Уильям Грей Перселл: Американ архитекторi және оның шығармашылығы

Кіріспе

Американдық сәулетші (1880–1965)

Уильям Грей Перселл (2 шілде 1880 – 11 сәуір 1965) – АҚШ-тың орталық-батыс аймағындағы Прайри мектебінің сәулетшісі. Ол Джордж Грант Элмслимен, ал қысқа мерзімге Джордж Фейкпен серіктестік құрды. "Пурселл және Элмсли" фирмасы жиырма екі штат, Австралия және Қытайдағы ғимараттардың жобаларын жасады. Фирманың кеңселері Миннеаполис (Миннесота штаты), Чикаго (Иллинойс штаты), Филадельфия (Пенсильвания штаты) және Портленд (Орегон штаты) қалаларында орналасқан болды.

Ерте өмір және білім

Перселл 1880 жылғы 2 шілдеде Иллинойс штатының Уилметте қаласында дүниеге келді. Оның ата-анасы Чарльз А. және Анна Кора Пурселл бастапқыда Аннаның ата-анасы Уильям Каннингэм мен Кэтрин Гарнс Греймен бірге Иллинойс штатының Оук Парк қаласында тұрды. Пурселлдер өз үйлеріне көшкенімен, жас бала келесі бес жыл бойы, қысқа уақыттарды есептемегенде, әке-шешесімен бірге тұрды. 1886 жылы Уильям Грей өзінің тілегімен олармен тұрақты түрде өмір сүре бастады. Оның әкесі маңызды астық саудагері болса, атасы "Интерьер" газетінің редакторы және жалпыұлттық деңгейде танымал жазушы еді. Айыныштысы, "Ковалига" жобаларының ешқайсысы салынбады.

Мансап

1903 жылы Корнелл университетін бітіргеннен кейін Перселл Иллинойс штатының Оук-Парк қаласына оралды. Перселл Франк Ллойд Райттың архитектуралық практикасына орналасуға үміттенеді. Алайда, ол Чарльз А. Перселл жақсы бағалаған, тұрақты және өркендеген архитектор Эзра Робертстің кеңсесінде кеңсе қызметкері болып жұмыс істеді. Оук-Парктегі бір кешкі ас кезінде Перселл Луи Салливанның бас суретшісі болған Джордж Грант Элмслимен танысты. Екеуі бірден ұнасып қалды, оның себебі прогрессивті архитектураға ортақ қызығушылықтары болды. Перселл Робертспен қарым-қатынасына наразы болғанда, Элмсли оған Салливан кеңсесінде жұмыс табуға көмектесуді ұсынды. Дегенмен, кеңседе көп жұмыс болған жоқ. Перселл 1903 жылдың тамызынан желтоқсан айына дейін бес ай сол жерде жұмыс істеді. 1904 жылы Перселл АҚШ-тың оңтүстік-батысынан өтіп, Батыс жағалауға сапар шекті. Ақыры ол Лос-Анджелеске жетіп, Майрон Ханттың кеңсесіне жұмыс іздеді, бірақ бос орын болған жоқ. Сұхбат берушілердің кеңесімен Перселл Оңтүстік Калифорнияны тастап Сан-Францискоға кетті. Джон Галлен Говардтың шақыруымен Перселл Берклидегі Калифорния университетінің кампусында салынып жатқан Калифорния залының құрылысында жұмысшы болып жұмыс істеді. 1905 жылы Перселл Вашингтон штатының Сиэтл қаласына көшіп, бірнеше ай А. Уоррен Гулдтың кеңсесінде жұмыс істеді. Перселлдің әкесі, ұлының денсаулығына аймақтың ауа райының әсерінен қорқып, оған бір жылдық Еуропа саяхатын ұсынды. Ұсынысты қабылдаған Перселл бұрынғы сыныптасы Джордж Фейк кішіге хабарласты, және екеуі Нью-Йоркте кездесуге келісті. 1906 жылдың сәуір айында Перселл мен Фейк Италияның Неаполь қаласына қонғанда Везувий тауының атқанын көрді. Флоренция мен Венецияны аралағаннан кейін олар Грекия арқылы Константинопольға барып, маусым айында Батыс Еуропаға оралды. Перселл заманауи дизайнның ең жақсы үлгілерін табуға құштар болды, және Элмслидің ұсынысын еске түсіріп, Голландияда архитектор Хендрик Петрус Берладжға бару үшін тоқтады. Берлаж оны жылы қарсы алып, екеуі ұзақ жылға созылған достық қарым-қатынас орнатты. Перселл Скандинавияға да сапар шекті, онда прогрессивті архитекторлар Фердинанд Боберг пен М. Найроппен танысты. Бұл байланыстар оның жеке жұмысын бастауға деген құштарлығын арттырды, және АҚШ-қа оралғаннан кейін көп ұзамай Перселл Миннеаполиске, Миннесота штатына, Джордж Фейк кішімен серіктестікке кеңсе ашу үшін көшіп келді. Архитектуралық практика ең танымал Пурселл & Элмсли үш серіктестіктен тұрды. Біріншісі, Пурселл & Фейк, 1907 жылы құрылды. Джордж Элмсли Пурселл мен Фейктің жұмысына бейресми ықпал етті. 1909 жылдың соңғы айларында Луи Салливанның бизнесінің төмендеуіне байланысты Джордж Элмслиге ақы төлей алмады, сондықтан Элмсли сенімдірек жағдайды табуға мәжбүр болды. 1910 жылы Элмсли Салливан кеңсесін тастап, Миннеаполиске Перселл, Фейк және Элмслинің толық серіктесі ретінде көшіп барды. Джордж Элмсли маңызды бизнес байланыстарын әкелді, нәтижесінде бұрынғы Салливан клиенттерінен тапсырыстар саны өсті. Джордж Фейк туған қаласындағы жобалар бойынша іздестірулер жасап, достары мен таныстары үшін кішігірім ғимараттарды басқарды. Перселл бүкіл Орта Батыстағы шағын қалаларда тұратын адамдармен өнімді достық қарым-қатынас жасауын жалғастырды, бұл компанияға әлеуетті жұмыс орындары туралы кеңес беретін жанашырлардың желісін құрды. Серіктестік барысында Purcell & Elmslie Прайри мектебінің сәулетшілері арасында ең көп тапсырыс алған фирмалардың бірі болды, ол Франк Ллойд Райттан кейін екінші орынға ие болды. Осы табысты жылдары Перселл мен Элмслидің өмірінде жеке оқиғалар елеулі өзгерістерге әкелді. 1912 жылы әйелі қайтыс болғаннан кейін, Элмсли 1913 жылдың наурыз айында Миннеаполистен кетіп, Чикагоға оралды, онда ол екінші Purcell, Feick & Elmslie кеңсесін ашты. Джордж Фейк Пурселл мен Элмслидің жаңа архитектураға деген зор құлшынысына толығымен қосылмады және 1913 жылы Миннеаполистен шығып, Огайо штатының Сандуски қаласында әкесімен бірге жұмыс істеді. 1918 жылы Вудбери округінің соты салынып біткеннен кейін фирманың бизнесі құлдырап кетті. Перселл 1921 жылы "Перселл және Элмсли" серіктестігінің таратылуын өтінді. 1919 жылы қарашада Перселл Портлендке (Орегон штаты) көшіп келіп, өзінің туысы Чарльз Х. Перселлге Pacific States Engineering Corporation (PSEC) деп аталатын көпір салу компаниясында қосылды. Purcell & Elmslie фирмасының таралуынан кейін Purcell әртүрлі қызмет көрсету фирмасы арқылы стандартталған жоспарларды сатты. Тынық мұхит штаттары инженериялық корпорациясының (PSEC) үйлері 1920 жылдарда Перселлдің архитектуралық практикасының негізгі бөлігі болды. Перселл сондай-ақ Архитекторлардың кішкентай үйлер қызмет бюросымен (ASHSB) байланысқа түсті және Портленд аймағындағы және оның маңындағы көптеген тұрғын үйлерді жобалауда басқа жергілікті архитекторлармен бірлесіп жұмыс істеді. Ол сондай-ақ кәсіби, азаматтық және өнер ұйымдарында белсендірек болды. 1925 жылы Перселл Джеймс Ван Эвера Бейлимен танысты, ол Портленд жылдары салынған төрт үйдің дизайны мен құрылысында маңызды рөл атқарған жас архитектор болды. Перселл алған ең ірі және соңғы маңызды тапсырыс Портлендте 1926 жылы аяқталған Үшінші Христиан Ғылымының шіркеуі болды. Он жыл бойы Перселл денсаулығының нашарлап бара жатқанын сезінді, және 1930 жылы медициналық көмекке жүгініп, оған ілгерілеген туберкулез диагнозы қойылды. Ол архитектуралық практикасын жапты және Калифорния штатының Баннинг қаласындағы санаторийге көшіп кетті. Сәтті өкпе хирургиясынан кейін Перселл Пасаденаға жақын, Оңтүстік Калифорнияның төбесіндегі эстатеде зейнетке шықты. Ол американдық архитектураның ісін дамытуға және қолдауға тағы тридцать жыл бойы, көбінесе көптеген эсселер жариялап, архитектуралық тарихшылармен кеңесіп, және басқа жазбалар арқылы атсалысты. Перселл жазуға бет бұрып, өмірінің соңына дейін үздіксіз жалғасқан өнер мен архитектура туралы ойларын жазды. Екі жоба оған ерекше маңызды болды. 1930 жылдардың соңынан 1950 жылдардың ортасына дейін ол "Парабиографиялар" деп аталатын жарияланбаған эсселер жинағын жасады, олар архитектуралық практикасы кезіндегі тәжірибелердің тапсырыс бойынша есептері болды. Бұл беттер, сондай-ақ Салливан және "функция және форма" тезисі туралы көптеген қолжазбалармен бірге, Джордж Элмслиге оқу үшін жіберілді, ол көбінесе өз түсіндірмелерін қосты. 1940 жылдан 1955 жылға дейін Перселл архитектуралық журналдың, Northwest Architect, бас редакторы болды, онда ол алпыстан астам мақала жариялады. 1962–1963 жылдары Перселл болашақта маңызды американдық органикалық архитектор болар Артур Дайсонды шәкірттікке алды. Дайсон 1959 жылы Франк Ллойд Райттың қайтысынан бұрын шамамен бір жыл бойы Талиесин Феллоушипінде болды, содан кейін белгілі органикалық архитектор Брюс Гоффқа жұмысқа орналасты, ол Дайсонға Миннеаполисте өткен Перселл мен Элмсли туралы көрме каталогының көшірмесін берді. Дайсон Перселлді кеңесші ретінде іздеді. Екеуі Перселл мен Элмслидің жазбаларын қарап, архитектуралық дизайнның мәнін талқылады. 1965 жылдың 11 сәуір күні қайтыс болғаннан кейін ол Иллинойс штатының Форест-Парк қаласындағы Форест Хоум зиратына жерленді.

After graduation from Cornell in 1903, Purcell returned to Oak Park, Illinois. Purcell considered applying to Frank Lloyd Wright for a position in his architectural practice. Instead, Purcell took a clerking position with Ezra E. Roberts, a stable and prosperous architect of whom Charles A. Purcell thought well. During a dinner party in Oak Park, Purcell met George Grant Elmslie, then the chief draftsman for Louis Sullivan. The two men liked one another immediately, not least because of their shared interest in progressive architecture. When Purcell complained of his situation with Roberts, Elmslie offered to secure Purcell a position in the Sullivan office. However, there was not a great deal of work to be done in the office. Purcell spent five months there, from August to December 1903. In 1904, Purcell ventured to the West Coast by way of an extended journey through the southwestern United States. He eventually arrived at Los Angeles and applied for work at the office of Myron Hunt, but there was no opening. On the recommendation of those with whom he interviewed, Purcell left southern California for San Francisco. Hired by John Galen Howard, Purcell became clerk of the works for the construction of California Hall, being built on the University of California campus at Berkeley. In 1905 Purcell moved farther up the coast to Seattle, Washington, where he worked for several months in the office of A. Warren Gould. Purcell's father, who was afraid of the effects of the region's weather on the health of his son, offered to send him on a year long tour of Europe. Accepting the offer, Purcell contacted his former classmate, George Feick, Jr., and two men agreed to meet in New York. In April, 1906 Purcell and Feick were greeted upon their landing at Naples, Italy, by the eruption of Mount Vesuvius. After visiting Florence and Venice, they traveled across Greece to Constantinople and by June had returned to western Europe. Purcell was keen to seek out the best contemporary design and, remembering a suggestion made by Elmslie he stopped in Holland to visit the architect Hendrik Petrus Berlage. Berlage received him warmly and the two established a long lasting friendship. Purcell was also successful in his efforts to reach Scandinavia, where he met progressive architects Ferdinand Boberg and M. Nyrop. These contacts added to his growing desire to commence his own work and shortly after returning to the United States, Purcell moved to Minneapolis, Minnesota, to open an office in partnership with George Feick, Jr. The architectural practice most widely known as Purcell & Elmslie consisted of three partnerships. The first, Purcell & Feick, was formed in 1907. George Elmslie was an informal influence in the work of Purcell & Feick. During the last months of 1909 Louis Sullivan could no longer pay George Elmslie because of declining business fortunes, and Elmslie was forced to find a more reliable situation. By 1910 Elmslie had left the Sullivan office and moved to Minneapolis as a full partner in Purcell, Feick & Elmslie. George Elmslie brought important business contacts that resulted in a growing number of commissions from former Sullivan clients. George Feick followed leads for projects in his hometown and handled small buildings for friends and acquaintances. Purcell continued to develop productive friendships with men who lived in small towns throughout the Midwest, which created a network of sympathizers who kept the firm advised of potential jobs. Over the course of the partnership, Purcell & Elmslie became one of the most commissioned firms among the Prairie School architects, second only to Frank Lloyd Wright. During these years of success, personal events brought substantial changes to the lives of both Purcell and Elmslie. Profoundly affected by the death of his wife in 1912, Elmslie left Minneapolis in March 1913 and returned to Chicago where he opened a second Purcell, Feick & Elmslie office. George Feick did not completely share the intense dedication of Purcell and Elmslie to the new architecture, and in 1913 left Minneapolis to rejoin his father's business in Sandusky, Ohio. After the Woodbury County Courthouse was completed in 1918, the business of the firm entered a decline. Purcell requested the dissolution of the Purcell & Elmslie partnership in 1921. Purcell moved to Portland, Oregon in November 1919 to join his cousin, Charles H. Purcell, in a bridge building company called the Pacific States Engineering Corporation (PSEC). After the dissolution of the firm of Purcell & Elmslie, Purcell marketed standardized plans through a variety of service firm names. The Pacific States Engineering Corporation (PSEC) houses were a mainstay of Purcell's architectural practice during the 1920s. Purcell also became involved with the Architect's Small House Service Bureau (ASHSB,) and associated himself with other area architects in numerous residential designs in and around the Portland area. He also became increasingly active in professional, civic, and arts organizations. In 1925, Purcell met James Van Evera Bailey, a young architect who was an integral participant in both the design and construction process for four houses built during the Portland years. The largest and final major commission that Purcell received was the Third Church of Christ Scientist, in Portland, completed in 1926. Throughout the decade, Purcell had felt a progressive decline in his physical well being and, finally seeking medical attention in 1930, was diagnosed as having advanced tuberculosis. He closed his architectural practice and moved to a sanatorium in Banning, California. Following successful lung surgery, Purcell retired to an estate in the foothills of Southern California, near Pasadena. He continued to develop and support the cause of American architecture for another thirty years, mostly through publishing many essays, consulting with architectural historians, and other writings. Purcell turned to writing and began an articulation of his views on art and architecture that continued prolifically until his death. Two projects were of special importance to him. From the late 1930s to the mid 1950s, he developed a series of unpublished essays called "The Parabiographies" that were commission by commission accounts of experiences during his architectural practice. These pages, together with many manuscripts discussing Sullivan and the "function and form" thesis, were sent for reading to George Elmslie who often added his own annotations. From 1940 to 1955, Purcell was principal contributing editor to an architectural journal, Northwest Architect, to which he contributed more than sixty articles. During 1962–1963, Purcell had an architectural apprentice who would go on to become a significant American organic architect, Arthur Dyson. Dyson spent nearly a year in the Taliesin Fellowship prior to the death of Frank Lloyd Wright in 1959, before going to work for notable organic architect Bruce Goff, who gave Dyson a copy of a catalog from an exhibition about Purcell and Elmslie that took place in Minneapolis. Dyson sought out Purcell as a mentor. The two men spent their time together reviewing the records of Purcell and Elmslie and discussing the nature of architectural design. After his death on April 11, 1965, he was buried in Forest Home Cemetery in Forest Park, Illinois.

Шығармалары

Уильям Грей Перселл Миннеаполисте жеке тұру үшін салған екі үйі бар. Екіншісі 1913 жылы салынды және Перселл отбасы оны "Лейк Плейс" деп атады. Қазір Эдна С. Перселл үйі деп белгілі, бұл үйді Миннеаполис өнер институты күтіп бағуда және ол Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген. Оның Эдина, Миннесотадағы "Мэрихилл" үйі құрылысының қалай жүргендігін көрсететін құжаттамасымен ерекше. Бұл үй Перселлдің болашақ иелері Пол және Мэри Карсонмен хат алмасу арқылы жобаланды, ал олардың 600-ға жуық хаттары Миннесота университетінің сәулет мұрағатында сақтаулы. Перселлдің барлық жұмыстары "Прейри мектебі" стиліне жатпайды. Портлендтің Батыс төбелеріндегі бірнеше үйлері оның идеяларын қалалық ортаға қалай бейімдегенін көрсетеді. Осы үйлердің бірімен және "Мэрихилл" үйімен ортақ ерекшелік – ұйықтайтын мансарда, бірақ Портлендтегі мысалда Нильс атты кейіпкердің қазға мініп ұшып бара жатқан ағаштан жасалған мүсіні бар. 1920 жылдары Перселл Тынық мұхитының солтүстік-батысына көшіп, онда "котсвольд" стилінде бірнеше үй жобалады. 1922 жылы Перселл Портлендтің шығыс бөлігіндегі Аламеда ауданында Луис және Элизабет Ворнерге үй жобалады. Бұл үй 2004 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне (NRHP) қосылды. 1930 жылдары Перселл Калифорния штатының Пасадена қаласына көшті. Пасаденада Перселл алғаш рет модерн стиліндегі жұмыстарын жасады. Оның қазірге дейін сақталған жалғыз модерн ғимараты – Палм-Спрингстегі жеке демалыс үйі. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Перселл модернизмді толық қабылдады және 1945 жылдан 1965 жылға дейін жобалаған бес үйі Пасаденада әртүрлі деңгейде өзгерістерге ұшырады. Уильям Гэри Перселлдің құжаттары 1965 жылы Солтүстік-Батыс сәулет мұрағатына тапсырылды. Жинақта фирманың көптеген жұмыстарының жоспарлары, биіктіктері және кесінділері, сондай-ақ эскиздер, суреттер, фотосуреттер мен хаттар бар. Перселлдің анасының әкесіне (Уильям Каннингэм Грей, 1830–1901) арналған хаттар, фотосуреттер және кітаптар жинақтың бір бөлігін құрайды. Сондай-ақ, қолжазбалар, терілген мәтіндер мен газеттен алынған үзінділер де бар.

There are two houses built by William Gray Purcell for his personal residence in Minneapolis. The second was built in 1913 and called "Lake Place" by the Purcell family. Known now as the Edna S. Purcell House, the house is maintained by the Minneapolis Institute of Arts and is listed on the National Register of Historic Places. His "Maryhill" in Edina, Minnesota, is interesting because of the documentation of how it was created. It was designed by Purcell in correspondence with the future owners, Paul and Mary Carson, and the 600 pieces of their correspondence are in the University of Minnesota's Architectural Archives. Not all of Purcell's work fits in the "Prairie School" category. Several of his houses in Portland's West Hills show how he adapted his ideas to fit a more urban setting. A feature shared by one of those houses and Maryhill is a sleeping loft, but the Portland example also features a wooden carving of Nils on his goose flying out over the living room. In the 1920s, Purcell moved to the Pacific Northwest where he designed a number of "cotswald" style homes. In 1922, Purcell designed the Louis and Elizabeth Woerner House in the Alameda District of Portland's Eastside. The house was added to the National Register of Historic Places (NRHP) in 2004. In the 1930s Purcell moved to Pasadena, California. In Pasadena, Purcell first built Moderne work. His only known surviving Moderne building is his own vacation home in Palm Springs. Purcell after WW2 seems to have fully embraced modernism and some five homes designed by him from 1945 to 1965 survive in Pasadena in various levels of modification. The William Gary Purcell papers were donated by the estate to the Northwest Architectural Archives 1965. The collection contains drawings, including plans, elevations and sections, for much of the firm's work, together with renderings, sketches, photographs and correspondence. Letters, photographs and books from Purcell's maternal grandfather (William Cunningham Gray, 1830–1901) form part of the collection. Also present in the papers are manuscripts, typescripts, and clippings.

Жетістіктер мен жарияланымдар

Перселл 1963 жылы Америка сәулетшілер институтының мүшесі болып сайланды. Перселл 1967 жылы "Сент-Кроикс жолының елі: Висконсин естеліктері" атты кітабының авторы, бұл кітап Висконсин көлдерінде өткен жастық шағының естеліктерінен құралған.