Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаркханд, Үндістандағы джайнизм қажылық орталығы және тау орманы. Джайнизмнің қасиетті орны.
Jain pilgrimage centre and hill forest in Jharkhand, India
the Jain holy site
Шихарджи (Śikharjī), сондай-ақ Саммед немесе Саммет Шихарджи деп белгілі, Жаркханд штатының Гиридих ауданындағы джайнистер үшін ең қасиетті қажылық орындарының бірі болып табылады. Ол Жаркханд штатының ең биік тауы – Парсанат тауында орналасқан. Бұл джайнизмнің ең маңызды Тиртхасы (қажылық орны), себебі осы жерде жиырма төрт тиртханкараның (Дхарманың жоғарғы уағыздаушылары) жиырмасы, сондай-ақ көптеген басқа монахтар Мокшаға қол жеткізген. Бұл Ғирнар, Павапури, Чампапури, Дилвара, Палитана және Аштапад Кайлашпен бірге бес маңызды қажылық орындарының бірі.
Shikharji (Śikharjī), also known as Sammed or Sammet Shikharji, is one of the Holiest pilgrimage sites for Jains, in Giridih district, Jharkhand. It is located on Parasnath hill, the highest mountain in the state of Jharkhand. It is the most important Jain Tirtha (pilgrimage site), for it is the place where twenty of the twenty four Jain tirthankaras (supreme preachers of Dharma) along with many other monks attained Moksha. It is one of the five principal pilgrimage destinations along with Girnar, Pawapuri, Champapuri, Dilwara, Palitana and Ashtapad Kailash.
Этимология
Шықаржы – "қадірлі шың" деген мағынаны білдіреді. Бұл орын "Саммед Сихар" – "жайылым шыңы" деп те аталады, себебі осы жерде жиырма төрт Тиртханкараның жиырмасы медитация арқылы Мокшаға қол жеткізген. "Параснатх" сөзі жиырма үшінші джайн Тиртханкарасы – Лорд Пәршванатхадан шыққан, ол б.з.д. 772 жылы осы орында Мокшаға қол жеткізгендердің бірі болған.
Shikharji means the "venerable peak". The site is also called Sammed Śikhar "peak of concentration" because it is a place where twenty of twenty four Tirthankaras attained Moksha through meditation. The word "Parasnath" is derived from Lord Parshvanatha, the twenty third Jain Tirthankara, who was one of those who attained Moksha at the site in 772 BCE.
География
Шикарджи Шығыс Үндістанның ішкі, ауылдық аймағында орналасқан. Ол Дели-Колката тас жолындағы NH 2 шоссесінің "Гранд-Транк-роуд" деп аталатын бөлігінде жатыр. Шикарджи 4480 футқа (1366 м) көтеріледі, бұл оны Жаркханд штатындағы ең биік тау етеді.
Shikarji is located in an inland part of rural east India. It lies on NH 2, the Delhi Kolkata highway in a section called the Grand Trunk road Shikharji rises to 4480 feet (1366 m) making it the highest mountain in Jharkhand state.
Джайнизм дәстүрі
Шихарджи – Паршванатха және көптеген басқа монахтармен бірге жиырма төрт джайни тиртханкараның жиырмасы мокшаға жеткен орын. Бұл қасиетті сапар орны Дигамбара және Светамбара екі ағымының ең маңызды джайни тиртасы саналады. Шихарджи, Аштапад, Гирнар, Абу тауындағы Дилвара ғибадатханалары және Шатрунджая бірге Светамбара Панча Тирт (бес негізгі қасиетті орын) деп белгілі.
Shikharji is the place where twenty of the twenty four Jain tirthankaras including Parshvanatha along with many other monks attained Moksha. This pilgrimage site is considered the most important Jain Tirtha by both Digambara and Śvētāmbara. Shikharji along with Ashtapad, Girnar, Dilwara Temples of Mount Abu and Shatrunjaya are known as Śvētāmbara Pancha Tirth (five principal pilgrimage shrine).
Тарих
Археологиялық дәлелдер джайндардың кем дегенде б.з.д. 1500 жылға дейін барып тоқтатынын көрсетеді. Шықаржының тирт (қажылық орны) ретіндегі ең алғашқы әдеби айғағы – б.з.д. 6 ғасырда Махавираның бас шәкірті жинақтаған джайнизмнің он екі негізгі мәтінінің бірі – Джнятардхармакатада табылады. Шиқаржы Пәршваның өмірбаянындағы Пәршванатхачаритада, 12 ғасырда жазылған еңбекте де еске алынған. 13 ғасырдың басындағы Кальпа Сутра мен Калакачарьякатаның пальма жапырақтарынан жасалған қолжазбасында Паршванатханың Шиқаржыдағы нирвана көрінісі бейнеленген. Қазіргі тарихы деректер Шиқаржы төбесінің джайнистердің құдайға табыну орны екенін көрсетеді. Вагела әулетінің патшалары Вирадхавала мен Висаладеваның кезінде премьер-министр болған Ваступала Тиртханкаралардың 20 мүсіні орналасқан джайни ғибадатханасын салдырды. Ғибадатханада оның ата-бабалары мен Самавасарананың суреттері де сақталған. Мұғалдардың үкімдігі кезінде, 1583 жылы император Акбар Шиқаржы төбесін джайнистерге басқаруға беру туралы жарлық (ресми бұйрық) шығарды, бұл аймақтағы жануарларды союды болдырмау мақсатында жасалды. Мұғал императоры Джахангирдің жеке зергері Сет Хираннд Муким Аградан Шиқаржыға джайни қажылығы үшін экспедиция ұйымдастырды. 2019 жылы Дели үкіметі Саммед Шиқаржыні бас министрдің қажылық бағдарламасына (Мухьямантри Тирт Йатра Йона) қосты.
Archaeological evidences indicate the presence of Jains going back to at least 1500 BCE. The earliest literary reference to Shikharji as a tirth (place of pilgrimage) is found in the Jñātṛdhārmakātha, one of the twelve core texts of Jainism compiled in 6th century BCE by chief disciple of Mahavira. Shikharji is also mentioned in the Pārśvanāthacarita, a twelfth century biography of Pārśva. A 13th century CE palm leaf manuscript of Kalpa Sūtra and Kalakacaryakatha has an image of a scene of Parshavanatha's nirvana at Shikharji. Modern history records show that Shikharji Hill is regarded as the place of worship of the Jain community. Vastupala, prime minister during the reign of king Vīradhavala and Vīsaladeva of Vaghela dynasty, constructed a Jain temple housing 20 idols of Tirthankaras. The temple also housed images of his ancestors and Samavasarana. During the regime of Mughal's rule in India, Emperor Akbar in the year 1583 had passed an firman (official order) granting the management of Shikharji Hill to the Jain community to prevent the slaughter of animals in the vicinity. Seth Hiranand Mukim, personal jeweller of Mughal Emperor Jahangir, lead a party from Agra to Shikharji for Jain pilgrimage. In 2019, the Government of Delhi included Sammed Shikharji under Mukhyamantri Tirth Yatra Yojana.
Қадамдасу
Шіхаржи қажылығы Гридих жолындағы Палгандж қаласынан басталады. Палгандж қаласында Паршванатқа арналған шағын киелі орын бар. Содан кейін, Парасна́т төбесінің етегіндегі Мадхубан ғибадатханаларына садақа беріледі. Мадхубанда қажылыққа келгендер үшін көптеген дхармашалалар мен бходжаналаялар бар. Гандарва-Нала ағысынан төбеге дейінгі бөлік джайнистер үшін ең қасиетті болып саналады. Қажылық жаяу, немесе доливалламен тасымалданатын көтерілгішпен (доли) бетон төселген жолмен жасалады. Шіхаржидің парикрамасын орындау кезінде белгілі бір қашықтық жүріледі. Дегенмен, Мадхубаннан Шіхаржиге және кері толық парикрамасы .
The pilgrimage of Shikharji starts with a Palganj on Giridih road. Palganj has a small shrine dedicated to Parshvanatha. Then, offerings are made to temples at Madhuban on the base of Parasnath hill. Madhuban has many dharamshalas and bhojnalayas for pilgrims. The section from Gandharva Nala stream to the summit is the most sacred to Jains. The pilgrimage is made on foot or by a litter or doli carried by a doliwallah along a concrete paved track. A trek of is covered while performing Parikrama of Shikharji. However, the complete parikrama of Madhuban to Shikharji and back is .
Ғибадатханалар
Шихарджи джайнизмнің Дигамбара және Светамбара секталарының ең маңызды қасиетті орны болып саналады, ал негізгі ғибадатханалардың билігі екі секта арасында бөлісілген. Шихарджидағы ғибадатханалардың қазіргі құрылысын 1768 жылы Джагат Сет қайта тұрғызған. Дегенмен, мүсіннің өзі өте көне. Мүсіннің табанындағы санскрит жазуы 1678 жылға датыланады. Оның бірі 14 ғасырға дейін сақталған. 20 ғасырда бірнеше Светамбара ғибадатханалары салынды. Паломниктер күріш, сандал ағашы, дупа, гүлдер, жемістер және дия сыйлайды. Шихарджидің төменгі жағында Бхомияджи (Талити) ғибадатханасы орналасқан. Мадхубан ауылындағы джайни ғибадатханасының қабырғасында Параснат төбесіндегі барлық ғибадатханаларды бейнелейтін қабырға суреті бар. Ачарья Рамчандрасури құрған Светамбара Бхактамара ғибадатханасы Бхактамара Стотра янтрасын алғаш рет орналастырған ғибадатхана болып табылады. Таудың төменгі бөлігінде Нандишвар Двип бейнеленген үлкен Дигамбара джайн ғибадатханасы орналасқан. 18 ғасырда Калькутта саудагері салған Ничли ғибадатханасы архитектурасымен ерекшеленеді. Ғибадатхана аркалы кіреберістермен және Тиртанкаралардың қабырғадағы ою-өрнектерімен безендірілген.
Shikharji is considered as the most important pilgrimage centre by both the Digambara and Śvētāmbara sects of Jainism and the jurisdiction of the main temples is shared by both sects. The current structure of temples at Shikharji was re built by Jagat Seth in 1768 CE. However, the idol itself is very old. The Sanskrit inscription at the foot of the image is dated 1678 CE. One of the shrines dates back to the 14th century. Several Śvētāmbara temples were constructed in 20th century. Pilgrims offer rice, sandal, dhupa, flower, fruits and diya. At the base of Shikharji is a temple to Bhomiyaji (Taleti). On the walls of the Jain temple at the village of Madhuban, there is a mural painting depicting all the temples on Parasnath Hill. Śvētāmbara Bhaktamara temple, established by Acharya Ramchandrasuri, is the first temple to house a Bhaktamara Stotra yantra. A large Digambara Jain temple depicting Nandishwar Dweep is at the base of the hill. The Nichli temple, built by a Calcutta merchant in 18th century, is noteworthy for its architecture. The temple features arched gateways and carvings of Tirthankaras on the temple wall.
Әділ
Саммед-Шихар фестивалі - мұнда жыл сайын өткізілетін, көптеген ізбасарларды тартатын мереке.
Sammed Shikhar festival is annual fair organised here that draws a huge number of devotees.
Көшірмелері
Саммета Шихарджи бейнесі джайни ғибадатханаларында кең таралған тақырып. 2012 жылдың 13 тамызында Нью-Джерси штатындағы Сиддхачхаламда, 120 акрлық төбелі жерде Шихарджидің толық көшірмесі алғаш рет ашылды. Бұл орын джайни диаспорасы үшін маңызды қасиетті орынға айналды. Мехраулидегі Дадабадиде Шихарджидің кішкентай көшірмесі бар. Ранакпур джайни ғибадатханасында Шихарджи суреттелген. Гуджарат штатының Патан қаласындағы Шиталнатх ғибадатханасында Шихарджи бейнесі салынған ағаш тақтасы бар.
The representation of Sammeta Shikharji is a popular theme in Jain shrines. On 13 August 2012, the world's first to scale complete replication of Shikharji was opened in Siddhachalam in New Jersey over 120 acres of hilly terrain called Shikharji at Siddhachalam, it has become an important place of pilgrimage for the Jain diaspora. There is a small scale replica of Shikharji at Dādābadī, Mehrauli. Ranakpur Jain temple has a depiction of Shikharji. Shitalnath temple in Patan, Gujarat has a wooden plaque with carving of Shikharji.
Шықаржы қозғалысы
Шихарджиді құтқару – Шихарджиге қатысты штаттың жоспарланған даму жоспарларына қарсы джайнизм ағымдарының наразылық қозғалысы. Джайндар штат үкіметінің тау аумағындағы инфрақұрылымды жақсарту арқылы туризмді дамыту жоспарларына, оны Шихарджи тауын коммерцияландыру әрекеті деп бағалап, қарсылық көрсетті. Қозғалыс Жарханд үкіметінің Шихарджи тауын ресми түрде қасиетті орын деп жариялауын талап етті. 2018 жылдың 26 қазанында Жарханд үкіметі Шихарджи тауын "ғибадат ету орны" деп жариялаған ресми хабарлама шығарды. 2022 жылдың желтоқсан айында джайндар Шихарджиді туристік орын деп белгілеу туралы Жарханд үкіметінің шешіміне қарсы үлкен наразылықтар мен жалпыұлттық бір күндік ереуіл ұйымдастырды. Жарханд үкіметінің қасиетті Шри Саммед Шихарджиді туристік орын деп жариялауы және Гуджарат штатының Бхавнагар ауданындағы қасиетті Шетрунджая тауларын ұстап алып, зақымдау оқиғалары джайнизм қауымының миллиондаған өкілдерінің наразылығын тудырды. Қоғамдық қайраткердің мәлімдемесіне сәйкес, Жарханд үкіметінің шешіміне қарсы аштан өлуге отырған 72 жастағы джайнизм дінінің өкілі сейсенбі күні Джайпурда қайтыс болды. Полиция хабарлағандай, Сугйессагар Махарадж Джайпурдағы шешімге қарсы бейбіт шеруге қатысқаннан кейін, қаланың Санганер ауданындағы Сангиджи ғибадатханасында аштан өлуге отырды. 2023 жылдың қаңтар айында Орталық үкімет Параснат тауындағы барлық туризмді дамыту жұмыстарын тоқтатты.
Save Shikharji was a protest movement by Jain sects against the state's alleged development plans for Shikharji. Jains opposed the plans of the state government to improve the infrastructure on the site of the hill in order to boost tourism as alleged attempts to commercialize the Shikharji hill. The movement demanded that Shikharji Hill be declared officially a place of worship by the Government of Jharkhand. On 26 October 2018, the Government of Jharkhand issued an official memorandum declaring the Shikharji hill as a 'place of worship'. In December 2022, Jains carried out massive protests and a one day nationwide strike against the rule by the Government of Jharkhand to tag Shikharji as a place of tourism. Jharkhand government's decision to declare 'sacred' Shri Sammed Shikharji a tourist place and incidents of allegedly desecrating the sacred Shetrunjaya Hills in Gujarat's Bhavnagar district have triggered anger among lakhs of people belonging to the Jain community. A 72 year old Jain monk who was on a fast against the Jharkhand government's decision died Tuesday in Jaipur, according to a community leader. Police said after participating in a peace march in Jaipur against the decision, Sugyeysagar Maharaj sat on the fast at Sanghiji temple in Sanganer area of the city. In January 2023, the Central government halted all tourism development activities on Parasnath Hills.