Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз генералы (1773–1846)
French general (1773–1846)
Луи Август Виктор, Гайн де Бурмон графы (2 қыркүйек 1773 – 27 қазан 1846) – француз генералы, дипломат және мемлекет қайраткері, 1830 жылы Франция маршалы атанды. Өмірі бойы монархияны жақтаған ол, француз революциясы басталғаннан кейін Франциядан дереу көшіп кетті және екі жыл бойы контрреволюциялық Конде армиясымен күресті, содан кейін Франциядағы көтерілісшілерге үш жыл бойы қосылды, бірақ соңында эмиграцияға кетті. Жорж Кадудальдың қастандық ісіне көмектескені үшін тұтқындалды, бірақ Португалияға қашып құтылды. 1807 жылы кешірім алғаннан кейін француз армиясына қайта оралып, 1814 жылға дейін бірнеше науқандарда қызмет етті. Ол дивизия генералы шеніне дейін көтерілді. Осы кезеңде ол д’Артуа графының жасырын адамы болып, Францияның жауларына ақпарат берген деген күдік туды. Наполеонға жаулы болғанымен және көптеген офицерлер оған сенбегенімен, "Жүз күн" кезеңінде қайтадан қызметке алынды. Науқан басталғаннан кейін Наполеонның жоспарларын алып, пруссиялық армияға дезертирлік жасады. Франция королі Людовик XVIII оған 1823 жылғы Испания экспедициясында қолбасшылық міндетін тапсырды. Франция маршалына дейін көтеріліп, 1830 жылы Алжирге жорық басқарды. Бірақ шілде революциясынан кейін Франция королі Луи-Филиппті мойындамады және қызметтен алынды. Жаңа үкіметке қарсы қастандыққа қатысқаннан кейін 1832 жылы Португалияға қашып кетті. Либералдық соғыстарда Дом Мигель армиясын басқарды, либералдар жеңген соң Римге қашты. 1840 жылы тағы бір кешірім алып, алты жылдан кейін Францияда қайтыс болды.
Louis Auguste Victor, Count de Ghaisnes de Bourmont (2 September 1773 – 27 October 1846) was a French general, diplomat and statesman who was named Marshal of France in 1830. A lifelong royalist, he emigrated from France soon after the outbreak of the French Revolution and fought with the counter revolutionary Army of Condé for two years, then joined the insurrection in France for three more years before going into exile. He was arrested after assisting the Georges Cadoudal conspiracy, but escaped to Portugal. In 1807 he took advantage of an amnesty to rejoin the French army and served in several campaigns until 1814. He rose in rank to become a general of division. During this period, he was suspected of being an agent of the Comte d'Artois and passing information to France's enemies. Though he was notoriously anti Napoleon and many officers did not trust him, he was employed again during the Hundred Days. Immediately after the campaign began, he deserted to the Prussian army with Napoleon's plans. King Louis XVIII of France gave him a command in the Spanish expedition of 1823. Promoted to Marshal of France, he was put in command of the Invasion of Algiers in 1830. However, after the July Revolution, he refused to recognize King Louis Philippe of France and was sacked. After being involved in a plot against the new government, he fled to Portugal in 1832. He led the army of Dom Miguel in the Liberal Wars, and when the liberals won, he fled to Rome. He accepted another amnesty, this time in 1840, and died in France six years later.
Ерте мансап
Француз төңкерісі қарсаңында Бурмон француз корольдік армиясының француз гардияларына қабылданды, бірақ 1789 жылы эмиграцияға кетті. Бурмонт 1792 және 1793 жылдардағы науқандарда Луи Жозеф де Бурбон, Конде принцінің роялистік армиясында қызмет етті. Содан кейін ол 1794 жылдан 1796 жылға дейін Төменгі Анжудағы азаматтық соғыста штаб бастығы болып қызмет етті. 1796 жылы Швейцарияға қашқаннан кейін, ол 1798-1800 жылдары тағы бір көтеріліске қатысты. 1801 жылы Жорж Кадудалмен байланысы болғандықтан тұтқындалды, бірақ үш жылдан кейін Португалияға қашып құтылды. 1807 жылы Жюно Португалияға басып кірген кезде Бурмон оған қызметін ұсынды және бір дивизия штаб бастығы болып тағайындалды. 1809 жылы Францияға қайта кіргенде тұтқындалды, бірақ Жюноның араласуымен босатылып, императорлық армияға қабылданды. Ол Италияда және 1812 жылғы Ресей жорығы кезінде Евгений де Богарне штабында қызмет етті. Мәскеуден шегіну кезінде тұтқынға түсіп, қашып, француз армиясына қайта қосылды. 1813 жылы Лютцен шайқасынан кейін ол бригада генералына көтерілді, Лейпциг шайқасына қатысты және 1814 жылы Ногент-сюр-Сенді қорғағаны үшін дивизия генералына өкіметтің жоғары дәрежесіне көтерілді. Наполеон құлағаннан кейін Бурмон Бурбондарға адалдығын білдірді. Жүз күннің ішінде Францияның Людовик XVIII үкіметі Наполеонның Парижге жорығын тоқтатуға тырысты. Маршал Мишель Ней Бесансонға баяндама беруге бұйрық берілді, онда ол Бурмонттан нұсқаулар алды. Ней, Москаваның принці, осындай кіші генералдан нұсқау алуға наразылық білдірді, сондықтан ол корольмен кездесуді талап етті. Луимен сұхбаттасқанда Ней корольге бұрынғы императорды темір торға қамап қайтарып әкелетінін мақтанды. Ней Бесансонға келген кезде, роялистердің жағдайы тез нашарлап келе жатқанын және Бурмонттың міндеті оны бақылау екенін анықтады. 1815 жылдың 11 наурызында Ней Бурмонтқа Наполеон лагеріне өтетінін айтты. Көп ұзамай Бурбон әулеті құлап, Людовик жүздеген роялистермен бірге Бельгияға қашып кетті. Тарихшы Дэвид Гамильтон Уильямстың сөзіне сүйенсек, Артуа графы Бурмонттан роялистік агент ретінде қызметін жалғастыруын сұрады, сондықтан ол қолбасшылық лауазымын сақтауға рұқсат сұрады. Жаңа соғыс министрі, маршал Луи Николас Даву Бурмонтты жұмысқа алудан бас тартты, Наполеонға былай деп жазды: "Мен осы офицердің осы елдің формасын киіп жүргенін көріп отыра алмаймын; императорға қатысты оның сатқындық мәлімдемелері баршаға мәлім; 14-ші жаяу әскер дивизиясының бригада және полк командирлері оны жек көреді. Мұндай адамға кім сенер еді?" Дегенмен, IV корпустың басшысы Этьен Морис Жерар оны қолдады, сондықтан ол лауазымын сақтап қалды. 15 маусым күні таңертең Солтүстік француз армиясы Бельгияға қарай жылжуда, 14-дивизия IV корпустың маршындағы колоннасын бастап кетті. Флоренн жанында Бурмонт дивизиясын тоқтатты. Алдымен барлау үшін, ол және оның штабы, ланцниктер эскадронымен бірге алға аттанды. Француз қатарынан қашықтық алғаннан кейін, ол Жерарға арналған хатпен ланцниктерді кері қайтарды. Хатында ол дезертирлік жасағанын түсіндіріп, "Мен жақсы көретін француз армиясына зиян келтіретін ешқандай ақпарат бермеймін" деп уәде берді. Ол және оның штабы шапқыларына ақ Бурбон кокадасын тағып, ең жақын пруссиялық позицияға қарай шапты. Ол дереу Наполеонның операциялық жоспарларын пруссиялықтарға тапсырды. Гебхард фон Блюхердің штаб бастығы Август фон Гнайзенау бұл күтпеген сыйлыққа қуанды. Алайда Блюхердің сатқындыққа қатысы жоқ еді және Бурмонтты бетіне сатқын деп айтты. Гнайзенау Бурмонттың ақ кокада тағып, оларды одақтас еткенін байқағанда, Блюхер: "Кокадаға қарамаймын! Лас ит әрқашан лас ит болып қала береді!" деді.
On the eve of the French Revolution, Bourmont entered the Gardes Françaises of the French Royal Army but he emigrated in 1789. Bourmont served in Louis Joseph de Bourbon, Prince de Condé royalist army in the campaigns of 1792 and 1793. Then he served as chief of staff in the civil war in lower Anjou from 1794 to 1796. After fleeing to Switzerland in 1796, he took part in another insurrection from 1798 1800. He was arrested in 1801 because of involvement with Georges Cadoudal, but three years later he managed to escape to Portugal. When Junot invaded Portugal in 1807, Bourmont offered him his services and was employed as chief of staff of a division. Arrested when re entering France in 1809, he was released upon the intercession of Junot and employed in the Imperial army. He served in Italy and on the staff of Eugène de Beauharnais during the Russian campaign of 1812. Taken prisoner during the retreat from Moscow, he managed to escape and rejoin the French army. After the Battle of Lützen in 1813 he was promoted to general of brigade, he took part in the Battle of Leipzig and in 1814 he was promoted to general of division for defending Nogent sur Seine. After the fall of Napoleon, Bourmont rallied to the Bourbons. During the Hundred Days, the government of Louis XVIII of France frantically tried to stop Napoleon's march on Paris. Marshal Michel Ney was ordered to report to Besançon where he was to receive his orders from Bourmont. It irritated the proud Ney, Prince of the Moskva, to take instructions from such a junior general, so he demanded to see the king. During his interview with Louis, Ney boasted to the king that he would bring back the ex emperor in an iron cage. By the time Ney arrived in Besançon, he found that the royalist position was rapidly deteriorating and that Bourmont's assignment was to spy on him. On 11 March 1815, Ney told Bourmont that he was going over to Napoleon's camp. Shortly afterward, the Bourbon cause collapsed and Louis fled to Belgium, followed by hundreds of royalists. According to historian David Hamilton Williams, the Comte d'Artois asked Bourmont to remain a royalist agent, so he requested to continue in command. The new Minister of War, Marshal Louis Nicolas Davout refused to employ Bourmont, writing to Napoleon, "I cannot sit idly and watch this officer wear the uniform of this country; his treasonous statements concerning the Emperor are well known to all; the brigade and regimental commanders of the 14th Infantry Division despise him. Who would trust such a man?" Nevertheless, Étienne Maurice Gérard, leader of the IV Corps vouched for him so he retained his position. On the morning of 15 June, as the French Army of the North advanced into Belgium, the 14th Division led the IV Corps column of march. Near Florennes, Bourmont halted his division. On the pretence of scouting ahead, he and his staff, rode ahead with a squadron of lancers. After gaining a suitable distance from French lines, he sent the lancers back with a letter for Gérard. In the missive, he explained that he was deserting but promised, "They will not get any information from me which will injure the French army, composed of men I love." He and his staff put the white Bourbon cockade on their hats and galloped for the nearest Prussian position. He immediately handed over Napoleon's operational plans to the Prussians. Gebhard von Blucher's chief of staff August von Gneisenau was pleased to receive this windfall. However, Blucher had no use for turncoats and called Bourmont a traitor to his face. When Gneisenau noted that Bourmont was wearing the white cockade, making them allies, Blucher screamed, "Cockade be damned! A dirty dog is always a dirty dog!"
Бурбондық реставрация
Ватерлоо шайқасынан кейін Наполеон құлағаннан соң, Бурмонт Нейдің атылуына әкелген куәліктерді ұсынды. Екінші қайта орнату кезінде оған Бесансондағы 16-шы жаяу әскер дивизиясының басшылығы тапсырылды және 1823 жылғы испан жорығына қатысты. 1829 жылы Франция королі Карл X оны соғыс министрі етіп тағайындады, ал 1830 жылы Франция маршалы дәрежесін берді. Ол 1830 жылы Алжирге басып кіруді басқарды, оның ішінде Деллис кемесінің апатқа ұшырауы болды, сол кезде 1830 жылғы шілде революциясы басталды. Бурмонт жаңа король Людовик Филиппке адалдық серт беруден бас тартты және қызметтен шығарылды. 1832 жылы маршал Бурмонт Каролина Фердинанда Луиза, Берри герцогинясының көтерілісіне қатысып, оның сәтсіз аяқталуынан кейін Португалияға қашып кетті. Ол Либералдық соғыстар кезінде абсолютист монарх король Мигельдің әскеріне қолбасшылық етті және конституциялық партияның жеңісінен кейін Римге зейнетке шықты. 1840 жылғы кешірімнен кейін ол Францияға оралды, онда 1846 жылдың 27 қазанында Мэн-э-Луар департаментіндегі Фрейне қаласында қайтыс болды.
After the Battle of Waterloo and Napoleon's fall, Bourmont gave evidence that led to Ney's execution. After the Second Restoration, he was given command of the 16th infantry division in Besançon and took part in the Spanish campaign of 1823. King Charles X of France made him minister of war in 1829 and Marshal of France in 1830. He was commanding the Invasion of Algiers in 1830, involving the shipwreck of Dellys, when the July Revolution broke out in 1830. Bourmont refused to give his allegiance to the new King Louis Philippe and was dismissed from service. In 1832 Marshal Bourmont took part in the rising of Caroline Ferdinande Louise, duchesse de Berry and on its failure fled to Portugal. He commanded the army of the absolutist monarch King Miguel during the Liberal Wars and after the victory of the constitutional party he retired to Rome. At the amnesty of 1840 he returned to France, where he died on 27 October 1846 at Freigné in Maine et Loire.