Кіріспе

Португалияның 1525 - 1557 жылдардағы королевасы, Австриялық Екатерина (Catarina; 14 қаңтар 1507 – 12 ақпан 1578) – король Жоау III-нің әйелі ретінде Португалия королевасы болды және оның немересі король Себастьян ересек болғанға дейін, 1557 жылдан 1562 жылға дейін регенттік қызметін атқарды.

Ерте өмір

Кастилия инфантасы және Австрия эрцгерцогинясы Екатерина, король Филипп I мен Кастилия королевасы Иоаннаның қайтыс болғаннан кейінгі қызы еді. Екатерина Торкемадада дүниеге келді және анасының әпкесі, Арагонның Екатеринасының құрметіне ат қойылды. Ол психикалық тұрақсыз анасының қасында болды. Фердинандтан басқа, оның бес үлкен аға-інісі Габсбург Нидерландында туған және Австрияның Маргарет әпкесінің қамқорлығына берілген, бірақ Иоанна жас Екатеринаны өзінде ұстады. Екатерина шын мәнінде, әкесінің атасы Фердинанд II Арагонның регенттігі және ағасы Карлдың бірге патшалық құқығы болған кезде Тордесильястағы түрмеде анасымен бірге болды. Оның тұрмысқа шығу уақыты келгенде, Екатерина анасының өліміне дейін көтеруі керек болған қамқорлықтан босатылды.

Таңдау

1525 жылдың 10 ақпанында 18 жасында Екатерина өзінің туысы Португалия королі Жоан III-ке тұрмысқа шықты, анасы Кастилияның Жоанна I оны оған үйлендірді. Олардың тоғыз баласы болды, бірақ олардың тек екеуі ғана ересек жасқа жетті. Екатерина отбасының біліміне қатты мән берді, үлкен кітапхана жинап, сарайда бір түрлі әдеби орта құрды. Ол өзінің үйіне бірнеше әйел ғалымдарды шақырды, олардың ішінде гуманистер Жоана Ваз және Публия Хортенсия де Кастро, сондай-ақ ақын Луиза Сигеа де Веласко болды. Ваз Екатеринаның қызы, Мария ханшайымына, сондай-ақ Екатеринаның немересі Марияға да сабақ берді, ол өзі де ғалым еді. 1557 жылы күйеуі қайтыс болғаннан кейін, оның келіні және немересі Австриялық Жоанна, шағатай ұлы, кішкентай король Себастьянның регенті лауазымы үшін оған қарсы шықты. Карл V-нің араласуы мәселені оның қарындасы Екатеринаның пайдасына шешті, оның қызы Жоанна Испанияда Филипп II болмағанда қажет болды. Одан кейін ол 1557 жылдан 1562 жылға дейін Португалияның регенті қызметін атқарды. 1562 жылы ол регенттік құқығын Португалияның Генриіне тапсырды.

Жинақтаушы

Екатерина Португалия королевасы болғандықтан, Еуропадағы ең ерте және ең тамаша қытай фарфоры коллекцияларының біріне ие болды. "Ол Азиядан көптеген фарфор және экзотикалық заттар сатып алды, олар Лиссабонға үнемі жеткізіліп тұрды, Лиссабон патша сарайын безендіру үшін де, жеке пайдалануы үшін де. Оның коллекциясы Пиреней түбегіндегі алғашқы кунсткамера болды". Ол Катеринаның тәтесі болған Кастилияның Мариясына (1482–1517) порцелин сатып алған Португалия королі Мануэль I-нің бұрынғы дәстүрін жалғастырды. 1511 және 1514 жылдар арасында Лиссабондағы дәмдеуіштер қазынашысы "Мария Кастильская үшін, сол кезде король Мануэльдің екінші әйелі үшін сатып алынған барлығы 692 порцелин және басқа да экзотикалық заттарды тіркеді". Екатеринаның коллекциясындағы басқа "экзотикалық" заттардың ішінде қазылған акула тістері, алтынмен қапталған жылан басы, қан тоқтату үшін жүрек пішіндес жаспер тастар, жаман рухтардан қорғану үшін қолданылатын коралл бұтақтары, безоар тастар, бір мүйізді шаян (нарвалдың тісі) және рубин, изумруд, алмаз сияқты көптеген қымбат тастар мен тастар болды.

Тақырыбы

АтауыТуған күніӨлген күніЕскертпелеріПортугалия королі Жоау III (10 ақпан 1525 ж. үйленген)Принц Афонсо24 ақпан 152612 сәуір 1526Португалия принці (1526 ж.). Принцесса Мария Мануэла15 қазан 152712 шілде 1545Португалия принцессасы (1527–1531 ж.). Испания королі Филипп II-нің бірінші әйелі. Оның бір баласы болды, Дон Карлос, және ол туылғаннан кейін төрт күннен кейін қайтыс болды. Инфанта Изабел28 сәуір 152922 мамыр 1530Инфанта Беатрис15 ақпан 153016 наурыз 1530Принц Мануэл1 қараша 153114 сәуір 1537Португалия принці (1531–1537 ж.). 1531 ж. мұрагер деп жарияланды. Принц Филипп25 наурыз 153329 сәуір 1539Португалия принці (1537–1539 ж.). 1537 ж. мұрагер деп жарияланды. Инфанте Денис6 сәуір 15351 қаңтар 1537Принц Жоау Мануэл3 маусым 15372 қаңтар 1554Португалия принці (1539–1554 ж.). 1539 ж. мұрагер деп жарияланды. Испанияның Жоаннасына үйленді. Олардың ұлы Себастьян патша болды. Инфанте Антонио9 наурыз 153920 қаңтар 1540Катеринаның бүгінгі күні ұрпақтары жоқ, өйткені оның екі немересі де баласыз қайтыс болды. Оның әулеті оның өлімінен кейін алты ай ішінде тоқтатылды, өйткені оның жалғыз тірі қалған ұрпағы, Португалия королі Себастьян 1578 жылдың тамызында қайтыс болды.

Танымал мәдениетте

Австрияның Екатеринасы Хосе Сарамагоның 2008 жылғы "Сары жол" романында кейіпкер ретінде бейнеленген. Ол сондай-ақ 2019 жылы Лоран Бинедің "Цивилизациялар" романында да кездеседі. Ол Кеи Окубоның "Arte" мангасында бастапқыда Айрин деген атпен суреттелген, бірақ кейіннен өзін Кастилиялық Хуананың қызы Каталина деп таныстырды. Оқиғаның уақыты нақты көрсетілмеген, бірақ Каталинаның Флоренцияға бұл ойдан туған сапары оның тұтқыннан босатылуы мен үйленуі аралығында болған болуы мүмкін. Оның ішкі ойларында, Каталинаның саяхатын бақылау үшін кардиналды жіберген ағасы тәж киген күйде көрсетілді.