Кіріспе
Австралиялық суретші, аборигендер құқығын қорғаушы және тарихшы Уэнтен Рубунджа (1923 – 2005) – Австралиялық суретші, аборигендер құқығын қорғаушы және тарихшы. Уэнтен Элис-Спрингстен солтүстікке қарай 56 шақырымдай жерде орналасқан Бартс-Крикте дүниеге келген. 1975 жылы Орталық Австралияның аборигендер қауымдастығының өкілдері Чарли Перкинсті Орталық Жер Кеңесінің төрағасы етіп, ал Уэнтен Рубунджаны оның орынбасары етіп сайлады. Ол 1976-1980 және 1985-1988 жылдары Орталық Жер Кеңесінің төрағасы қызметін атқарды, өзінің әзіл-қалжыңдарымен және терең жергілікті білімімен іске салғандарын байытты. Ол Элис-Спрингстің ішінде және айналасындағы көптеген қасиетті орындарды қорғауда маңызды рөл атқарды. 2000 жылы Австралия Федералды сотының тарихи шешімі шығуына оның үлкен еңбегі себеп болды, ол Аренте тайпасының үлкен Элис-Спрингс аймағына құқығын мойындады. (Аборигендерге муниципалды жерлерге құқық берілген алғашқы жағдай осы еді.) Барлық келіссөздерінде Рубунджа аборигендік және бей-аборигендік ұғымдарды біріктіру және қанағаттанарлық шешімдерге жету қабілетін танытты. Ол ақ және қара заңдардың қарама-қайшы емес, екеуін де барлық тараптар дұрыс түсінуі керек деп сенді. Осы көзқарасын 1991 және 1995 жылдары Аборигендермен келісу кеңесінде де сақтап қалды. 1995 жылы Австралия орденінің мүшесі атанды.
Wenten Rubuntja (c. 1923 – 2005) was an Australian artist, Aboriginal rights activist, and historian. Wenten was born at Bart's Creek, about 56 km north of Alice Springs. A meeting of representatives of Central Australian Aboriginal communities elected Charlie Perkins as the first Central Land Council chair and Wenten Rubuntja as his deputy in 1975. He served as chairman of the Central Land Council in 1976 1980 and 1985 88, bringing both his humour and his deep local knowledge to bear on proceedings. He was instrumental in protecting numerous sacred sites in and around Alice Springs. And it was in part due to his efforts that, in 2000, the Federal Court of Australia made its groundbreaking ruling, recognising Arrernte native title over large areas of greater Alice Springs. (It was the first time that Aboriginals had been given title over municipal land.) In all his negotiations Rubuntja displayed a remarkable ability to integrate indigenous and non indigenous concepts and to achieve satisfactory resolutions. He believed that white and black law were not incompatible, but had both to be properly understood by all parties. It was a vision that he also brought to his time on the Council of Aboriginal Reconciliation in 1991 and 1995. He was made a member of the Order of Australia in 1995.
Суреттер
Рубунджа мырза шөлдік "нүктелі" стильде де, батыстық ландшафт стилінде де танымал суретші болды, оған оның ағасы және көрнекті акварель суретшісі Альберт Наматжираның жұмысын бақылау шабыт берді. Оның картиналарын Австралия Ұлттық галереясында, Роберт Холмс а Куртының коллекциясында, сондай-ақ Солтүстік территория галереясында және Алис-Спрингстегі Аралуен коллекциясында көруге болады. Рубунджа 1995 жылы "Абориген халқына, әсіресе Орталық Австралиядағыларға қызмет еткені үшін" Австралия орденінің мүшесі атанды.