Кіріспе

Шотланд тарихшысы Гордон Дональдсон (13 сәуір 1913 – 16 наурыз 1993) – шотланд тарихшысы болған.

Өмір

Ол 1913 жылғы 13 сәуірде Эдинбургтың солтүстігіндегі Лейт Уоктағы Макдональд-роудтың 140-ындағы тұрғын үйde Рейчел Суон мен Магнус Дональдсонның ұлы болып дүниеге келді. Ол Шетландтан шыққан. Дональдсон Браутон бастауыш мектебінде (үйіне жақын орналасқан) оқыды, содан кейін Эдинбургтың Корольдік жоғары мектебінде (1921–31) білім алды, одан кейін Эдинбург университетінде оқуға стипендия жеңіп алды. Ол табысын жеке сабақтар беріп толықтырды. 1935 жылы тарих мамандығы бойынша үздік дипломмен бітіргеннен кейін, 1938 жылы Лондондағы Тарихи зерттеулер институтында докторлық диссертациясын қорғады, сондай-ақ Корольдік тарихи қоғамның Дэвид Берри сыйлығына ие болды. Дональдсонның DLitt дәрежесі де бар. 1938–1947 жылдары Шотландияның Бас тіркелімінде мұрағатшы болып жұмыс істегеннен кейін, ол негізінен Уильям Крофт Дикинсонның көмегімен Эдинбург университетінде шотланд тарихынан лекция оқуға тағайындалды. Бұл Дональдсонның университеттегі 32 жылдық академиялық мансабының бастауы болды. Ол 1955 жылдан бастап Дикинсонның орнын басып, 1963 жылы шотланд тарихы мен палеографиясының сэр Уильям Фрейзер профессоры болды, ол 1979 жылы зейнетке шыққанға дейін осы лауазымда қызмет етті. Академиялық мансабында профессор Дональдсон отыздан астам кітап, көптеген мақалалар мен баяндамалар жазды немесе бірлесіп жазды. Ол сонымен қатар әр түрлі уақытта Шотландияның Экклезиологиялық қоғамының, Шотландияның шіркеу тарихы қоғамының, Шотландияның тарих қоғамының, Шотландияның жазбалар қоғамының, Шотландияның жазба қауымдастығының және Стейр қоғамының президенті болып қызмет етті. 1978 жылы ол Эдинбург Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды. Оның үміткерлері Норман Гаш, Джеффри Барроу, сэр Фрейзер Нобл және Джон Кэмерон, лорд Кэмерон болды. Ол сондай-ақ Корольдік тарихи қоғамның құрметті вице-президенті болды, ал 1992 жылы Норвегия королінен Санкт-Олав медалін алды. Профессор Дональдсон зейнеткерлікке шыққаннан кейін Шотландияның патшалық тарихшысы болып тағайындалды. Ол Шотландия тарихындағы кез келген тұлға туралы оны жеке танығандай айта алатын. Шетландтағы балалық шағынан бастап теңізге және кемелерге деген құштарлығы оны зейнеткерлікке шыққан кезде Файфтағы Дайсартқа жеткізді, онда ол 17 ғасырға жататын Пан Ха пәтерінде тұрды. "Мен қартайған шағымда теңіз бен кемелерді көрмей өмір сүре алмаймын", - деді ол. 1993 жылғы 16 наурызда Файфтың Виндигейтс қаласында қайтыс болды. Ол ешқашан үйленбеген және отбасы қалдырмаған.