Эдме Бушардон: Француз мүсіншісінің өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Француз мүсіншісі Эдме Бушардон (ɛdme buʃaʁdɔ̃; 29 мамыр 1698 – 27 шілде 1762) – француз мүсіншісі, Версаль сарайы бақшасындағы неоклассикалық мүсіндерімен, медальдарымен, Франция королі Людовик XV-нің Конкорд алаңындағы (Француз революциясы кезінде қиратылған) атты мүсінімен және Париждегі Төрт маусым фонтанымен ең танымал. Ол сонымен қатар суретші және кескіндемеші болды, еңбекші париждіктердің әйгілі гравюраларын жасаған.

Өмірбаян

Бушардон Шамон-ан-Бассиньиде мүсінші және сәулетші Жан Батист Бушардонның ұлы болып дүниеге келді. Ол алдымен әкесінің шеберханасында, содан кейін Гийом Кустоудан мүсін өнерін үйренді. 1722 жылы Корольдік сурет және мүсін академиясының Рим сыйлығын жеңіп алып, 1722 жылдан 1732 жылға дейін Римде тұрып жұмыс істеді. Ол Рокайль стилінің әшекейлілігіне қарсы тұрып, неоклассицизм бағытына бет бұрды. Римде жүргенде ол көрнекті меценаттардың, соның ішінде Папа Бенедикт XIII-нің бюстерін жасады. 1726 жылы Римдегі Барберини сарайынан алынған классикалық грек мүсіні – Барберини фаунының көшірмесін жасауға кірісті. Оның көшірмесі 1732 жылы Францияға жеткізіліп, зор құрметке ие болды және француз мүсіншілігінің неоклассицизмге өтуіне ықпал етті. Оның соңғы аяқталған ірі мүсіндік жұмысы – 1739 жылы тапсырылған және алты жылдан кейін, 1745 жылы аяқталған Париждегі Гренелл көшесіндегі Төрт маусым фонтаны болды. Бұл жұмыста мүсіндермен әсемделген классикалық колоннада болды. Оның орналасуы Флоренциядағы Медичи капелласында Микеланджело жасаған мүсіндерге ұқсас еді. Оның мүсіндері кеңінен танымал болды. Ол, сондай-ақ фонтанның көркем гравюрасымен бірге, 1765 жылғы француз энциклопедиясында Ж.Ф. Блонделдің классикалық мүсін туралы мақаласында жарияланды. Дегенмен, ол көп сынға да ұшырады, өйткені тар көшедегі алып мүсін аз ғана суды қамтамасыз етті. Жобаны Вольтер 1739 жылы граф де Кайлусқа жолдаған хатында сынға алды, өйткені фонтан әлі де құрылыс кезеңінде болған: «Бұшардонның осы фонтанды әдемі сәулет туындысына айналдыратынына күмәнім жоқ; бірақ су тасығыштар шөміштерді толтыру үшін келетін екі ғана кран бар фонтан қандай? Римде қаланың сұлулығы үшін бұлақтар осылай салынбайды. Біз жаман және нашар талғамнан арылуымыз керек. Бұлақтар қоғамдық орындарда орналасып, барлық қақпалардан көрінуі керек. Сен-Жерменнің кең ауданында бірде-бір қоғамдық орын жоқ, бұл мені ашуландырады. Париж – Набуходоносордың мүсініне ұқсайды, жартылай алтыннан, жартылай лайдан жасалған». Бушардонға соңғы ірі жұмыс – Конкорд алаңында Австрия мұрагерлік соғысындағы Францияның жеңісін еске алу үшін Людовик XV-нің атты мүсінін жасау тапсырылды. Ол жұмысты аяқтамай қайтыс болды. Оны Жан Батист Пигаль аяқтады, бірақ ол Француз революциясы кезінде қиратылды.

Bouchardon was born in Chaumont en Bassigny, the son of a sculptor and architect, Jean Baptiste Bouchardon. He learned sculpture first in the studio of his father, and then with Guillaume Coustou. He won the Prix de Rome of the Académie royale de peinture et de sculpture in 1722, and as a consequence lived and worked in Rome from 1722 to 1732. He resisted the more ornate tendencies of the Rocaille style, and moved toward neoclassicism. While in Rome, he specialized in busts of distinguished patrons, including Pope Benedict XIII. In 1726 he also began a copy of the Barberini Faun a Classical Hellenic sculpture from the Barberini Palace in Rome. His copy arrived in France in 1732, and was greatly admired, and aided the transition of French sculpture toward neoclassicism. His last completed major sculptural work was the Fontaine des Quatre Saisons on the Rue de Grenelle in Paris, commissioned in 1739, and completed six years later in 1745. This work featured a classical colonnade, decorated with statuary. It was similar in its arrangement of statues made by Michelangelo in the Medici Chapel in Florence. His sculpture was widely admired. It was featured, along with a fine engraving of the fountain, in the article on classical sculpture by J. F. Blondel in the French Encyclopedia of 1765. However, it also drew considerable criticism, the colossal sculptural work on a narrow street provided only a tiny trickle of water. The project was criticized by Voltaire in a letter to the Count de Caylus in 1739, as the fountain was still under construction:

I have no doubt that Bouchardon will make of this fountain a fine piece of architecture; but what kind of fountain has only two faucets where the water porters will come to fill their buckets? This isn't the way fountains are built in Rome to beautify the city. We need to lift ourselves out of taste that is gross and shabby. Fountains should be built in public places, and viewed from all the gates. There isn't a single public place in the vast faubourg Saint Germain; that makes my blood boil. Paris is like the statue of Nabuchodonosor, partly made of gold and partly made of muck. Bouchardon was commissioned to make one last major work, an equestrian statue of Louis XV for the Place de la Concorde, to commemorate France's victory in the War of Austrian Succession. He died before the work was finished. It was completed by Jean Baptiste Pigalle, but was destroyed during the French Revolution.