаға келіп, жоғалған уақыт машинасының іздеуінде өзін ежелгі қытай құдайы ретінде көрсетеді. Серияның сценарийін сценарий редакторы Роберт Холмс жазса, режиссурасын Дэвид Малони жүзеге асырды. «Вэнь Чиангтың тырнақтары» – сериалдың үш маусымы бойы жұмыс істеген Филип Хинчклиффтің продюсерлік еткен соңғы сериясы болды. Телевизиядағы түпнұсқалық көрсетілімдердің ішіндегі ең танымал сериалдардың бірі саналатын «Вэнь Чиангтың тырнақтары» сыншылар тарапынан жоғары бағаланып, жанкүйерлер оны үздік оқиғалардың бірі деп бірнеше рет дауыс берді. Дегенмен, сериалдағы қытай персонаждардың стереотиптік бейнеленуі және оқигадағы сенімсіз алып егеуқұйрыққа сын бағытталды. Сериалда Генри Гордон Яго және профессор Джордж Лайтфут кейіпкерлерінің тұңғыш рет пайда болуы орын алды, оларды Кристофер Бенджамин мен Тревор Бакстер сомдады; олар кейіннен Big Finish компаниясының өндірген аудио драмаларында өз рөлдерін қайта ойнады, алдымен 2009 жылғы «The Companion Chronicles» эпизодындағы «Махагонидегі қылкестер», содан кейін 2010 жылдан 2018 жылға дейін «Jago & Litefoot» атты жекелеген сериалдарында.
The Talons of Weng Chiang is the sixth and final serial of the 14th season of the British science fiction television series Doctor Who, which was first broadcast in six weekly parts on BBC1 from 26 February to 2 April 1977. In the serial, which is set in 19th century London, the 51st century criminal Magnus Greel (Michael Spice) travels to the city and poses as an ancient Chinese god to find his missing time machine. Written by script editor Robert Holmes and directed by David Maloney, The Talons of Weng Chiang was also the final serial to be produced by Philip Hinchcliffe, who had worked on the series for three seasons. One of the most popular serials from the series' original run on television, The Talons of Weng Chiang has continued to receive acclaim from reviewers and it has been repeatedly voted one of the best stories by fans. Despite this, criticism has been directed towards the serial's stereotypical representation of Chinese characters and an unconvincing giant rat featured in the story. The serial saw the debut of the characters Henry Gordon Jago and Professor George Litefoot, portrayed by Christopher Benjamin and Trevor Baxter; they would later reprise their roles in audio dramas produced by Big Finish, first in the 2009 The Companion Chronicles episode "The Mahogany Murderers", and then in their own spin off series Jago & Litefoot from 2010 to 2018.
Сюжет
Доктор мен Лила Лиланың ата-бабаларының әдет-ғұрыптарын білу үшін Лондонға келеді. Palace театрында сахналық сиқыршы Ли Х'сен Чанг өнер көрсетеді. Театрға бара жатқанда Доктор мен Лила такси жүргізушісін өлтірген қытайлық жігіттер тобына кездеседі. Бір адамнан басқалары қашып кетеді, ал қалғаны, Доктор мен Лила жергілікті полиция бөлімшесіне жеткізіледі. Полиция бөлімшесінде Ли Х'сен Чанг аудармашы ретінде шақырылады, бірақ ешкім білмейтіндей, ол – Уэнь Чианның ізбасарлары, Қара Ақсақалдың тобының басшысы. Ол тұтқынға алынған қолбасшыға шаян уы бар таблетка береді, ол оны қабылдап, көз жұмады. Мәйіт такси жүргізушісінің мәйітімен бірге жергілікті мәйітханаға жеткізіледі. Олар мұнда профессор Лайтфутпен кездеседі, ол өлім-жітімді анықтап жатыр. Такси жүргізушісі – Джозеф Буллер, ол әйелі Эмманы іздеп жүрген, бұл аймақта жоғалған әйелдердің соңғысы. Буллер Palace театрына барып, Чангпен әйелінің жоғалып кеткені туралы сұрақ қойған. Содан кейін Чанг Буллерді өлтіру үшін кішкентай Мистер Синді қоса, адамдарын жіберді. Чанг 51-ғасырдан келген Магнус Грильдің қызметінде, ол биліктен қашып, Уэнь Чиан кейпінде Қытай құдайы болып жүр. Кабинеттің технологиясы тұрақсыз, Грильдің ДНК-сын бұзып, оның денесін деформациялады. Бұл оны жас әйелдердің өмірлік күшін соруға мәжбүр етеді. Сонымен қатар, Гриль өзінің кабинетін іздеп жүр, ол қазір профессор Лайтфуттың қолында. Мистер Син де болашақтан келген, бірақ ол шошқаның ми қабығынан жасалған роботтық ойыншық. Гриль уақыт кабинетін тауып, ұрлайды, ал Доктор театр иесі Генри Гордон Ягоның көмегімен Грильді театрдың астындағы канализацияда қуып жетеді. Бірақ Гриль Чангты полицияға тастап, қашып құтылады. Чанг канализацияға қашып кетеді, бірақ Грильдің алып егеуқұйрықтарының шабуылынан зардап шегеді. Доктор мен Лила Грильдің жаңа тығын орнын іздеп жүргенде, Яго уақыт кабинетінің кілтін табады. Ол оны профессор Лайтфуттың үйіне апарып, дәрігерге кілт пен хабарлама қалдырады, содан кейін профессор мен Яго театрдың маңындағы адамдарды іздеуге кіріседі. Бірақ олар тұтқындалады. Осы уақытта Доктор мен Лила Чангты опиум орнында жарақаттан қайтыс болып жатқан күйі табады. Доктор мен Лила Грильдің қайда екенін сұрайды, Чанг оларға Аждаһа үйінде екенін айтады, бірақ нақты орнын айтудан бұрын көз жұмады. Доктор мен Лила профессор Лайтфуттың үйіне қайта оралады. Олар онда хат пен уақыт кабинетінің кілтін табады. Олар Гриль мен оның қолбасшыларын күтуге шешім қабылдайды. Олар келгенде Доктор кілтті, нәзік кристалды, келіссөз құралы ретінде пайдаланады. Ол Лайтфут пен Ягоны босату үшін кілтті ұсынып, Аждаһа үйіне апаруды сұрайды. Бірақ Гриль Докторды жеңіп, оларды екеуін де құлыптап қояды. Лила Лайтфут үйінде қалғаннан кейін оларды соңынан еріп, Грильмен кездеседі. Гриль оны тұтқынға алады, бірақ оның өмірлік күші сарқылып кетпес бұрын, Доктор, Яго және Лайтфут құтылып, оны құтқарады. Соңғы кездесуде Мистер Син Грильге қарсы шығады, өйткені Доктор оны Грильдің уақыт кабинетімен қашып кетуінің апатты жарылысқа әкелетініне көндіреді. Доктор Грильді өз құтқару машинасына итеріп, оны жеңеді, бұл оның жүктемесін арттырып, Грильдің ыдырауына себеп болады. Содан кейін Доктор Мистер Синді тұтқындап, оны істен шығарады.
The Doctor and Leela arrive in London so that Leela can learn about the customs of her ancestors. Performing at the Palace Theatre is the stage magician Li H'sen Chang. On their way to the theatre, the Doctor and Leela encounter a group of Chinese men who have apparently killed a cab driver. All but one escape, and he, the Doctor and Leela are taken to the local police station. At the station, Li H'sen Chang is called in to act as an interpreter, but unbeknownst to everyone else he is the leader of the group – the Tong of the Black Scorpion, followers of the god Weng Chiang. He stealthily gives the captive henchman a pill of concentrated scorpion venom, which the henchman takes and dies. The body is taken to the local mortuary, along with the body of the cabbie. There they meet Professor Litefoot, who is performing the autopsies. The cabbie is Joseph Buller, who had been looking for his wife Emma, the latest in a string of missing women in the area. Buller had gone down to the Palace Theatre where he had confronted Chang about his wife's disappearance. Afterwards, Chang had sent his men, including the diminutive Mr Sin, to kill Buller. Chang is in the service of Magnus Greel, a despot from the 51st century who had fled from the authorities in a time cabinet, now masquerading as the Chinese god Weng Chiang. The technology of the cabinet is unstable and has disrupted Greel's own DNA, deforming him horribly. This forces him to drain the life essences from young women to keep himself alive. At the same time, Greel is in search of his cabinet, which is now in the possession of Professor Litefoot. Mr Sin is also from the future but is a robotic toy constructed with the cerebral cortex of a pig. Greel tracks down the time cabinet and steals it, whilst concurrently the Doctor tracks Greel to the sewers underneath the theatre, aided by the theatre's owner, Henry Gordon Jago. However, Greel has already fled, abandoning Chang to the police. Chang escapes into the sewers, only to be mauled by one of Greel's giant rats. While the Doctor and Leela try to find Greel's new hideout, Jago comes across the key to the time cabinet. He takes it to Professor Litefoot's house, and there, after leaving the key and a note for the Doctor, the Professor and Jago set out to follow anyone coming around the theatre in search of the bag. However, they are captured. Meanwhile, the Doctor and Leela find Chang in an opium den, dying from his injury. The Doctor and Leela ask where Greel can be found, and Chang tells them he can be found in the House of the Dragon, but dies before he can give them the exact location. The Doctor and Leela return to Professor Litefoot's house. There they find the note and the key to the time cabinet. They decide to wait for Greel and his henchmen. When they arrive, the Doctor uses the key, a fragile crystal, as a bargaining chip. He asks to be taken to the House of the Dragon, offering the key in exchange for Litefoot and Jago's release. Instead, Greel overpowers the Doctor and locks him in with the two. Leela, who had been left at Litefoot's house, has followed them and confronts Greel. She is captured by Greel, but before her life essence is drained, the Doctor, Jago and Litefoot escape and rescue her. In a final confrontation, Mr Sin turns on Greel as the Doctor convinces it that Greel escaping in his time cabinet will create a catastrophic implosion. The Doctor defeats Greel by forcibly pushing him into his own extraction machine, causing it to overload and Greel to disintegrate. The Doctor then captures and deactivates Mr Sin.
Өндіріс
Роберт Бэнкс Стюарттың «Болашақтан келген жау» атты әңгімесі осы сериалдың кейбір элементтеріне әсер етті. «Болашақтан келген жау» Big Finish Productions компаниясымен 2012 жылы аудиоспектакль ретінде бейімделді. Бұл әңгіменің жұмыс атауы «Грильдің тырнақтары» болды. Бұл Филип Хинчлифф продюсерлік еткен «Доктор Ху» сериалының соңғы туындысы болды. Оның ізбасары Грэхам Уильямс осы әңгіменің түсіріліміне қатысты. Бұл әңгімеде Джон Натан Тернер алғаш рет сериалдың өндіріс бөлімінің менеджері ретінде жұмыс істеді, бірақ титр Крис Д'Ойли Джонға берілді. 1976 жылдың желтоқсан айының ортасында түсірілімдер басталды, содан кейін студияда үш сессия өтті. Продюсер Филип Хинчклифф жоспарланған студиялық сессиялардың бірін сыртқы түсірілім тобын пайдалану үшін алмастыруға келісім берді, нәтижесінде 1977 жылдың қаңтар айының басында Нортгемптон қаласында бір апталық екінші түсірілім блогы өтті, оның көп бөлігі Корольдік театр ғимаратында жүзеге асырылды. Бір көріністе көрінетін үлкен сабан үйіндісі көшеден жылжытылмаған заманауи көлікті жабу үшін қойылған. Майкл Спайс осы әңгімеде басты жау Магнус Грил рөлінде ойнады. Ол сонымен қатар алдыңғы маусымдағы «Морбиус миы» (1976) фильмінде Морбиусқа дауыс берген. Джон Беннетт бұрын «Динозаврлардың шабуылы» (1974) фильмінде генерал Финч рөлінде ойнаған. Кристофер Бенджамин бұрын «Inferno» (1970) фильмінде сэр Кит Голд рөлінде ойнаған және «The Unicorn and the Wasp» (2008) фильмінде полковник Хью рөліне қайта оралды.
A Robert Banks Stewart story outline called The Foe from the Future inspired elements of this serial. The Foe from the Future was adapted by Big Finish Productions as an audio play in 2012. Working titles for this story included The Talons of Greel. This was the final Doctor Who story produced by Philip Hinchcliffe. His successor, Graham Williams, sat in on this story's production. This story featured John Nathan Turner's first work as an uncredited production unit manager on the series, with the credit going to Chris D'Oyly John. in mid December 1976, followed by three studio recording sessions. Producer Philip Hinchcliffe was able to negotiate the swapping of one of the planned studio sessions for the use of an outside broadcast video crew, which led to the second block of location shooting in early January 1977, encompassing a week in Northampton, the majority of which was spent at the Royal Theatre. A large pile of straw seen in one scene was placed there to cover a modern car that had not been moved off the street. Michael Spice appears in this story as the main villain, Magnus Greel. He also provided the voice of Morbius in the previous season's The Brain of Morbius (1976). John Bennett had previously appeared in Doctor Who as General Finch in Invasion of the Dinosaurs (1974). Christopher Benjamin had previously appeared in Inferno (1970) as Sir Keith Gold and would return to play Colonel Hugh in "The Unicorn and the Wasp" (2008).
Баспаға шығарылған
Терренс Дикс жазған осы сериалдың романы 1977 жылғы қарашада Target Books баспасынан "Доктор Ху және Вэнь Чианның қызыл тырнақтары" деген атпен жарық көрді. Сценарийі 1989 жылғы қарашада Titan Books баспасынан "Доктор Ху – Сценарийлер: Вэнь Чианның қызыл тырнақтары" деген атпен шығып, Джон МакЭлрой редакциялаған.
A novelisation of this serial, written by Terrance Dicks, was published by Target Books in November 1977, entitled Doctor Who and The Talons of Weng Chiang. The script was published by Titan Books in November 1989, entitled "Doctor Who – The Scripts: The Talons of Weng Chiang" and edited by John McElroy.
Үй медиасы
The Talons of Weng Chiang 1988 жылы Ұлыбританияда VHS форматында, omnibus түрінде жарық көрді, оған дейін ол тек Австралияда ғана қолжетімді болған. Бірінші бөлімдегі Доктор мен Қара Иттің (Тізі емес) арасындағы төбелес сахнасы, сол кезде Ұлыбританияда заңсыз деп есептелген нунчаку (немесе тізбекті таяқтарды) қолдану көрінісін алып тастау үшін сәл өңделді, оны экранға көрсетуге рұқсат етілмеді – бұл ереже кейін өзгерді. Бұл оқиға толық және өңделмеген эпизодтар түрінде 2003 жылдың сәуірінде екі дискілік жинақта, Doctor Who-дың 40 жылдығына арналған арнайы шығарылымның бір бөлігі ретінде, Том Бейкердің жылдарын көрсете отырып жарық көрді. 2008 жылдың 2 қыркүйегінде бұл сериал iTunes-та сатылымға түсті. Оқиғаның арнайы басылымы 2010 жылдың қазан айында "Revisitations 1" жинағының құрамында DVD форматында шығарылды.
The Talons of Weng Chiang was released in omnibus format on VHS in the UK in 1988, having previously been available only in Australia. The fight scene between the Doctor and the Tong of the Black Scorpion in Part One was slightly edited to remove the use of the nunchaku (or chain sticks), which were at the time classed as illegal weapons in the UK and couldn't be shown on screen — a ruling which has since changed. The story was released in complete and unedited episodic format on DVD in April 2003 in a two disc set as part of the Doctor Who 40th Anniversary Celebration releases, representing the Tom Baker years. On 2 September 2008, this serial was released for sale on iTunes. A special edition version of the story was released on DVD as part of the "Revisitations 1" box set in October 2010.