Дыбыс өнері: орта және уақыт негізіндегі тәжірибелер
Sound art
Дыбыс өнері: дыбысты негізгі құрал ретінде пайдаланатын өнер саласы. Қазіргі заманғы өнердің әртүрлі формаларында кездеседі, музыка мен визуалды өнердің арасында.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дыбысты орта ретінде қолданатын өнер саласы
Art discipline that uses sound as a medium
Дыбыс өнері – дыбысты негізгі орта немесе материал ретінде пайдаланатын көркемдік қызмет. Қазіргі заманғы өнердің көптеген жанрлары сияқты, дыбыс өнері де көпсалалы болуы мүмкін немесе гибридтік формаларда қолданылуы мүмкін. Брэндон ЛаБеллдің сөзіне сәйкес, дыбыс өнері практикасы «дыбыстың жағдайын және оның жұмыс істеу процесін пайдаланады, сипаттайды, талдайды, орындайды және зерттейді». Батыс өнеріндегі алғашқы мысалдарға Луиджи Руссолоның «Intonarumori» немесе шуды күшейткіш құралдары (1913) және дадаистер, сюрреалистер, Ситуационисттік Интернационал, Fluxus іс-шаралары мен басқа да оқиғаларда жасалған тәжірибелер жатады. Дыбыс өнерінің алуан түрлілігіне байланысты, оның бейнелеу өнеріне, тәжірибелік музыкаға немесе екеуіне де жататыны туралы пікірталас жиі туындайды. Дыбыс өнерінің пайда болуына себеп болған басқа да көркемдік бағыттар – тұжырымдық өнер, минимализм, нақты орынға арналған өнер, дыбыс поэзиясы, электроакустикалық музыка, сөздік өнер, авангард поэзиясы, дыбыс сценографиясы және тәжірибелік театр.
Sound art is an artistic activity in which sound is utilized as a primary medium or material. Like many genres of contemporary art, sound art may be interdisciplinary in nature, or be used in hybrid forms. According to Brandon LaBelle, sound art as a practice "harnesses, describes, analyzes, performs, and interrogates the condition of sound and the process by which it operates." In Western art, early examples include Luigi Russolo's Intonarumori or noise intoners (1913), and subsequent experiments by dadaists, surrealists, the Situationist International, and in Fluxus events and other Happenings. Because of the diversity of sound art, there is often debate about whether sound art falls within the domains of visual art or experimental music, or both. Other artistic lineages from which sound art emerges are conceptual art, minimalism, site specific art, sound poetry, electro acoustic music, spoken word, avant garde poetry, sound scenography, and experimental theatre.
Терминнің шығу тегі
Бернхард Галдың зерттеулеріне сәйкес, терминнің алғаш рет жарияланған қолданылуы 1974 жылғы "Something Else Press" басылымының "Жылнамасының" мұқабасында кездеседі. Ірі музейдегі көрменің атауы ретінде бұл термин алғаш рет 1979 жылы Нью-Йорктегі Қазіргі заманғы өнер мұражайында (MoMA) "Дыбыс өнері" (Sound Art) көрмесінде қолданылды, онда Магги Пейн, Конни Бекли және Джулия Хейвард өнер туындыларын көрсетті. Куратор Барбара Лондон дыбыс өнерін "музыкаға қарағанда өнерге жақын, және көбінесе мұражайда, галереяда немесе балама кеңістікте ұсынылады" деп түсіндірді. 1984 жылы Нью-Йорктегі Скульптура орталығында өткен "Дыбыс/Өнер" көрмесіне қатысты пікір білдірген өнер тарихшысы Дон Годдард былай деді: "Мүмкін, дыбыс өнері куратор Хеллерманның 'есту – көрудің бір түрі' деген тұжырымына сәйкес келеді, яғни дыбыс мағынаға ие болу үшін оның бейнемен байланысы түсінілуі керек. Дыбыс пен бейненің бірігуі көрерменнің қатысуын талап етеді, нақты кеңістікте және ойша реакция беруге мәжбүрлейді, ал емес иллюзиялық кеңістікте және ойда."
According to Bernhard Gál's research, the first published use of the term was found in Something Else Press on the cover of their 1974 Yearbook. The first use as the title of an exhibition at a major museum was 1979's "Sound Art" at the Museum of Modern Art in New York (MoMA), featuring Maggi Payne, Connie Beckley, and Julia Heyward. The curator, Barbara London defined sound art as, "more closely allied to art than to music, and are usually presented in the museum, gallery, or alternative space." Commenting on an exhibition called "Sound/Art" at The Sculpture Center in New York City in 1984 art historian Don Goddard noted: "It may be that sound art adheres to curator Hellermann's perception that 'hearing is another form of seeing,' that sound has meaning only when its connection with an image is understood The conjunction of sound and image insists on the engagement of the viewer, forcing participation in real space and concrete, responsive thought, rather than illusionary space and thought."
Дыбыс қондырғысы
Дыбыс инсталляциясы – интермедиалық және уақытқа негізделген өнер түрі. Бұл – көркем инсталляцияның кеңейтілген түрі, себебі ол дыбыс элементін, демек уақыт элементін де қамтиды. Дыбыс мүсінінен басты айырмашылығы – дыбыс инсталляциясы үш өлшемді кеңістікке ие, ал әртүрлі дыбыс объектілерін ұйымдастыратын координаттар тек жұмыстың ішкі емес, сонымен қатар сыртқы кеңістігімен байланысты. Көркем туынды тек қоршаған ортамен диалог құрса ғана инсталляция болып саналады. Дыбыс инсталляциясы көбінесе нақты бір орынға арналған болып жасалады, бірақ кейде оны басқа кеңістіктерге бейімдеуге болады. Ол жабық немесе ашық кеңістікте орнатылуы мүмкін, ал контекст дыбыс инсталляциясының эстетикалық қабылдануын анықтауда маңызды рөл атқарады. Көркем инсталляция мен дыбыс инсталляциясының арасындағы ерекшелік – дыбыс инсталляциясында уақыт факторының болуы, ол келушілерге дыбыстың уақыт өте келе қалай дамитынын зерттеуге мүмкіндік береді. Бұл уақыт факторы көрермендерді кеңістікті толығырақ зерттеуге және әртүрлі дыбыстардың кеңістіктегі орналасуын анықтауға ынталандырады. Дыбыс инсталляциялары кейде интерактивті өнер технологияларын (компьютерлер, сенсорлар, механикалық және кинетикалық құрылғылар және т.б.) пайдаланады, бірақ олар кеңістіктегі әртүрлі нүктелерде орналастырылған дыбыс көздерін (мысалы, динамиктер) немесе орындаушы немесе көрермендер тартатын фортепиано міштері сияқты акустикалық аспаптарды қолдануға болады (Paul Panhuysen-ге қараңыз). Музейлерде интерактивті технологиялар мен көп арналы динамиктерді қолданудың бұл комбинациясы кейде дыбыс сценографиясы деп аталады.
Sound installation is an intermedia and time based art form. It is an expansion of an art installation in the sense that it includes the sound element and therefore the time element. The main difference with a sound sculpture is that a sound installation has a three dimensional space and the axes with which the different sound objects are being organized are not exclusively internal to the work, but also external. A work of art is an installation only if it makes a dialog with the surrounding space. A sound installation is usually site specific, but sometimes it can be readapted to other spaces. It can be made either in closed or open spaces, and context is fundamental in determining how a sound installation will be aesthetically perceived. The difference between a regular art installation and a sound installation is that the latter contains a time element, which gives the visiting public the option to stay longer to explore the development of the sound over time. This temporal factor also gives the audience an incentive to explore the space more thoroughly and investigate the disposition of the different sounds in space. Sound installations sometimes use interactive art technology (computers, sensors, mechanical and kinetic devices, etc. ), but they can also simply use sound sources placed at different points in space (such as speakers), or acoustic instrument materials such as piano strings played by a performer or by the public (see Paul Panhuysen). In the context of museums, this combination of interactive technology and multi channel speaker distribution is sometimes referred to as sound scenography.
Дыбыс қондырғыларындағы дыбыс құрылымы
Ең қарапайым дыбыс формасы – қайталама дыбыс тізбегі. Бұл көбінесе амбиент музыкасында, мәселен, көркемдік туындыларда қолданылады, және осы жағдайда дыбыс өнер туындысының шешуші факторы емес. Ең көп қолданылатын дыбыс құрылымы – ашық форма, себебі көрермендер дыбыс инсталляциясын бірнеше минут немесе ұзақ уақыт бойы басынан кешіруге мүмкіндік алады. Бұл суретшіні екі жағдайда да тиімді жұмыс істейтін дыбыстық ұйым құруға міндеттейді. Сызықтық дыбыс құрылымы да болуы мүмкін, онда дыбыс музыкалық композициядағыдай дамиды. Мұндай құрылымды "Volumetric Units" тобы жасаған "The Zone" сияқты интерактивті дыбыс инсталляцияларында көруге болады, ол гиперреальді киберкеңістіктің феноменологиялық тәжірибесін зерттейді.
The simplest sound form is a repeating sound loop. This is mostly used in Ambient music like art, and in this case the sound is not the determinant factor of the art work. The most used sound structure is the open form, since the public can decide to experience a sound installation for just a few minutes or for a longer period of time. This obliges the artist to construct a sound organization that is capable of working well in both cases. There is also the possibility to have a linear sound structure, where sound develops in the same way as in a musical composition. This type of structure can be seen in interactive sound installations like "The Zone," created by the collaborative group Volumetric Units, which explores the phenomenological experience of hyperreal cyberspace
Дыбыс мүсіндері
Дыбыс мүсіні – интермедиальдық және уақытқа негізделген өнер түрі, онда мүсін немесе кез келген өнер нысаны дыбыс шығарады, немесе керісінше (дыбыс уақытша формаға немесе массаға қарамастан, мүсін жасау үшін өңделеді деген мағынада). Көбінесе дыбыс мүсінін жасаушылар тікелей дыбыс мүсінімен айналыспаған, негізінен суретшілер немесе композиторлар болған. Циматика және кинетикалық өнер дыбыс мүсініне әсер еткен. Дыбыс мүсіні кейде нақты бір орынға арналған болады. Билл Фонтананың қалалық дыбыс мүсіні туралы зерттеулері қалалық кеңістіктегі айналадағы шудың өзгеруі арқылы ерекше дыбыстық тәжірибелер жасау концепциясын зерттейді. Осы тәсіл арқылы ол айналадағы дыбыстық ортаны өзгертеді, тыңдаушылардың қоршаған ортаны қабылдауын өзгертеді, сонымен бірге нақты кеңістіктің дыбыстық және визуалды элементтерін көрсетеді. Клермонт университетінің өнер профессоры Майкл Брюстер 1970 жылдан бастап өзінің туындыларын "Акустикалық мүсіндер" деп атады. Грейсон 1975 жылы дыбыс мүсінін "көрнекі форма мен әдеміліктің, қатысу арқылы алынатын, сиқырлы, музыкалық дыбыстармен бірігуі" деп сипаттады.
Sound sculpture is an intermedia and time based art form in which sculpture or any kind of art object produces sound, or the reverse (in the sense that sound is manipulated in such a way as to create a sculptural as opposed to temporal form or mass). Most often sound sculpture artists were primarily either visual artists or composers, not having started out directly making sound sculpture. Cymatics and kinetic art have influenced sound sculpture. Sound sculpture is sometimes site specific. Bill Fontana's research on urban sound sculpture delves into the concept of shifting ambient noises within cityscapes to produce distinct auditory encounters. Through this approach, he modifies the surrounding soundscape, impacting how listeners perceive their environment while highlighting both the auditory and visual elements of a particular space. Sound Artist and Professor of Art at Claremont Graduate University Michael Brewster described his own works as "Acoustic Sculptures" as early as 1970. Grayson described sound sculpture in 1975 as "the integration of visual form and beauty with magical, musical sounds through participatory experience."