Кіріспе
Португалияның Браганса ауданы (Distrito de Bragança bɾɐˈɣɐ̃sɐ;) – Португалияның дәстүрлі әкімшілік бөлігі, солтүстік-шығыс бұрышында орналасқан және Испаниямен (Кастилия және Леон және Галисия) шектеседі, елдің құрлықтағы жерінің 7,4%-ын құрайды. 2011 жылғы халық санауы бойынша, жалпы тұрғындар саны 136 252 адамды құрады, бұл оны Португалиядағы ең сирек қоныстанған екінші ауданға айналдырды, тек Порталегре ауданынан ғана көп тұрғынға ие. Браганса әкімшілік жағынан он екі муниципалитетке және Трас-ос-Монтес аймағының солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан 299 приходқа бөлінген. Солтүстік және солтүстік-шығыста Испаниямен (Кастилия және Леон және Галисия), батыста Вила-Реал ауданымен, оңтүстік-батыста Визеу ауданымен және оңтүстікте Гарда ауданымен шектеседі.
Bragança District (Distrito de Bragança bɾɐˈɣɐ̃sɐ; ) is a traditional political division of Portugal, in the northeast corner bordering on Spain (Castile and Leon and Galicia), covering 7.4% of the nation's continental landmass. As of the 2011 census the total resident population was 136,252, making it the second least populous district in Portugal, only surpassing Portalegre District. Bragança is administratively divided in twelve municipalities and 299 parishes located in the north eastern part of Trás os Montes. It is bordered by Spain (Castile and Leon and Galicia) in the north and northeast, Vila Real District in the west, Viseu District in the southwest and Guarda District in the south.
Тарих
Рим дәуірінде аймақ Галлекияның әлдеқайда үлкен провинциясының бір бөлігі болды, әкімшілік тұрғысынан Асторгаға және алтын, темір және күміс сауда жолына тәуелді болды. Брагансаға ұқсас атаулар шамамен б.з.д. 666 жылы (Вамба) немесе б.з. 569 жылы (Луго кеңесі) кезде пайда болғанмен, Браганса деп танылатын аумақ тек кельттер өздерінің маңызды елді мекендерінің бірін Бригантия деп атағаннан кейін пайда болды, бұл атау кейіннен латын тіліне аударылды. Бірақ бұл елді мекеннің аумағы шектеулі болды. Аймақтың аты солтүстік аймақтың дәстүрлі феодалдық тарихынан шыққан: Кастро де Авеляс Брагансаолар отбасы осы әулеттің негізін құрады, оның ішінде Фернао Мендеш болды, ол кейіннен Инфанта Саншаға (Афонсо Энрикестің қызы) үйленді және патша қайтыс болғаннан кейін аймақты мұраға алды. Брагансаолар 1258 жылға дейін аймақтағы билігін сақтап келді, содан кейін Афонсо III титулды Нуно Мартинске берді, бірақ Брагансао аты аймаққа ықпалын әрі қарай жалғастырды. Ақырында король Афонсо V өзінің інісі Барселос графы Афонсо үшін Браганса герцогтігін құрды, осы арқылы тәж бен жер арасындағы байланысты нығайтты. Браганса патшалық үйі Португалия тағына отырғанда (Жоао IV арқылы), Брагансаның Португалия корольдері мен императорларының мұрагерлік орны ретіндегі маңызы бекітілді. Браганса округі 1835 жылғы 25 сәуірде округтік жүйе құрылған кезде құрылды; либералдық үкіметтің туындысы, ол француз департаменттерінен шабыттанды, мақсаты – "үкіметтің әрекеттерін жеңілдету және билік органдарына қол жеткізуді қамтамасыз ету" болды. Округтердің құрылуы басты назарда мемлекеттік биліктің орталықтандыру тенденцияларына қарсы тұру болды.
Физикалық география
Аудан географиялық ерекшеліктерімен сипатталатын екі бөлек аймақтан тұрады: солтүстік аймақтар, жоғары биіктіктегі жерлер Terra Fria Transmontana (Салқын жерлер) және Alto Trás os Montes құрайды, онда ландшафт платоның көлбеу беткейлерімен ерекшеленеді; және оңтүстік аймақтар, Terra Quente Trasmontana (Жылы жерлер), Дуро өзені мен оның салаларының аңғарларымен сипатталады, мұндағы климат жұмсақ. Оның аумағы ландшафттың алуан түрлілігіне мүмкіндік береді, ал аудан климаттық айырмашылықтарымен (тоғыз ай қыс, үш ай жаз), тік жарлы геоморфологиясымен, қарт халықпен және уақыт өте тұрғындарының қаладан ауылға көшіп кетуімен белгілі. Ауданның географиялық ерекшелігі – Дуро өзені, ол ауданның шекарасын, оңтүстік шекарасын және Испаниямен шектесетін солтүстік-шығыс шекарасын бөліп тұрады. Ауданның жазық жерлері негізінен Дуро аңғарында орналасқан, бірақ олардың барлығы теңіз деңгейінен 400 метрден жоғары, Мирандела муниципалитеті мен оның өзендерін қоспағанда. Дуродан басқа, аудан өзендері солтүстіктен оңтүстікке (немесе солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа) Дуро су алабында ағып жатыр. Басты өзендер – Туа өзені, ол Мирандела тауларынан Туэла және Рабасал өзендерінің қосылған жерінен бастау алады, және Сабор өзені, ол Испаниядан басталып, ауданның шығыс бөлігін кесіп өтеді. Екі өзеннің де көптеген салалары бар, мысалы, Басейро өзені (Туэланы толықтырады), Менте өзені (Рабацалды қамтамасыз етеді) және Азибо өзені (Саборды толықтырады). Тау жоталары осы су арналарын бөліп тұрады: Серра-да-Нугейра (шамамен 1320 метр) Туэла және Сабор аңғарларын бөліп тұрады; оңтүстікке қарай, Серра-де-Борнес (1199 метр), Маседо-де-Кавалеирос және Альфандега-да-Фе муниципалитеттерінде Туа мен Сабор өзендерін бөліп тұрады; шығысқа қарай, Серра-ду-Могадуроның тік жарлары (997 метр) Сабор мен Дуроны бөліп тұрады; ал солтүстікте, Испаниямен шекарада, өңірдегі ең биік таулар – Серра-да-Короа (1274 метр), Винхайстан солтүстікке қарай және Серра-де-Монтесиньо (1400 метр) шекарада, испандық автономиялық аймақтарын Португалиядан қорғайды. Ауданның көптеген су тоғандары Дуро бойында орналасқан: Валейра, Посиньо, Сауселл, Альдеадавила, Бемпоста, Пикоте және Миранда тоғандары негізгі өзен бойында, ал Азибо, Нузедо-де-Байшу және Реборделу тоғандары оның салаларында орналасқан.
Экоөңірлер/қорғалған аумақтар
Брагансада бірнеше табиғи қасиетті орындар бар, мысалы Монтесиньо табиғи паркі, Дуро халықаралық табиғи паркі және Азибу көлінің қорғалған ландшафты, олар пішен аралының солтүстік-батыс бөлігіндегі құнарлы жерлер.
Саясат
Португалияның 18 округінің бірі, бұл әкімшілік бөлініс ұлттық сайлауларда пропорционалды өкілдік үшін сайлау округтерін анықтауға, полиция, соттар және басқа да қоғамдық тәртіп органдарының әкімшілік орталықтарына, сондай-ақ министрліктердің кейбір жергілікті бөлімшелеріне қызмет етеді. Брагансада Ішкі істер министрлігі (Ministro da Administração Interna) тағайындаған азаматтық губернатор болғанымен, оның өкілеттігі қоғамдық қауіпсіздік және жергілікті басқару мәселелерімен ғана шектеледі. Мирандес сиыр еті, эмбутидо, қошқар, қой және құс еті, каскас ком казулос, форель, нан, ірімшік және бал, сондай-ақ түрлі тәттілер мен нан өнімдері – осы аймақтың бай гастрономиялық дәстүрінің жарқын көрінісі. Португалияның орталық аймағындағы туризмнен өзгеше, бұл аймақ табиғатының сақталғандығы және ауылдық туризмге деген сұранысқа ие. Аграрлық өмір салты, оның тартымдылығының маңызды бөлігі болса да, жергілікті халқын, негізінен, ірі қара мал шаруашылығы, сүт өндірісі және сұлы мен бидай егу арқылы қолдайды. Қалалық аймақтарда, әсіресе муниципалитет орталықтарында, мемлекеттік мекемелер, сауда және өнеркәсіп сияқты негізгі экономикалық салалар басымдыққа ие. Аймақтағы нарықтар арасындағы байланыс пен қарым-қатынастың қиындығы инвестициялар мен экономикалық дамудың төмен болуына себеп болды. Туризм әлі де экономиканың дамуын жақсартуға және аймаққа тұрғындарды тартуға әлеуеті бар сала болып табылады.
Мәдениет
Леон тілі бұл аумақта кеңінен таралған, бірақ бүгінде осы тілде сөйлейтін адамдар аз (олар негізінен Рио-де-Онор, Гуадрамил және Испаниямен солтүстік-шығыстан оңтүстік-шығысқа дейінгі шекараға жақын ауылдық жерлерде шоғырланған). Мирандес, жергілікті диалектісі, әсіресе Миранда-ду-Дуро маңындағы аудан аймақтарында көп кездеседі және Португалия Парламенті тарапынан ресми мойындалуына себеп болды.