Хафрфьорд шайқасы: Норвегияның бірігуіне әкелген маңызды теңіз шайқасы. Харальд Фэйрхейр Норвегияның тұңғыш королі атанды. Тарих, викингтер, Норвегия патшалығы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хафрсфьорд шайқасы (Slaget i Hafrsfjord) – 872 және 900 жылдар аралығында Хафрсфьордта өткен маңызды теңіз шайқасы. Оның нәтижесінде Норвегия бірікті, кейін Норвегия Корольдігі деп танылды. Шайқастан кейін жеңіске жеткен викинг басшысы Харальд Сұлушашты норвегиялықтардың алғашқы королі деп жариялады және бірнеше ұсақ патшалықтарды алғаш рет бір монархтың билігінде біріктірді.
The Battle of Hafrsfjord (Slaget i Hafrsfjord) was a great naval battle fought in Hafrsfjord sometime between 872 and 900 that resulted in the unification of Norway, later known as the Kingdom of Norway. After the battle, the victorious Viking chief Harald Fairhair proclaimed himself the first king of the Norwegians, merging several petty kingdoms under a single monarch for the first time.
Маңыздылығы
Көптеген ғалымдар бірігуді бір шайқастың нәтижесі емес, ғасырлар бойы созылған процесс ретінде қарастырса да, Хафрсфьорд шайқасы Норвегия халық санасында ерекше орын иеленеді. Бұл Норвегия королі Харальд I-нің Норвегияны жалғыз өзі билеуді жариялауының аяқталуы болды. Бұл шайқас сол кезге дейін Норвегиядағы ең ірі шайқас болуы мүмкін, сондай-ақ одан кейін де ұзақ жылдар бойы осындай шайқас болған жоқ. Бұрын бұл шайқас Норвегияның бірігуіне шешуші әсер еткен оқиға деп есептелген. Снорридің сағасы бойынша, Харальд патша шайқасқа дейін Норвегияның оңтүстік-шығыс бөлігінің көп бөлігін бақылаған; алайда, басқа дереккөздер Норвегияның шығыс бөлігі Дания королінің билігінде болғанын айтады. Хафрсфьорд шайқасы Норвегияның оңтүстік-батыс аймағындағы (атап айтқанда, Рогаланд, сондай-ақ Согнефьорд аймағының басшылары) қарсылықтың толық жеңілісін білдірді. Бұл Харальд патшаға елді бағындырып, оның көп бөлігінен салық алуға мүмкіндік берді. Кейінгі тарихшылар оны Норвегияның алғашқы заңды патшасы деп мойындады. Харальдтың үстемдігіне бағынбаған жеңілгендердің көпшілігі Исландияға көшті (қ.б.).
Although most scholars currently tend to regard the unification as a process lasting centuries, rather than being the result of a single battle, the Battle of Hafrsfjord ranks high in the popular imagination of Norway. It was the conclusion of King Harald I of Norway's declaration to become the sole ruler of Norway. This battle may well have been the largest in Norway up to that time and for a substantial time afterward. It was formerly believed that this battle was the decisive event in the unification of Norway. According to Snorri's saga, King Harald controlled large parts of Norway's southeast portion before the battle; but other sources claim that the eastern portion of Norway was under the Danish king. The Battle of Hafrsfjord marks the final crushing of opposition from Norway's southwestern portion (primarily Rogaland, but also chieftains from the Sognefjord area). This made it possible for King Harald to subdue the country and collect taxes from a large part of it. Later historiography regarded him as the first legitimate King of Norway. Many of the defeated who would not submit to Harald's rule emigrated to Iceland (q. v.).
Хронологиясы
Соғыстың нақты жылы белгісіз, бірақ көбінесе 870 және 900 жылдар аралығында болған деп есептеледі. Бұл белгісіздік көздердің жетіспеуіне және сол кезде христиан күнтізбесінің енгізілмегеніне байланысты. Сагаларда оқиғадан бері өткен қыстардың саны санау қағидасы қолданылады. Оқиғаның дәстүрлі күні – 872 жыл, бірақ бұл 19 ғасырдағы бағалау. 1830 жылдары тарихшы Рудольф Кейзер Снорри Стурлусонның «Хеймскрингла» еңбегінде жазылған Сволдер шайқасынан кері санап, шайқасты 872 жылға жатқызды. Кейзердің хронологиясын тарихшы П. А. Мунк танымал етті, және сол кезде сынға ұшырамағандықтан, осы жыл 1872 жылы Норвегия мемлекетінің бірігуінің мыңжылдық тойына таңдалды. 1920 жылдары, Кейзердің ұқсас әдістерін қолданып, бірақ сагалардың сенімділігіне күдікпен қараған тарихшы Халвдан Кохт шайқасты шамамен 900 жылға жатқызды. Келесі елу жыл бойы бұл хронология көптеген ғалымдар тарапынан ең мүмкін деп есептелді. 1970 жылдары исланд тарихшысы Олафия Эйнарсдоттер шайқастың 870 және 875 жылдар аралығында болғанын тұжырымдады. Дегенмен, даулы мәселе ретінде сақталса да, көптеген ғалымдар шайқастың 880 жылдары болғанымен келіседі.
The exact year of the battle is unknown, but is generally considered to have taken place between 870 and 900. This uncertainty is due to lack of sources, and partly because the Christian calendar was not introduced at the time. The sagas follow the convention of counting the number of winters passed since an event. A traditional date of the event, the year 872, is a 19th century estimate. In the 1830s, the historian Rudolf Keyser counted the number of years backwards from the Battle of Svolder as recorded in Snorri Sturluson's Heimskringla, dating the battle to 872. Keyser's chronology was popularized by the works of the historian P. A. Munch, and by that time still unchallenged, this year was chosen for the millennial celebration of the unification of the Norwegian state in 1872. In the 1920s, using similar methods as Keyser but highly critical to the reliability of the sagas, the historian Halvdan Koht dated the battle to about 900. For the next fifty years, this chronology was regarded by most scholars as being most likely. In the 1970s, the Icelandic historian Ólafia Einarsdóttir concluded that the battle took place somewhere between 870 and 875. However still disputed, most scholars will agree that the battle took place during the 880s.
Ескерткіштер
Харалдшауген ұлттық ескерткіші 1872 жылы Хафрсфьорд шайқасын еске алу үшін салынды. 1983 жылы Фриц Рёд жобалаған «Тастағы қылыштар» (Sverd i fjell) монументі де осы шайқастың құрметіне Хафрсфьордқа орнатылды.
The national monument of Haraldshaugen was raised in 1872 to commemorate the Battle of Hafrsfjord. In 1983, the monument and landmark The Swords in the Rock (Sverd i fjell) was designed by Fritz Røed and raised at Hafrsfjord in memory of the battle.