Кіріспе

Кенэлм Генри Дигби (шамамен 1797 - 1880) – ағылшын-ирланд жазушысы, оның аты әсіресе оның алғашқы жарияланымдарымен байланысты, атап айтқанда, "Құрметтің кең тасы немесе Англия джентльмендері үшін ережелер" (1822) кітабында орта ғасырлық дәстүрлерге толық шолу жасалған. Бұл еңбек кейіннен кеңейтіліп, 1828-1829 жылдары төрт томдық болып жарық көрді, олар "Годефридус", "Танкредус", "Морус" және "Орландус" деп аталды. Дигбидің жастық шағында Уолтер Скотттың "Иванхо" романымен танысуы орта ғасырларды романтикалық безендіруге ықпал етті. "Құрметтің кең тасы" кітабы "Жас Англия" қозғалысының феодалдық идеологиясын дамытуға септігін қосты және Дигбидің Кембридждегі көптеген құрбыларына әсер етті. Бұл кітап оқырмандарға рухтылық пен берік католиктік сенімдерді сіңірді, сондай-ақ зияткерлік білімнен гөрі жүрекпен сезінудің маңыздылығын баса көрсетіп, тарихи тұлғаларды үлгі-өнеге ретінде ұсынды. Дигбидің орта ғасырлық принциптерді жаңғыртуы оның замандастарына "джентльмен" болудің мәнін қалыптастыруға көмектесті.

Өмір

Ол Галвей графтығының Клонферт қаласында дүниеге келген. 1812 жылы әкесі қайтыс болғанда 15 жаста еді. Ол Лондонға жақын жердегі Питершам жоғары мектебінде оқыды. 1816 жылдан 1819 жылға дейін ол Кембридждегі Тринити колледжінде білім алды, онда университет мүшелері реформаны, тіпті республикашылдықты қолдады; алайда, Дигби күшті монархияны, шіркеуді және рыцарлықты жақтады. Кембриджде ол Альфред Теннисон мен Артур Халламның еңбектерін оқыды; оның жақын достары Джордж Дарби, Джулиус Хейр, Уильям Уивелл және Адам Седжвик болды. Жазда ол Еуропаны аралап, ескі қамалдардың суреттерін салып, жазбалар жасады. Германиядағы Эренбрейтштейн бекінісі оған "Құрметтің кең тасы" деген атты сыйлады. Ол бұл кітабын 1822 жылы бір томдық түрінде жариялады, ал оны жазу барысында зерттеген сенімдері 1825 жылы католицизмге өтуіне ықпал еткен сияқты. Содан кейін ол бір томды қайта жазып, кеңейтіп, 1828-29 жылдары төрт томдық түрінде жариялады: "Годфрид" – жалпы кіріспе (Болондық Годфри, крест жорығының батыры); "Танкред" – рыцарлықтың тәртібін талқылап, христиандықты мақтайды (Галилеялық Танкред, тағы бір крест жорығының батыры); "Мор" – реформацияны рыцарлық пен діннің өлімі деп сынады (Сэр Томас Мордың есімімен); және "Орландус" – Дигбидің рыцарлық мінез-құлық туралы ойларын егжей-тегжейлі баяндайды (Ариостоның "Орландо Фуриосо" шығармасынан кейін). 1831-1841 жылдары Дигби "Mores Catholici немесе Ages of Faith" атты он бір томдық ортағасырлық кезеңге арналған "мадақтау" кітабын жариялады. Католик авторлары осы кітапқа жиі сілтеме жасады, ал оның бөліктері 1942 жылға дейін қайта басылды.