Алан Дафф: Жазушының өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Жаңа Зеландия жазушысы, ағылшын крикетшісі Алан Дафф (1950 жылдың 26 қазанында туған) – Жаңа Зеландия романисі және газетке мақала жазатын автор. Ол 1990 жылы жарық көрген "Бір кезде жауынгерлер" романымен, 1994 жылы осы атпен фильмге түсірілген туындысымен әйгілі.

Өмірбаян

Алан Дафф Жаңа Зеландияның Роторуа қаласында, орман шаруашылығы ғалымы Гован Даффтың (1910–1995) ұлы, оны Пат деп атаған, және Ханау Жозефин Даффтың (қыз есімі Раймона), оны Куя деп атаған, Нгати Рангитихи және Нгати Туваретоа тайпаларынан шыққан, сондай-ақ жазушы Оливер Даффтың (1883–1967) немересі ретінде дүниеге келді. Ол Роторуадағы мемлекеттік тұрғын үйлерде туып өсті. Оливер Дафф – жазушы және «New Zealand Listener» журналының алғашқы редакторы, ал Дафф әдебиетке деген құмарлығын әкесінен мұра етті. Дафф 10 жасқа келгенде ата-анасы ажырасып, ол Уакареваревада Маори туысы мен әпкесімен бірге тұруға көшті. 1999 жылы жарық көрген «Бұлттан және будан» атты естеліктерінде ол өзінің қиын балалық шағы туралы кеңінен жазды. Осы оқиғалардың көптегені оның «Бір кезде жауынгерлер» романына әсер етті. Дафф Роторуа ұлдар гимназиясынан қуылды және үйден қашып кетіп, Гамильтон балалар үйінде мемлекеттік қамқорлыққа өтті. Кейін ол тағы бір туысы, антрополог Роджер Даффпен бірге тұрып, Крайстчерч ұлдар гимназиясында оқуын жалғастырды. 15 жасында ол шабуыл жасағаны және үйге заңсыз кіргені үшін Вайкерия түзеу мекемесіне сотталды. Мектепті бітіргеннен кейін Дафф металл жабын орнатушы болып жұмыс істеді және музыкалық топта ән айтты. Оның өмірінде серігі болды, олар екі бала тәрбиеледі. «Жүрегі жұпарылғандардың тағдыры» (1996) романы, «Бір кезде жауынгерлер» романының жалғасы, 1997 жылғы «Монтана кітап сыйлығының» көркем әдебиет номинациясында жеңіске жетті және 1999 жылы осы аттас фильмге әсер етті. «Айдың екі жағы» романы 1998 жылы жарық көрді. Дафф 1999 жылы «Бұлттан және будан» атты естеліктерін жазды. Жаңа Зеландиядан тыс жерде жазылған оның алғашқы романы – «Szabad» (2001). Бұл туындыға шабыттандырған оқиғалар Венгрияға жасаған бірнеше сапарында Дафф кездескен адамдардың әңгімелерінен алынған, оқиға 1956 жылғы Венгрия революциясы кезінде Будапешт қаласында өтеді. «Джейктің ұзақ көлеңкесі» (2002) – Даффтың «Бір кезде жауынгерлер» трилогиясының үшінші кітабы. 2003 жылы «Once Were Warriors» Жаңа Зеландия сахналарында музыкалық драма ретінде қойылды. Дафф «New Zealand Herald» газетіне тұрақты түрде мақалалар жазады.

Alan Duff was born in Rotorua, New Zealand, the son of forestry scientist Gowan Duff (1910–1995), known as Pat, and Hinau Josephine Duff (née Raimona), known as Kuia, of Ngāti Rangitihi and Ngāti Tūwharetoa descent, and grandson of writer Oliver Duff (1883–1967). He was born and raised in a State housing area in Rotorua. Oliver Duff was a writer and foundation editor of the New Zealand Listener, and Duff inherited his grandfather's love of literature. Duff's parents separated when he was 10, and Duff moved in with a Māori uncle and aunt at Whakarewarewa. He wrote at some length about his troubled childhood in his 1999 memoir, Out of the Mist and the Steam. Many of these experiences informed his novel Once Were Warriors. Duff was expelled from his school Rotorua Boys' High School and ran away from home, ending up as a State ward at Hamilton Boys' Home. Later he lived with another uncle, anthropologist Roger Duff, and went back to school at Christchurch Boys' High School. At 15 he was sentenced to a term in Waikeria Borstal for assault and breaking and entering. After leaving school, Duff worked as an installer of sheet metal insulation and sang in a band. He had a partner, with whom he had two children. What Becomes of the Broken Hearted? (1996), the sequel to Once Were Warriors, was the winner of the fiction section of the 1997 Montana Book Awards and was also made into a film What Becomes of the Broken Hearted? in 1999. Two Sides of the Moon was published in 1998. Duff wrote his own memoir, Out of the Mist and the Steam, in 1999. His first novel to be set outside of New Zealand is Szabad (2001). Inspired by the stories of people Duff met during his several trips to Hungary, the story takes place in Budapest during the 1956 Hungarian Revolution. Jake's Long Shadow (2002) is the third volume in Duff's Once Were Warriors trilogy. In 2003 Once Were Warriors was brought to the stage across New Zealand as a musical drama. Duff regularly writes for the New Zealand Herald.

Жеке өмір

2007 жылдың қыркүйегінде ол Таупо қаласының жанында жылдамдық режимін бұзған кезде ұсталды. 2008 жылдың 30 наурызында ол Таупо аудандық сотында қорғаныспен қаралатын отырыста болды, оны белгілі адвокат Антони Шоу қорғады. Дафф оқиға орнынан кетуден бас тартқан, полиция тоқтатуын қанағаттандырмаған және полицияға қарсылық көрсеткені туралы екі айыпталу бойынша өзін кінәлі емес деп таныды. Сондай-ақ, ол агрессивті және өте жақындық танытпаған. Оқиға кезінде оны тоқтатып, кейін ол қашып кетті. Қуғыннан кейін ол полиция қызметкерін қолқаптарынан айналдырып жібергені айтылды, ол оны ұстауға тырысқан кезде. Кейіннен Таупо аудандық соты айыптауларды жоққа шығарды, судья МакГюир былай деді: «Дегенмен, полицияның қудалау билігі осы жағдайда даналықпен және әділдікпен пайдаланылды ма екеніне қатысты алаңдаушылық тудырады». Бірақ жоғары сот судьясы кейін судья қателік жасағанын және полиция тексеру жүргізу кезінде жүргізушіні ұстауға құқылы екенін мәлімдеді, бірақ ол айыптауларды қайта қарауды талап етпеді. 1995 жылғы Жаңа жылдық наградалар салтанатында Дафф әдебиетке қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің мүшесі болып тағайындалды. 2011 жылдың 16 маусымында Дафф банкроттық жариялады, оның кредиторларға 3,6 миллион доллары борыш болды. 2013 жылдың наурызында ол Францияда тұрып, жылына бірнеше рет Жаңа Зеландияға сапар шекті.