Кіріспе
Соғыс аясындағы ұзақ мерзімді әскери стратегиялық жоспар. Әскери науқан – бірнеше өзара байланысты әскери операциялар мен шайқастарды қамтитын, көбінесе соғыс деп аталатын ірі қақтығыстың бөлігі болып табылатын, кең ауқымды, ұзақ мерзімді маңызды әскери стратегиялық жоспар. Бұл термин Рим Республикасы армиясы жыл сайын соғыс уақытында операциялар жүргізетін Кампания жазығынан шыққан.
A military campaign is large scale long duration significant military strategy plan incorporating a series of interrelated military operations or battles forming a distinct part of a larger conflict often called a war. The term derives from the plain of Campania, a place of annual wartime operations by the armies of the Roman Republic.
Анықтама
1. Әскери науқан – белгілі бір әскери күштердің белгілі бір аймақта (көбінесе АО, операция аймағы деп аталады) жауынгерлік операцияларды жүргізетін уақытты білдіреді. Әскери науқанды бір ғана Қарулы Күш түрі немесе құрлық, теңіз, әуе, кибер және ғарыш күштерінің бірігіп атқаратын науқаны жүзеге асыруы мүмкін. 2. Әскери науқанның мақсаты – стратегиялық мақсат ретінде әскери қақтығыстың белгілі бір нәтижесіне қол жеткізу болып табылады. Бұл ресурстармен, географиялық жағдайлармен және/немесе маусыммен шектеледі. Науқан соғысушы тараптардың мақсаттарға жету үшін қолданатын технологиясына қарай бағаланады. Егер индустриялық Еуропа дәуірінде науқан егін еккеннен бастап (көктемнің соңы) егін жинағанға дейін (күздің соңы) жүргізілсе, индустриялық кезеңнен кейін ол бірнеше аптаға дейін қысқарды. Дегенмен, науқан мақсаттарының ерекшелігіне байланысты, науқандар әдетте бірнеше айға немесе Тревор Н. Дюпуйдің айтуынша, бір жылға дейін созылуы мүмкін. "Науқан – соғыстың бір бөлігі, уақыт және кеңістік бойынша байланысты, бір, нақты стратегиялық мақсатқа немесе соғыс нәтижесіне бағытталған операциялардың тізбесінен тұрады. Науқан бір шайқасты қамтуы мүмкін, бірақ көбінесе ұзақ уақыт бойы немесе үлкен қашықтықта, бірақ бір операция театрында немесе шектелген аймақта бірнеше шайқастарды қамтиды. Науқан бірнеше аптаға ғана созылуы мүмкін, бірақ көбінесе бірнеше айға, тіпті бір жылға дейін созылады".
Қысқы маусым
Көне заманда науқандар әдетте қыс мезгілінде тоқтатылып, солдаттар қысқы маусымды жылумен және қорғанышпен өткізу үшін қысқы тұрақтарға (немесе "лагерьлерге") шегінетін. Мысалы, ежелгі римдіктерде оңай жылжытылатын *castra aestiva* ("жазғы лагерьлер", былғары шатырлармен) болған, бірақ көбірек бекітілген *castra hibera* ("қысқы лагерьлер", ағаш казармалармен) болған. Дегенмен, қолайлы ауа райы мен тиісті жабдықтар мен жарақтар болған жағдайда, жауды күтпеген жерден шабуылдау үшін әскери науқандар "науқан маусымынан" қысқа дейін ұзартылуы мүмкін. Мысалы, Фландрия науқанында француз генералы Жан Шарль Пишегру 1794-95 жылдары суық қыста мұз басып қалған ірі өзендерді күтпеген жерден кесіп өтіп, Голландия Республикасын бағындырды. Бірақ, нашар дайындалған қысқы науқандар көбінесе солдаттар арасында жоғары өлім-жітімге байланысты ауыр салдарға әкелді; мұның ең танымал мысалы – Наполеонның Ресейге жасаған жорығы (1812 жылдың 24 маусымы – 14 желтоқсаны). Сондықтан, әскер командирлері қыс мезгілі басталар алдында әскерлерін қысқы тұрақтарына қайтару немесе қауіпсіз жерде жаңа қысқы тұрақтар құру қажеттігін ескеруге тырысты, осылайша солдаттарын жаудың немесе табиғаттың қаупіне ұшыратпау үшін.