Кіріспе

Анголадағы Бенгела темір жолы (Caminho de Ferro de Benguela (CFB)) – Ангола арқылы батыстан шығысқа қарай созылатын, ең үлкен және маңызды темір жол желісі. Ол сонымен қатар Демократиялық Конго Республикасындағы Тенкеге (ДРК) және Каир – Кейп темір жолына (ДРК-ның Кинду қаласын Оңтүстік Африканың Порт-Элизавета қаласына байланыстырады) қосылады. Желі Атлант мұхитының жағалауындағы Лобито портында аяқталады, одан Ангола түрлі тауарларды, соның ішінде минералдарды (Коппербелт аймағынан), азық-түлік, өнеркәсіптік бөлшектер мен мал өнімдерін экспорттайды. Лобитодан Луауға дейінгі учаскені Empresa do Caminho de Ferro de Benguela E. P. басқарады. Ол шекарада орналасқан Луау өзенінен Дилолоға (ДРК) өтеді. Ал Дилолодан Тенкеге дейінгі темір жол учаскесін Конгоның ұлттық темір жол компаниясы басқарады.

Сипаттамалар

Темір жолдың қабырғасы – Кейп шкаласы, 1067, және Оңтүстік Африканың көптеген басты теміржолдары осыны пайдаланады. Ең жоғары жобалық жылдамдық сағатына 90 шақырым. Жобалық қуаты жылына 20 миллион тонна жүк және 4 миллион жолаушыны құрайды. Темір жол бағытында 67 станция және 42 көпір орналасқан. Темір жолдың ең жоғары нүктесі .

Локомотивтер

Тип Өндіруші Ескермелер Көз CKD8F CNR Далянь, Далянь, Қытай Жөндеуге жарамсыз, 2012 жылы 15 дана тапсырылды C30ACi GE Transportation, Эри, Пенсильвания, АҚШ 35 жүк тасымалында, 10 жолаушылар тасымалында пайдаланылады 2016–2019 жылдарға 100 дана тапсырылды; 45 данасы CFB-ге

Тарих

Темір жол желісі ежелгі сауда орталығы Бенгела мен оның арғы жағындағы Бие платосы арасындағы ежелгі сауда жолдарымен жуық түрде өтеді. 1899 жылы португал үкіметі Анголаның орталық үстіртіне және сол кездегі Конго еркін мемлекетінің минералды байлығына қол жеткізу мақсатымен темір жол құрылысын бастады. 1902 жылдың 28 қарашасында сэр Роберт Уильямсқа 99 жылдық концессия берілді. Оның Бенгела темір жол компаниясы 1903 жылдың 1 наурызында басталған құрылысты өз үстіне алды. Полинг және Ко., және Гриффитс және Ко. компаниялары темір жолдың бөліктерін салуға шарт жасасты. 1914 жылы, Бірінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде, құрылыстың бір бөлігі аяқталды. 1920 жылға дейін құрылыс тоқтатылды, содан кейін темір жолдың Бельгия Конгосымен шекарадағы Лууаға қосылуы 1929 жылы аяқталды. Басты мақсат – экспорттық сауданы жеңілдету болды, ал «ішкі анголалық тасымал екінші дәрежелі маңызға ие болар еді». Темір жол 1973 жылы ең жоғары жұмыс деңгейіне жетті, ол кезде 3,3 миллион тонна жүк тасымалдады, 30 миллион долларлық жүк кірісін әкелді және 14 000 жұмыскерді жұмысқа алды. 1987 жылға дейін бу локомотивтері дизельдік локомотивтерден көп болды. 2001 жылы 99 жылдық концессия мерзімі аяқталғанда, Бенгеладан Лобитоға дейінгі жағалау бойында ғана қызметте қалды.

Оңалту

Темір жолдың 90 пайызы Танганика концессиялары (Танк) деп аталатын лондондық холдинг компаниясына тиесілі болды. Société Générale de Belgique 1923 жылы Танк компаниясының аз үлесін сатып алып, 1981 жылы бақылау үлесіне ие болды. Бельгиялық компания концессия мерзімі 2001 жылы аяқталғанда темір жолдың бақылаушы иесі болып қала берді, осы кезде темір жолдың меншігі Ангола үкіметіне өтті. Ангола азамат соғысы 2002 жылы аяқталғаннан кейін, темір жол 2006-2014 жылдар аралығында Қытай темір жол құрылыс корпорациясымен 1,83 миллиард долларға қайта жаңартылды. Жаңадан салынған темір жол 2015 жылдың ақпан айында ресми түрде пайдалануға берілді. 2018 жылдың 5 наурызында Конго Демократиялық Республикасында мыс және кобальт өндірілетін Тенке Фунгуруме кенішінен кен тасымалы қайта басталды, ал жүк Лобито портына тасымалданды. Осы күннен бастап темір жол толыққанды жұмыс істеуге кірісіп, Тенке қаласын Лобито қаласымен байланыстырды.

Лобито Атлантик темір жолы

2023 жылдың 4 шілдесінде «Лобито Атлантик темір жолы» компаниясы темір жол қызметтерін 30 жылға жалға алу құқығын алды. Осы бірлескен кәсіпорынға Сингапурде тіркелген «Trafigura» компаниясы, Португалиядағы «Mota Engil» компаниясы және Бельгиядағы «Vecturis SA» темір жол операторы қатысты. Концессиялық келісім Анголадағы 1300 шақырымдық темір жол желісін, Конго Демократиялық Республикасына (КДР) дейінгі 400 шақырымдық желіні, сондай-ақ Замбиядағы болашақ қызметтерді кеңейту мүмкіндігін қамтиды. Компания өз қызметін қолдау үшін Анголаға және КДР-ға инвестиция салуға міндеттелді. Концессиялардың табысталуы Ангола президенті Жоао Лоуренсо, КДР президенті Феликс Чисекеди және Замбия президенті Хакаинде Хичилеманың қатысуымен өтті.

Апаттар

1994 жылғы 22 қыркүйекте Толундада болған теміржол оқиғасында, бұзылған тежегіштер салдарынан пойыз қыратқа құлап, 300 адам қаза болды.