Жердің қорғаны: Доктор Кто және киборгтардың шабуылы
Earthshock
Доктор Кто: Earthshock – 1982 жылғы маңызды эпизод. Адрик қасіретті қазасын тапты, ал кибермендер 1975 жылдан кейін қайта оралды. Ғарыш пен Жерде өтеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Earthshock – британдық ғылыми фантастикалық телесериал «Доктор Ху»-дың 19-шы маусымының алтыншы сериясы. Ол алғаш рет 1982 жылдың 8-16 наурызы аралығында BBC1 телеарнасында аптасына екі рет көрсетілген төрт бөлімді құрайды. Бұл сериал Мэтью Уотерхаус Адрик рөлінде соңғы рет пайда болған және оның трагикалық өлімімен есте қалады, ал соңғы эпизодта кейіпкердің құрметіне арналған ерекше үнсіз тітрлер көрсетіледі. Бұл 1975 жылғы «Кибермендердің кек алуынан» кейін Кибермендердің алғашқы рет пайда болуы. Сериалдың көп бөлігі 2526 жылы Жерде және ғарыштағы жүк тасымалдау кемесінде өтеді. Сериалда Кибермендер Жерді жоюды жоспарлайды, ал Жерде бірнеше планеталардың өкілдері Кибермендерге қарсы соғыста жеңіске жететін әскери одақ құруды көздеп отыр.
Earthshock is the sixth serial of the 19th season of the British science fiction television series Doctor Who. It was first broadcast in four twice weekly parts on BBC1 from 8 to 16 March 1982. This serial marks the final regular appearance of Matthew Waterhouse as Adric and his climactic death, with the final episode featuring unique silent credits in memory of the character. It is also the first to feature the Cybermen since Revenge of the Cybermen in 1975. The serial is mainly set on Earth and a deep space freighter in 2526. In the serial, the Cybermen plot to wipe out Earth, where a conference of multiple planets are planning to form a military pact to defeat the Cybermen in a war.
Сюжет
ТАРДИС Жердің болашағына келген кезде Адрик Бесінші Доктормен, Нисса мен Теганға қарағанда өзіне көңіл бөлмейтіні және құрмет көрсетілмейтіні туралы пікір таластырады. Олар бірнеше үңгірлерді зерттейді де, лейтенант Скотт бастаған сарбаздар оларды ұстайды; Скоттпен бірге келген профессор Кайл төртеуін археологиялық командасының қалған бөлігін өлтірген деп айыптайды. Доктор оларды көмектесуге көндіреді, ал Кайл оларды командасының денелеріне, сондай-ақ таңғажайып металл люкті тапқан жерге жетелейді. Топқа андроидтар шабуыл жасайды, Скотттың бірнеше адамын өлтіреді, бірақ Доктор оларды жеңіп шығады. Ол андроидтар люкті күзетіп отыр деп күдіктенеді, оны ашып, планетаны жоя алатын қуатты бомбаны табады. Доктор мен Адрик бомбаны өшіріп, оның сигналын Күн жүйесіне кіретін жүк кемесіне жеткізеді. Скотт пен Кайл ТАРДИС-ке оралып, жүк кемесіне бара жатқанда Докторға қосылады. Доктор қалғандарын, ол және Адрик кемені тексеріп жатқанда ТАРДИС-те күтуге бұйырады; олар жүк қоймаларында көптеген мәйіттерді табады, содан кейін кеменің қауіпсіздік қызметкерлері ұстап алып, капитан Бриггске жеткізеді, онда олар өз жағдайларын түсіндіруге тырысады. Осы уақытқа дейін Доктор мен адамдар Жерді жоюға тырысатын Кибер-адамдардың оларды бақылап отырғанын білмейді. Жердегі бомбаны тоқтатып, Доктор бұл жерге араласуымен, Кибер-жетекші жүк кемесін бақылауға шешім қабылдайды. Олар жасырынып келген контейнерлерден шығып, көпірге қарай беттейді. Кеме экипажы Теган, Скотт және Кайлдың көмегімен олардың жолын тоқтатуға тырысады, бірақ Кибер-адамдар оларды жеңіп, Кайлды өлтіріп, Теганды тұтқындайды, жақын арада Кибер-адамдар көпірді бақылауға алады. Теганды Докторды бақылауда ұстау үшін пайдаланып, Кибер-адамдар жүк кемесін Жерге соқтығысу бағытына бұрып, басқаруды тоқтатуға мүмкіндік беретін құрылғыны орнатады, антиматерия қозғалтқыштары Жерді жоюға жеткілікті күшті болады деп күтеді. Содан кейін Кибер-адамдар Докторды оларды ТАРДИС-ке алып, қашып кетуге бұйырады, Адрик, Бриггс және қалған экипаж мүшелерін қалдырады. Адрик сапарға шығар алдында математикалық жетістіктері үшін алтын белгісін Докторға тапсырады, себебі Кибер-адамдар алтынға аллергиялық екенін біледі. Скотт пен оның адамдары көпірдегі күзетшілерді жеңіп алады, ал Адрик дереу басқару құлыптарын бұзуға кіріседі. Оның алғашқы әрекеті кемені шамамен 65 миллион жылға кері жылжытады; Доктор ТАРДИС-те осыны бақылап, динозаврлардың жойылған уақытына ұқсас екенін байқайды. Адриктің екінші әрекеті кемені сопақтан шығарады; Жерге соқтығысу бағытында болса да, соққының күші азаяды. Бриггс, Скотт және қалған экипаж құтқару капсулаларында қашып құтылады. Олар Адрикті де қатарынан қосылуға көндіруге тырысады, бірақ соңғы сәтте ол оралып, құлыпты жеңудің жаңа жолын табады. Скотт олардың жағдайын ТАРДИС-ке хабарлайды, ал Кибер-жетекші Кибер-адамдарға ТАРДИС экипажын өлтіруді бұйырады, бірақ Доктор Адриктің алтын белгісін Кибер-жетекшінің кеуде қалқасына тигізіп, оны өшіріп, Кибер-адамдарды жоюға мүмкіндік береді. Доктор ТАРДИС басқару элементтері зақымдалғанын, сондықтан Адрикті құтқару мүмкін емес екенін біледі. Көпірде Адрик құлыпты ашуға жақын болғанда, әлсіз Кибер-адам оған атқанда, оны өткіріп, пернетақтаға тигізіп, Адриктің одан әрі әрекет етуіне кедергі келтіреді. ТАРДИС экипажы жүк кемесі Жерге қатты соқтығысып, үлкен жарылыс тудырады, динозаврлар мен Адрик қаза табады.
As the TARDIS materialises in Earth's future, Adric argues with the Fifth Doctor about the lack of attention and respect he receives compared to Nyssa or Tegan. They explore a series of caves and are caught by soldiers led by Lieutenant Scott; Professor Kyle, accompanying Scott, accuses the four of killing the rest of her archaeological team. The Doctor convinces them to help, and Kyle leads them to the bodies of her team, near where they find an odd metal hatch. The group is attacked by androids, killing some of Scott's men, but the Doctor defeats them. He suspects the androids were guarding the hatch, and eventually opens it to reveal a powerful bomb that could destroy the planet. The Doctor and Adric defuse the bomb and trace its signal back to a freighter that is entering the Solar System. Scott and Kyle join the Doctor as they return to the TARDIS and travel to the freighter. The Doctor instructs the others to wait in the TARDIS while he and Adric explore the ship; they find a similar number of corpses in the cargo holds before they are caught by the ship's security and taken to Captain Briggs, where they try to explain their situation. Throughout this, the Doctor and the humans are unaware that they are being monitored by the Cybermen, who seek to destroy the Earth. With the bomb defused on Earth and the Doctor now interfering here, the Cyber Leader decides it is time to take command of the freighter. They leave the sealed containers they stowed away in, and begin to march to the bridge. The ship's crew, along with help from Tegan, Scott, and Kyle, attempt to barricade their progress, but the Cybermen overpower them, killing Kyle and capturing Tegan, and soon the Cybermen control the bridge. Using Tegan to keep the Doctor in check, the Cybermen install a device that locks the controls of the freighter after setting it on warp speed collision course with Earth, expecting the anti matter engines will be powerful enough to destroy the Earth. The Cybermen then order the Doctor to take them to his TARDIS to escape, leaving behind Adric, Briggs, and other crewmen. Adric is able to pass the Doctor his gold Badge for Mathematical Excellence before they depart, knowing the Cybermen are allergic to gold. Scott and his men are able to overpower the minimal guard left on the bridge, and Adric immediately starts working to try to undo the control lock. His first attempt causes the ship to jump back in time about 65 million years; the Doctor, monitoring this on the TARDIS, observes that is about the same time of the extinction of the dinosaurs. Adric's second attempt brings the ship out of warp; though still on course to strike Earth, the impact would not be as devastating. Briggs, Scott, and the remaining crew use the opportunity to leave in escape pods. They try to convince Adric to come, but at the last moment, he returns, having another insight on defeating the lock. Scott relays their status to the TARDIS, and the Cyber Leader orders the Cybermen to kill the TARDIS crew, but the Doctor grinds Adric's gold badge on the Cyber Leader's chestplate, suffocating it and allowing them to disable the Cybermen. The Doctor finds the TARDIS' controls have been damaged, making it impossible to rescue Adric. On the bridge, Adric nears undoing the lock when a weakened Cyberman fires on him, missing him and striking the keyboard, preventing Adric from making any further attempts. The TARDIS crew watches helplessly as the freighter collides with Earth in a massive explosion, killing the dinosaurs and Adric in the process.
Өндіріс
Бұл мақаланың бастапқы атауы «Сентинель» болған. Сценарий редакторы ретінде көрсетілгенімен, Антони Рут «Earthshock» жұмысына көбінесе қатыспады немесе мүлдем қатыспаған. Ол Савардты алмастырғаннан кейін, Савардтың өзі жасаған жұмысы үшін авторлық құқыққа ие болуына бөгет жасайтын BBC ережелерін бұзу мақсатымен көрсетілді. Бұл 1975 жылғы «Кибермендердің кек алуынан» кейінгі алғашқы Кибермендер туралы оқиға болды, өйткені продюсер Джон Натан Тернер ескі жауды қайтаруды қалаған, бірақ Далектерді пайдалануға қарсы болды. «Earthshock» атауы өзгертілгенге дейін Натан Тернер Кибермендердің қайтып оралуын құпия сақтауға бейілді болды. Ол Эрик Савардқа оқиғаның тақырыбында Кибермендерге сілтеме жасамауды бұйырды. Натан Тернер тіпті студиядағы бақылау галереяларын түсірілім кезеңінде жапты және «Радио Таймс» журналының Кибермендер туралы мұқабалық алдын ала жарияланым жасау ұсынысын қабылдамады. Бұл оқиғаның сәттілігі Натан Тернерді идеялар мен ескі жауларды табу үшін сериалдың өткендегі оқиғаларын зерттеуге ынталандырды. 1981 жылы «Logopolis» фильміндегі флэшбэк сахнасы үшін архивтік кадрларды сәтті пайдаланғаннан кейін, продюсер Джон Натан Тернер сериалдың сабақтастығы жөніндегі кеңесшісі Иан Левинмен кеңесіп, осы оқиға үшін де монтаж дайындауын сұрады. Левин барлық бұрынғы Докторлардан бір-бір клип таңдады, бірақ Джон Пертуидің Кибермендер туралы оқиғасы болған жоқ (дегенмен, олар оның дәуіріндегі екі эпизодта қысқаша көрінді). Левин таңдаған клиптер: 1966 жылғы «The Tenth Planet» сериясының 2-ші бөлімінен Бірінші Доктор, 1968 жылғы «The Wheel in Space» сериясының 6-шы бөлімінен Екінші Доктор (Earthshock Cyber Leader-інің «The Tomb of the Cybermen» (1967) туралы айтқан сөздері, ол кезде BBC архивтерінен жоғалған еді) және 1975 жылғы «Revenge Of The Cybermen» фильмінің 3-ші бөлімінен Төртінші Доктор. Барлық клиптер сабақтастықты сақтау үшін монохромды түспен ұсынылды, өйткені алғашқы екі үзінді бастапқыда қара-ақ түспен түсірілген. Бірінші эпизодтағы сыртқы көріністер 1981 жылғы 29 қазанда Гертфордширдегі Рикмансворт қаласының жанындағы Спрингвелл қақпақ карьерінде түсірілді. «Cyberscope» құралы модельші (Мартин Бауэр) Ридли Скоттың 1979 жылғы «Alien» ғылыми-фантастикалық фильмі үшін салынған «Nostromo» декорациясынан жиналған бөлшектермен жасалды. Сол сияқты, құрылғыдағы цифрлық дисплейлерде «Nostromo» декорациясының мониторларында да көрінген кездейсоқ сандар тізімі көрсетілді. «Earthshock» Питер Гримвейдтың «Доктор Хью» сериалында режиссер ретінде атқарған соңғы жұмысы болды. 1986 жылғы Эрик Савардпен сұхбаттасуда айтылғандай, Натан Тернер кейін Гримвейдпен келіспеген және оны қайтадан пайдаланудан бас тартқан, бұл Натан Тернер мен Савард арасындағы шиеленіске себеп болды. Бұл оның «Доктор Хью» сериалында режиссер ретіндегі соңғы жұмысы болғанымен, ол Дэвисон дәуірі үшін үш эпизод жазды: «Time Flight» (Earthshock-тан кейін), «Mawdryn Undead» және «Planet of Fire».
The working title for this story was Sentinel. Although credited as script editor, Antony Root in fact did little or no work on Earthshock. He was credited to avoid Saward, who had by this time replaced him in the job, being credited as such on his own work, which contravened BBC regulations. This was the first Cyberman story since Revenge of the Cybermen (1975), as producer John Nathan Turner wanted to bring back an old enemy, but resisted using the Daleks. Before the title was changed to Earthshock, Nathan Turner was adamant about keeping the return of the Cybermen a secret. He instructed Eric Saward not to have any reference to the Cybermen in the story's title. Nathan Turner even had the studio observation galleries closed for the duration of recording and turned down an offer from Radio Times to provide advance publicity of the Cybermen on their cover. The success of this convinced Nathan Turner to continue to mine the series' past continuity for ideas and old enemies. After the success of using archive footage for the flashback sequence in Logopolis (1981), Producer John Nathan Turner consulted with series continuity adviser Ian Levine and asked him to prepare another such montage for this story. Levine selected one clip from all of the previous Doctors, save for Jon Pertwee who never had a Cyberman story (though they had been briefly glimpsed in two serials from his era). Levine's selected clips were: the First Doctor from episode 2 of The Tenth Planet (1966), the Second Doctor from episode 6 of The Wheel in Space (1968) (with dialogue from the Earthshock Cyber Leader referring to The Tomb of the Cybermen (1967), at that time missing from the BBC archives) and the Fourth Doctor from part 3 of Revenge Of The Cybermen (1975). All the clips were presented in monochrome to preserve continuity, as the first two extracts were originally recorded in black and white. The exterior sequences seen in the first episode were shot on Thursday 29 October 1981 at Springwell Lock Quarry, near Rickmansworth, Hertfordshire. The Cyberscope prop was built using parts the modelmaker (Martin Bower) had scavenged from the Nostromo set constructed for Ridley Scott's science fiction film Alien (1979). Similarly, the digital readouts on the device flash up a random series of numbers, which were also seen on the monitors of the Nostromo set. Earthshock was Peter Grimwade's last work as a director on Doctor Who. According to an interview with Eric Saward in 1986, Nathan Turner subsequently fell out with Grimwade and refused to use him again, which was a source of tensions between Nathan Turner and Saward. Although this was his last job on Doctor Who as director, he would write three serials for the Davison era; Time Flight (which follows on from Earthshock), Mawdryn Undead and Planet of Fire.
Қалыптастыру жазбалары
Питер Дэвисон Earthshock сериалын бағдарламадағы өзінің үш сүйікті сериалының бірі деп атады.
Peter Davison has stated that Earthshock is one of his three favourite serials from his time on the programme.
Баспаға шығарылған
Иан Мартер жазған осы сериалдың Target романдық нұсқасы 1983 жылы WH Allen баспасында жарық көрді. Питер Дэвисон оқыған романның толық аудио нұсқасы AudioGo компаниясы 2012 жылдың 1 ақпанында шығарылды.
The Target novelisation of this serial, written by Ian Marter, was published by WH Allen in 1983. An unabridged audio reading of the novelisation, read by Peter Davison, was released by AudioGo on 1 February 2012.
Үй медиасы
Earthshock 1992 жылы Ұлыбританияда VHS форматында шығарылды. Бұл шығарылым "Доктор Ху" сериалының 40 жылдығына арналған мерекелік жинақтың бір бөлігі болды және Питер Дэвисонның дәуірін көрсетеді. DVD-де Дэвисон, Филдинг, Саттон және Уотерхауспен бірге түсіндірмелер, сондай-ақ Дэвисон, Савард және Дэвид Бэнкспен жасалған сұхбаттар, болашақ "Доктор Ху" телесериалдарының сценарийшілері Стивен Моффат және Марк Гейтисс, сонымен қатар консервативті партияның депутаты (сол кездегі көлік министрінің орынбасары) Тим Коллинстің пікірлері қамтылған. 1-аймақтық нұсқасы 2004 жылдың 7 қыркүйегінде жарық көрді. 2007 жылдың 2 шілдесінде бұл DVD жаңа сыртқы қаптамасымен қайта шығарылды. 2013 жылы ол "Доктор Ху: Дәрігерлер қайта қарастырылды 5-8" жинағының құрамында DVD форматында қайтадан шығарылды, оған қоса "Варостағы кек алу", "Далектерді еске алу" және телефильм кірді. Бесінші Доктор туралы деректі фильммен бірге, дискіде сериал кең экранды форматта, сол кездегі шоураннер Стивен Моффаттың кіріспесімен, сондай-ақ оның түпнұсқа нұсқасымен біріктірілген. 2018 жылы сериал 19-шы маусымның Blu-ray жинағында, "Earthshocked" атты жаңа деректі фильммен бірге шығарылды.
Earthshock was released on VHS in the UK in 1992. as part of the Doctor Who 40th Anniversary Celebration releases, representing the Peter Davison years. The DVD included a commentary with Davison, Fielding, Sutton & Waterhouse, and a documentary, Putting the Shock into Earthshock, which included interviews with Davison, Saward and David Banks, as well as various fan commentators including future Doctor Who television writers Steven Moffat and Mark Gatiss, and Conservative MP (then Shadow Transport Secretary) Tim Collins. The Region 1 release followed on 7 September 2004. On 2 July 2007, this DVD was re released with new outer packaging. In 2013 it was released on DVD again as part of the "Doctor Who: The Doctors Revisited 5 8" box set, alongside Vengeance on Varos, Remembrance of the Daleks and the TV movie. Alongside a documentary on the Fifth Doctor, the disc features the serial put together as a single feature in widescreen format with an introduction from then current show runner Steven Moffat, as well as its original version. In 2018 the serial was released on the Season 19 Blu Ray boxset, including a new documentary, Earthshocked.
TARDIS туралы әңгімелер
2023 жылы сериал 90 минуттық "омнибус" форматында қайта өңделіп, "ТАРДИС әңгімелері" бөлігі ретінде жарық көрді. Оған Питер Дэвисон мен Джанет Филдинг сомдаған Доктор мен Теганның жаңа түсірілген кіріспе бөлімдері енгізілді.
In 2023 the serial was re edited into a 90 minute 'omnibus' format and released as part of Tales of the TARDIS. It included newly filmed bookends with the Doctor and Tegan, as played by Peter Davison and Janet Fielding.