Далдықтардың қайтысы: Уақыт коридоры мен Давростың оянуы
Resurrection of the Daleks
«Doctor Who» сериалынан «Далектердің қайуы» – 1984 ж. түсірілген, Бесінші Доктордың Далектермен соңғы кездесуі, Давростың жаңа бейнесі және Теган Йованканың соңғы эпизоды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Далектердің қайта тірілуі – британдық ғылыми-фантастикалық телесериал «Доктор Ху»-дың 21-ші маусымының төртінші бөлімі, ол алғаш рет 1984 жылдың 8 ақпаны мен 15 ақпаны аралығында BBC1 телеарнасында екі апталық бөлімдермен көрсетілді. Бұл бөлім 23 минуттық төрт эпизодтан тұруы тиіс еді, бірақ BBC-нің кейінгі шешімімен 46 минуттық екі эпизод ретінде көрсетілді; қайта көрсетілімдер (және 2002 жылғы DVD нұсқасы) бастапқы форматқа келтірді. Сериалдың сценарий редакторы Эрик Савард жазған бұл бөлімде Бесінші Доктордың Далектермен «Далектердің тағдыры» (1979) фильмінде соңғы рет кездесуі, Терри Моллойдың Далектердің жасаушысы Даврос рөліндегі үшінші актер ретіндегі дебюті және Джанет Филдингтің серігі Теган Джованка рөліндегі соңғы рет пайда болуы көрсетілген.
Resurrection of the Daleks is the fourth serial of the 21st season in the British science fiction television series Doctor Who, which was first broadcast in two weekly parts on BBC1 between 8 February and 15 February 1984. The serial was intended to be transmitted as four 23 minute episodes but a late scheduling change by the BBC meant that it was transmitted as two episodes of 46 minutes; reruns (and the 2002 DVD release) restored it to its intended format. Written by the series' script editor, Eric Saward, the serial marks the Fifth Doctor's only encounter with the Daleks, last seen in Destiny of the Daleks (1979), the debut of Terry Molloy as the third actor to play the Daleks' creator, Davros, and the final regular appearance of Janet Fielding as companion Tegan Jovanka.
Сюжет
1984 жылы Лондонда командир Литон басқаратын полиция қызметкерлері гуманоидтар тобын атқылайды. Екеуі, Галлоуэй мен Стиен, уақыт дәлізі орналасқан Батлерс-Уорфқа қашып үлгереді, бірақ Галлоуэй қаза табады. Литон алыс болашақтағы соғыс крейсеріне оралып, жалғыз тұтқыны Даврос болатын ғарыш станциясына шабуылға дайындалады. Бесінші Доктор, Теган және Турлоу Фронтиостағы оқиғалардан кейін ТАРДИС-те уақыт дәлізімен сүйреліп келеді. Олар Лондонның доктарында пайда болады. Стайлз және Мерсер басқаратын станция экипажы Далектермен күреседі. Литон Далек Жоғарғысын улағыш газ қолдануға көндіреді, ал Далектер кемені басып алады. Литон мен инженерлер Давросты криогендік ұйқысынан босатады. Доктор мен достары Стиенмен кездеседі, сосын бәрі қоймаға уақыт дәлізін іздеуге оралады. Олар құрылысшылар шақырған әскери бомбаларды зейіндеу тобымен кездеседі. Турлоу уақыт дәлізіне түсіп кетеді, соның салдарынан Далектердің кемесіне жетіп қояды. Доктор қоймада екенін білген соң, Далек Жоғарғысы оны тірі ұстауға бұйрық береді. Ол уақыт дәлізінен өтіп, бірнеше адамды өлтіреді, сосын Доктор оларға оның көзге шабуыл жасауға кеңес береді, осылайша оның көру қабілетін жояды. Содан кейін оны терезеден лақтырып жібереді, ол жерге тигенде жарылады. Даврос Доктордан кек алуға ант етеді. Литон Далектер Мовелландарға қарсы соғыста вирустың салдарынан жеңілгенін түсіндіреді, ол вирустың Далектердің тіндеріне зиян келтіретінін айтады. Олар Давросты ем табу үшін оятып жібереді. Ол вирус жұмысы аяқталғанша кемеде қалуын талап етеді. Литон бұл мәселені Жоғарғы Далекпен талқылауға кеткенде, Даврос Кистонды бақылауға алу үшін миды бақылау құрылғысын қолданады. Доктор мен бомбаларды зейіндеу тобы бұрынғы Далектің ішінде сақталған Калед мутантын табады және ол бір адамды жаралағанда оны өлтіреді. Доктор мен Стиен ТАРДИС-ке кіріп, уақыт дәлізінің екінші жағында не болып жатқанын көреді. ТАРДИС Далектердің кемесіне кіреді, Доктор Стиенге Турлоуді тауып, кеткендері жөн дейді. Бірақ Стиен өзінің Далектердің адамы екенін мойындайды. Далектердің патрулі Докторды жоюға жақындасады, бірақ Литон оларға Жоғарғы Далек Докторды тірі ұстауға бұйрық бергенін еске салады. Далектер Докторды және оның серіктерін клондауды жоспарлап, оларды Галлифрейдің Жоғары Кеңесін өлтіру үшін пайдалануды көздейді. Даврос ем табу үшін тіндерді қажет етеді. Жоғарғы Далекпен кеңескеннен кейін олар келіседі, бірақ Даврос оларды бақылауға алу үшін миды бақылау құрылғысын қолданады. Көшіру камерасында Стиеннің санасы шатасып кетеді: Доктор оның өздігінен ойлау қабілетін қайта оятуға тырысады. Ақыл-ойды көшіру процесі аяқталуға жақын келгенде, Стиен бақылаудан шығып, процесті тоқтатып, Докторды босатады. Доктор Турлоу мен Теганды табады, сосын олар ТАРДИС-ке оралады. Кетудің орнына Доктор Давросты жоюды шешеді. Стиен мен лейтенант Мерсермен бірге ол станцияның зертханасына барады, Теган мен Турлоуды ТАРДИС-те қалдырады. Доктор Давросты өлтіру мүмкіндігін жоғалтады, себебі Стиеннің санасы қайтадан бақылауға түсіп, Литонның әскерлері Мерсерді өлтіруге мүмкіндік береді. Даврос өзінің Далектерін Жерге жібереді. Оған адал емес Далектерден қарсылық күтіп, Даврос Мовелландар вирусының капсуласын ашады. Екі Далек оны өлтіру ниетімен кіреді, бірақ вирустың салдарынан қаза табады. Қоймада Давростың Далектері Жоғарғы Далекке адал адамдармен шайқасады. Доктор уақыт дәлізінен қайта оралып, бұрын табылған "жарылмаған бомбаларда" Мовелландар вирусы бар екенін түсінеді. Ол біреуін ашып, Далектердің артына қояды, олар өле бастайды. Даврос қашуға дайындалады, бірақ Мовелландар вирусы оны өлтіреді. Стейен стансаны және Далектердің кемесін жоятын өзін-өзі жою тізбегін іске қосқанда, ол жойылады. Доктор олардың барлығын кетуге шақырады, бірақ Теган бас тартады, ол енді оқиғаларынан ләззат алмайтынын айтады және қашып кетеді. ТАРДИС жоғалып кеткенде, ол Доктордың ескі кеңесін еске алып, кері қашады: "Батыл жүрек, Теган". Ол оны сағынатынын ауаға айқайлайды.
A group of humanoids in 1984 London are shot by policemen led by Commander Lytton. Two, Galloway and Stien, escape into the adjacent Butler's Wharf where a time corridor is situated, but Galloway is killed. Lytton transports back to his battle cruiser in the far future and prepares to attack a prison space station whose only prisoner is Davros. The Fifth Doctor, Tegan, and Turlough are being dragged down a time corridor in the TARDIS following on from the events at the end of Frontios. They emerge in the London Docklands. The station crew, led by Dr. Styles and Lt. Mercer, fight the Daleks. Lytton persuades the Dalek Supreme to use poisonous gas, and the Daleks take over the ship. Lytton and an engineer break then release Davros from his cryogenic imprisonment. The Doctor and friends meet Stien, and all return to the warehouse to hunt for the time corridor. They meet a military bomb disposal squad, called in by builders. Turlough stumbles into the time corridor, ending up on the Dalek ship. Having learned that the Doctor is in the warehouse, the Supreme Dalek orders a Dalek to detain him. It travels through the time corridor and kills several men before the Doctor advises them to focus their fire on its eyestalk, blinding it. Then they push it out window, and it explodes on hitting the ground. Davros vows to take his revenge on the Doctor. Lytton explains that the Daleks lost their war against the Movellans because of a virus that attacks Dalek tissue. They have awakened Davros to find a cure. He demands that he remain on the ship while working on the virus. When Lytton leaves to discuss this with the Supreme Dalek, Davros uses a hypodermic like mind control device to take control of Kiston. The Doctor and the bomb disposal squad find the Kaled mutant that was housed inside the destroyed Dalek and kill it when it wounds one of the men. The Doctor and Stien head into the TARDIS to see what is happening at the other end of the time corridor. The TARDIS materialises inside the Dalek ship, and the Doctor tells Stien that they should find Turlough and leave. But Stien reveals that he is an agent of the Daleks. A Dalek patrol closes in to exterminate the Doctor, but Lytton tells them that the Supreme Dalek has ordered that the Doctor be taken alive. The Daleks plan to clone the Doctor and his companions, using them to assassinate the Gallifrey High Council. Davros demands tissue to find a cure. After consulting The Supreme Dalek, they agree, but Davros uses the mind control device to take control of them. In the duplication chamber, Stien becomes confused: the Doctor tries to reawaken his ability to think for himself. As the mind copying sequence nears completion, Stien breaks his conditioning and stops the process, freeing the Doctor. The Doctor finds Turlough and Tegan, and they return to the TARDIS. Rather than depart, the Doctor decides to destroy Davros. With Stien and Lt. Mercer, he heads to the station lab, leaving Tegan and Turlough in the TARDIS. The Doctor loses his chance to kill Davros when Stien's conditioning re asserts itself long enough to let Lytton's troops kill Mercer. Davros dispatches his Daleks to Earth. Anticipating resistance from the Daleks not loyal to him, Davros opens a capsule of the Movellan virus. Two Daleks enter with the intention of killing him but are killed by the virus. At the warehouse, Davros' Daleks battle those loyal to the Supreme Dalek. The Doctor returns through the time corridor, realising that the "unexploded bombs" discovered earlier contain the Movellan virus. He opens one and places it behind the Daleks, who start to die. Davros prepares to flee, but the Movellan virus apparently kills him. Just as Stien activates the self destruct sequence that destroys the station and the Dalek ship, he is exterminated. The Doctor calls for them all to leave, but Tegan refuses, saying she no longer enjoys her adventures, and runs off. As the TARDIS vanishes, she runs back, remembering the Doctor's old admonition: "Brave heart, Tegan." She calls out to the air that she will miss him.
Өндіріс
Бұл әңгіменің жұмыс атаулары "Қайта оралу", "Соғыс басы" болды, алайда электршілердің ереуіліне байланысты, әңгіме кейінге қалдырылды және шағын түзетулермен 21-ші маусымда жаңартылды. Басты режиссер ретінде Питер Гримваде қарастырылған, оның Савардтың бұрынғы "Earthshock" романындағы жұмысы жазушыға ұнады. Оқиға кейінге қалдырылғанда, Гримваде өндіріс тобының мүшелерін кешке шақырды, бірақ Джон Нейтан Тернерді шақырмады, өйткені оны жеке шақыруды жоспарлаған. Нейтан Тернер мұны назарсыздық деп санап, 21-ші маусымға қайта жоспарланғанда Гримвадеге режиссуралауға рұқсат бермей қойды. Оның орнына, бұрын сериалда жұмыс істемеген, бірақ "әрекет режиссері ретінде танымал" Мэтью Робинсон тартылды. Алайда, Савард Гримвадеге маусымға сценарий жазуға уәде бергендіктен, Гримваде келесі әңгімені – "От планетасы" жазуға рұқсат алды. Режиссердің ауысуынан басқа, сериалдың кейінге қалдырылуы Майкл Вишердің, "Далектердің тууы" (1975) фильмінде Даврос рөлін сомдаған актердің, қолжетімсіз болуына себеп болды. Мэтью Робинсон оның орнына Терри Моллойды таңдап, оған Вишердің ойнаған видеосын көрсетті. Сериал 1983 жылдың қыркүйегінде Шад-Темза және Батлерс-Уорфта түсірілді, ал студиялық көріністер қыркүйек пен қазан аралығында BBC Телевизиялық орталығының TC8 студиясында бейнеленді. Бұл оқиғаның алғашқы нұсқасы төрт бөлімді сериал түрінде американдық PBS телеарналарына BBC-ден сатылды. Алайда, екінші бөлімінің дыбыс жолы толық емес, дыбыс эффектілері мен музыкасы жоқ еді. Ал, бүкіл оқиғаны бір толық метражды эпизодқа жинақтаған нұсқасында екінші жартысы толық емес дыбыс жолымен, ал екінші тоқсанында музыка мен эффектілер сақталған. Толық емес дыбыс жолы бар бөлімдерде соңғы төрт бөлімді монтаждау кезінде қолданылмаған қосымша көріністер де болды.
The working titles of this story were The Return, Warhead, However, due to an electricians' strike, the story was postponed and, with minor rewrites, resurrected for season 21. The story was originally supposed to have been directed by Peter Grimwade, whose work on Saward's previous story Earthshock had pleased the writer. When the story was postponed, Grimwade took members of the production team out to dinner, but did not invite John Nathan Turner, because he had intended to take Nathan Turner out separately. Nathan Turner felt slighted by the omission and refused to allow Grimwade to direct the story when it was rescheduled for season 21. Matthew Robinson, who had never worked on the series before but had a "reputation as an action director", was used instead. However, Saward had already promised Grimwade that he could provide a script for the season, so Grimwade was allowed to write the following story, Planet of Fire. As well as the change of director, the serial's postponement also meant that Michael Wisher, who had originated the role of Davros in Genesis of the Daleks (1975), became unavailable. Matthew Robinson cast Terry Molloy instead and showed him the tape of Wisher's performance. The filming location for the serial was Shad Thames and Butler's Wharf in September 1983, with studio scenes videotaped at TC8 of BBC Television Centre between September and October. The first copy of the story to be sold to American PBS stations by the BBC was done in the original four part serial format. However, part two had a raw soundtrack, lacking sound effects and music. The compilation version, in which the entire story is compressed into one feature length episode, had the entire second half with the raw soundtrack, but the second quarter with music and effects intact. The portions with the raw soundtrack also included some extra scenes not used in the final four part cut.
Қалыптастыру жазбалары
Мэттью Робинсон DVD-нің түсініктемесінде бұл сериал актер Лесли Грантемнің теледидардағы тұңғыш дебюті деп дұрыс емес мәлімдеме жасады. Шындығында, ол 1982 жылы "Джейктің соңы" аталған BBC2 Playhouse туындысында Булли атты кейіпкер ретінде алғаш рет көрінді. Грантемге Гэллоуэй немесе Кистон рөлі ұсынылды, ол көбірек экран уақытын беретіні және актерлік шеберлігін көрсетуге мүмкіндік беретіні үшін Кистонды таңдады. Одан кейін ол "EastEnders" телесериалында "Dirty" Ден Уоттс рөліне ие болды, бұл рөлге де Мэттью Робинсонтың ұсынысымен іріктеліп алынды.
It is wrongly stated by Matthew Robinson on the DVD commentary that this serial is the television debut of actor Leslie Grantham. He had actually made his debut in 1982 as a character called Boollie in a BBC2 Playhouse production called "Jake's End". Grantham was offered the role of either Galloway or Kiston, and chose the latter because it would afford him more screen time and was a more challenging role. He was soon cast as "Dirty" Den Watts in the soap opera EastEnders, again being cast on the recommendation of Matthew Robinson;
Баспаға шығарылған
Бұл бес «Доктор Кто» сериалдарының бірі, олар бастапқыда Target Books баспасымен романдастырылмаған (басқалары «Кариб теңізінің қасіреті», «Өлім қаласы», «Шада» және «Далектердің ашылуы»), себебі олар Эрик Савард пен далектерді жасаған Терри Нейсонмен сценарийді бейімдеуге Савардқа немесе басқа авторға рұқсат беретін келісімге келе алмады. Virgin Books (Target Books-тың ізбасары) 1990-шы жылдардың басында Савардтың романдастырылған нұсқасын шығару жоспарларын жариялағанмен, бұл жоспар іске аспады. Жаңа Зеландиядағы әуесқойлар тобы 2000 жылы оқиғаның ресми емес романдастырылған нұсқасын жариялады, кейін оны «Доктор Кто: Далектердің қайта тірілуі» деген онлайн электрондық кітап ретінде қайта жариялады. Эрик Савардтың романдастырылған нұсқасы 2019 жылдың 18 шілдесінде қатты мұқабамен шықты, ал 2019 жылдың 4 шілдесінде аудиокнига нұсқасы жарық көрді. Target Books басылымы 2021 жылдың 11 наурызында жұмсақ мұқабамен шықты.
This is one of five Doctor Who serials that were never originally novelised by Target Books (the others being The Pirate Planet, City of Death, Shada, and Revelation of the Daleks), as they were unable to come to an agreement with Eric Saward and Dalek creator Terry Nation that would have allowed Saward or another writer to adapt the script; although Virgin Books (the successor to Target) did announce plans to publish a novelisation by Saward in the early 1990s, this ultimately did not occur. A fan group in New Zealand did publish an unofficial novelisation of the story in 2000, later republishing it as an online eBook titled Doctor Who: Resurrection of the Daleks. The novelisation by Eric Saward was released on hardcover 18 July 2019. and an audiobook edition followed on 4 July 2019. A Target Books edition was published in paperback 11 March 2021.
Үй медиасы
Далектердің қайта тірілуі 1993 жылдың қараша айында VHS форматында жарық көрді. Бұл оқиғаның VHS (қазір басылымнан тоқтатылды) және DVD нұсқалары төрт эпизодтық форматқа оралды. Бұрын қолданылмаған эпизодтардың үзілістері – қоймадағы уақыт дәлізінен алғашқы Далек өтіп келе жатқанда, және оқиғаның екінші жартысында Даврос Мовелан вирусын дайындап, Доктордан кек алуға уәде беріп, өзін жаңа Далектер нәсілінің басшысы етіп тағайындау. Бұл оқиға алғаш рет 2002 жылдың 18 қарашасында Ұлыбританияда DVD форматында шықты. Арнайы мүмкіндіктерге Питер Дэвисон, Джанет Филдинг және Мэтью Робинсонның барлық эпизодтарға берген түсіндірмелері, жойылған көріністер, трейлер және 5.1 сандық дыбыстық араластыру кіреді. Сондай-ақ, Пол Ванезис режиссерлік еткен "Далектердің қайта тірілуі – Түсірілім орнында" атты қысқа фильм де қосылды, ол 2002 жылдың наурыз айында Шад-Темзде түсірілді. Онда Робинсон мен Сэвардпен сұхбаттар, сондай-ақ сол жылдың мамыр айында қайтыс болған Джон Нейтан Тернермен өткізілген соңғы телесұхбат бар. Ол 2003 жылы "Далектердің Жер шабуылы" және "Далектердің естелігі" кіретін шектеулі басылымды жинақ ретінде, ал 2007 жылы "Далектердің Жаратылысы", "Далектердің Тағдыры", "Далектердің Аян" және "Далектердің естелігі" кіретін жинақ ретінде қайта шығарылды. Бұл оқиға 2010 жылдың 21 сәуірінде GE FABBRI шығарған Doctor Who DVD файлдарының 34-ші нөмірімен бірге DVD ретінде жарық көрді. Оқиға 2011 жылы Revisitations 2 жинағының бір бөлігі ретінде (The Seeds of Death және Carnival of Monsters) кеңейтілген 2 дискілік жинақта қайта шығарылды, ал бірінші дискіде түпнұсқа 2x46 минуттық нұсқасы бар. Жаңа мүмкіндіктерге Савард, Терри Моллой және визуалды эффекттер дизайнері Питер Враггтың эпизодтарға берген түсіндірмесі (модераторы Николас Пегг), Тоби Хадоук актерлік құрамның басқа мүшелерімен сұхбаттасқан Casting Far and Wide атты деректі фильмі және Питер Дэвисонның күйеу баласы Дэвид Теннант ұсынған Бесінші Доктор дәуірі туралы Come in Number Five атты деректі фильм кірді.
Resurrection of the Daleks was released on VHS in November 1993. Both the VHS (now out of print) and DVD releases of this story reverted to the four episode format. The previously unused episode breaks are when the first Dalek comes through the time corridor in the warehouse, and in the second half of the story, when Davros begins preparing the Movellan virus, promising to exact vengeance on the Doctor and set himself up as the leader of a new Dalek race. This story was first released on DVD in the United Kingdom on 18 November 2002. Special features include commentary on all episodes by Peter Davison, Janet Fielding and Matthew Robinson, deleted scenes, trailer and a 5.1 digital surround sound mix. A short feature "Resurrection of the Daleks On Location" was also included, directed by Paul Vanezis, which was recorded at Shad Thames in March 2002. It included interviews with Robinson and Saward, and the final on screen interview conducted with John Nathan Turner before his death in May of that year. It was re released in 2003 as part of a limited run box set with The Dalek Invasion of Earth and Remembrance of the Daleks and in 2007 as part of a box set that contains Genesis of the Daleks, Destiny of the Daleks, Revelation of the Daleks and Remembrance of the Daleks. This story was released as the accompanying DVD with Issue 34 of the Doctor Who DVD Files on 21 April 2010, released by GE FABBRI. The story was re released on DVD in 2011 as part of the Revisitations 2 box set (along with The Seeds of Death and Carnival of Monsters) in an expanded 2 disc set with the original as broadcast 2x46 minutes version included on the first disc. New special features included a commentary on the episodes by Saward, Terry Molloy and visual effects designer Peter Wragg (moderated by Nicholas Pegg), a documentary called Casting Far and Wide in which Toby Hadoke interviewed other members of the cast, and a documentary about the era of the Fifth Doctor called Come in Number Five which was presented by David Tennant, the son in law of Peter Davison.