Кіріспе

Ирландиялық епископ және монастырь әулиесі, V ғасырдағы Оссори епискобы. Әулие Киаран Клонмакнойздық (шамамен 516 – 549 ж.ж.), шамамен «тіс өнершісінің ұлы» ретінде туған және Клонмакнойздің алғашқы аббаты. Оны 5-ші ғасырдағы Осрайдж епискобы болған Әулие Киаран Ескіден ажырату үшін кейде Кіші Киаран деп атайды. Оның есімі әртүрлі нұсқаларда жазылған, оның ішінде Церан, Киран, Кверан және Кверан.

Өмір

Сиаран шамамен 516 жылы Ирландияның Коннахт провинциясындағы Роскомон графтығында дүниеге келген. Бала кезінде ол мал бағумен айналысқан. Ол Клонардта Финианның шәкірті болды, ал кейін өзі де мұғалім болды. Аббат ретінде ол монастырьдің алғашқы құрылыстарында жұмыс істеді, бірақ жеті айдан соң, отыздан аспаған шағында обадан қайтыс болды. Әңгімелердің бірінде ол Матай ішіндегі жазбаларының көшірмесін әріптес шәкірті қасиетті Ниннидке бергені айтылады. Финиан сыныпты тексергенде, Сиаран Ізгі хабардың тек бірінші жартысын ғана білді. Басқа студенттер күліп, оны «Сиаран жарты Матфей» деп атады. Сент-Финниан оларды тоқтатты: «Сиаран жарты Матфей емес, Сиаран жарты Ирландия, себебі ол елдің жартысын иеленеді, ал біз қалғанын аламыз».

Кемпбелтаун бұрын Ceann Loch Chille Chiarain деп аталған, яғни «Чиаран шіркеуінің көлінің басы» деген мағынаны білдіреді. Паломниктік сапарлар жиі жасалады, туристер Давар аралының жанындағы қасиеттіге байланысты үңгірді аралайды. Қасиетті кейінірек Кемпбелтаун болып белгілі болған аймақта бір уақыт өмір сүрген деп есептеледі, сол кезде аңыз бойынша патша Фергус Мór Аргиллге Ирландиядан шабуыл жасағаннан кейін Шотландияның Дал Риата патшалығын құрған. Кейбір зерттеушілер Сиаранның киелі есімі ежелгі пұтқа табынушы құдай Чернунностың христиандық нұсқасы болуы мүмкін деп болжайды. Cernunnos атауы – бұл «мүйізді» деген сөздің көне ирландшасы, ал гойдель тілдері – протокельт тілімен тығыз байланысты әлі күнге дейін сақталған екі кельт тілінің бірі. Бұл құдайдың көптеген ұқсастықтары бар, көбінесе Сайгирдің Сиаранымен, екеуі де жабайы жануарларды бағындырып, жабайы табиғат пен орманмен тығыз байланысты болған. Сиаран христиандық усақ тіршілікке бейімделген кезеңін орманның жабайы жануарларымен қоршалған ормандарда өткізді, олар оның алғашқы шәкірттері болды. Жануарлар Сиаранға орманның ішінде алғашқы келмесін салуға көмектесті, нәтижесінде киелі оларды кішкентай монастырының алғашқы монахтары ретінде әрдайым есіне алды. Чернуннос жер асты әлемімен тығыз байланысты болды, ол жылдың ең қараңғы күнінде, қысқы күн тоғысында дүниеге келді және қыста «Қараңғы адам» деп аталды, ол тау астындағы үйде тұратын құдай, жер асты әлемі. Көктемде ол орман мен жабайы табиғаттың құдайы, Жасыл адам деп аталды. Wicca дінінің жақтастары мүйізді құдайдың 21 желтоқсанда Қысқы күн тоғысында дүниеге келіп, 31 қазанда Самайнде қайтыс болады деп сендіреді. Сондай-ақ, Чернуннос пен Араунды, жер асты немесе басқа әлемнің тағы бір маңызды мүйізді тұлғасын, Уэльс мифологиясында «Қараңғы Орманның Иесі» деп аталатын және сондай-ақ ағылшын фольклорындағы аңшы Гернге негіз болған пұтқа табынушы құдайды байланыстыруға талпыныстар жасалған. Континенттік христиандықта жалпы алғанда, ескі пұтқа табынушылық Чернунносқа дұшпандықпен қарастырылды, бірақ оның кейбір белгілері кельттік христиандықта сақталған деп есептеледі. Клонмакноаздағы үш кресттің ең көнесі – Солтүстік крестінің шығыс жағында христиандыққа дейінгі Чернуннос құдайының бейнесі бейнеленген.