Пакӯрианос: Грузин, Армян және Византиялық саяхатшысы
Gregory Pakourianos
Грегори Пакурианос (1086 ж. ө.б.) – византиялық саяхатшы, әскери қолбасшы. Бачково монастырын құрған, түпнігі Грузия аймағынан шыққан. Византия тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оның есімін алған немересі Грегорий Пакурианос (1086 жылы қайтыс болған) Византия саясаткері және әскери қолбасшысы болды. Ол Бачководағы Петрицонитсис Құдай анасы монастырын құрған және оның типиконының авторы. Бұл православие монастырының монахтары ибериялықтар еді.
his namesake grandson
Gregory Pakourianos (died 1086) was a Byzantine politician and military commander. He was the founder of the Monastery of the Mother of God Petritzonitissa in Bachkovo and author of its typikon. The monks of this Orthodox monastery were Iberians.
Өмірбаян
Григорийдің тегі ғалымдар арасында пікір тудырып отыр. Ол 1001 жылы византиялықтарға қосылған, Иберия куропалатының грузин Багратидтері билеген Тао немесе Тайк аймағынан шыққан деп саналады. Анна Комнина Григорийді "асыл армян әулетінен" шыққан деп көрсеткен. Н. Алексидзенің сөзінше, оның армян тегін көрсететін жалғыз дерек – Григорий қайтыс болғанда үш жаста болған Анна Комнинаның куәлігі. 12 ғасырдың армян шежірешісі Матай Эдессалық оның "врат" немесе "грузин" тегінен екенін жазған, бірақ бұл жерде ол Пакурианостың этникалық грузин емес, Грузин православие шіркеуінің мүшесі болғанын білдірген болуы мүмкін. Григорий өзінің "ибериялықтардың даңқты халқының" қатарынан екенін жариялап, монахтарының грузин тілін білуін талап еткен. Византия үстемдігі кезінде Жоғарғы Тао халқы өзін "грузин" деп санаған. Тао элитасы (Басиль Багратидзе, Перис Жожикидзе, Абас және Григол Бакурианидзе) Грузияны "өз еліміз" деп қарастырып, оның рухани, мәдени және саяси гүлденуіне ұмтылған. Осылайша, ол да Тао аймағының басқа да элита өкілдері сияқты Грузияны өз Отаны деп санап, оның рухани, мәдени және саяси гүлденуіне еңбек еткен. Пакурианостың барлық мәліметтерін ескере отырып, ғалым Нина Г. Гарсоян "[Пакуриан әулеті] Тайк/Тао шекаралық аймағында тұратын аралас армян-ибериялық халцедондық аристократияға жататындығы ең мүмкін түсіндірме" деген пікір білдірген. Анна Комнина Пакурианосты денесі кішкентай, бірақ күшті жауынгер ретінде сипаттаған.
Gregory's origins are a matter for scholarly dispute. He is believed to have hailed from the region of Tao or Tayk, which had been ruled by Georgian Bagratids of kouropalatate of Iberia, later annexed by the Byzantines to the theme of Iberia in 1001. According to Anna Comnena Gregory was "descended from a noble Armenian family." According to N. Aleksidze, the only source that indicates his Armenian origin is Anna Comnena who was only three years old when Gregory died. The 12 century Armenian chronicler Matthew of Edessa, wrote that he was of vrats, or "Georgian," origin, though here he was likely referring to Pakourianos' being part of the Georgian Orthodox Church rather than necessarily being an ethnic Georgian. Gregory himself proclaimed that he belonged to "the glorious people of the Iberians" and insisted his monks to know the Georgian language. Under Byzantine suzerainty, the population of Upper Tao identified itself as 'Georgian'. The élite of Tao (Basil Bagratisdze, P'eris Jojikisdze, Abas and Grigol Bakurianisdze) regarded Georgia as 'our country' and strove for its spiritual, cultural and political prosperity. Thus, he, like other representatives of the elite from the Tao region, considered Georgia his homeland and strove for its spiritual, cultural and political prosperity. Taking into account all the evidence available on Pakourianos, the scholar Nina G. Garsoïan proposed that "the most likely explanation is that [the Pakourian family] belonged to the mixed Armeno Iberian Chalcedonian aristocracy, which dwelt in the border district of Tayk/Tao." Anna Comnena described Pakourianos as having a tiny frame but being a mighty warrior.
Византиялық қызмет
1060 жылдан бастап Григорий Византия армиясында қызмет етті. 1064 жылы ол Византия әскери аристократиясында маңызды лауазымға ие болды, бірақ сельджук басшысы Альп Арсланға қарсы Аниді қорғауға үлкермеді. 1071 жылдан бастап ол Иберия тақырыбының (губернаторы) стратегі болып тағайындалды. Селжұқтардың шабуылы Византияны Шығыс Анатолиядағы бекіністерді және Иберия тақырыбын эвакуациялауға мәжбүрлегенде, Григорий 1074 жылы Грузия королі Георгий II-ге Карс пен Тао қалаларын бақылауға берді. Алайда, бұл түріктердің ілгерілеуін тоқтатуға көмектеспеді, және аймақ грузин-селжұқ соғыстарының аренасына айналды. Кейін ол Михаил VII Дукас (1071–78) және Никефор III Ботанейат (1078–81) басшылығымен империяның шығыс және батыс шекараларындағы түрлі жауапты қызметтерде болды. Кейін Григорий Никефор III-ті құлатуға бағытталған төңкеріске қатысты. Жаңа император Алексий I Комнен оны "Барлық Батыстың мегас доместикосы" етіп тағайындады және Балқанда көптеген мүліктер берді. Ол Византия империясының әртүрлі аймақтарында көптеген жер-мүліктерге ие болды және император оған түрлі жеңілдіктер берді, соның ішінде кейбір салықтардан босатылды. 1081 жылы ол Диррахиум шайқасында нормандарға қарсы сол жақтан басшылық етті. Бір жылдан кейін ол Могленадан нормандарды ығыстырды. 1086 жылы Белиатоба шайқасында печенегтермен шайқасып, ағашқа шағылысып, қаза тапты. Григорий сонымен қатар христиан мәдениетінің белгілі меценаты және қолдаушысы ретінде танымал болды. Ол өзінің інісі Абас (Апасиос)пен бірге 1074 жылы Афон тауындағы Ивирон Шығыс православиелік қасиетті монастырына маңызды үлес қосты және осы негіз үшін ережелерді (типикон) жасады. Ол Типиконның грек тіліндегі нұсқасына армян тілінде қол қойды. Сондай-ақ, ол өзінің атын грек тілінде емес, грузин және армян тілінде жазды. Пакурианос грек тілін білмеген деп есептеледі. Григорий Пакурианос және оның інісі Абас Бачково монастырының жанындағы сүйектер сақталатын үйге жерленді. Екі бауырдың суреттері сүйектер сақталатын үйдің солтүстік қабырғасына салынған.
Since 1060 Gregory served in Byzantine army. In 1064 he had achieved a significant position among the Byzantine military aristocracy, but failed at defending Ani against the Seljuk leader Alp Arslan, Since 1071 he was appointed as a Strategos (governor) of the theme of Iberia. As the Seljuk advance forced the Byzantines to evacuate the eastern Anatolian fortresses and the theme of Iberia, Gregory ceded control over Kars and Tao to King George II of Georgia in 1074. This did not help, however, to stem the Turkish advance and the area became a battleground of the Georgian Seljuk wars. Afterwards he served under Michael VII Doukas (1071–78) and Nikephoros III Botaneiates (1078–81) in various responsible positions on both the eastern and the western frontiers of the empire. Later Gregory was involved in a coup that removed Nikephoros III. The new Emperor, Alexios I Komnenos, appointed him "megas domestikos of All the West" and gave him many more properties in the Balkans. He possessed numerous estates in various parts of the Byzantine Empire and was afforded a variety of privileges by the emperor, including exemption from certain taxes. In 1081, he commanded the left flank against the Normans at the Battle of Dyrrachium. A year later he evicted the Normans from Moglena. He died in 1086 fighting the Pechenegs at the battle of Beliatoba, charging so vigorously he crashed into a tree. Gregory was also known as a noted patron and promoter of Christian culture. He together with his brother Abas (Apasios) made, in 1074, a significant donation to the Eastern Orthodox Holy Monastery of Iviron on Mount Athos and commissioned the regulations (typikon) for this foundation. He signed the Greek version of the Typikon in Armenian. He also signed his name in Georgian and Armenian characters rather than Greek. It is assumed that Pakourianos did not know Greek. Gregory Pakourianos and his brother Abas were buried in a bone vault house near the Bachkovo Monastery. The portraits of the two brothers are painted on the north wall of the bone vault house.