Роберт Кэри, 1-ші Монмут графы: Англия ақсұлы және сарай адамы

Кіріспе

Ағылшын дворяны және сарай адамы

Роберт Кэри, Монмут графының 1-і (шамамен 1560 – 12 сәуір 1639) (немесе "Кэри") – ағылшын дворяны және сарай адамы болған. Ол Генри Кэридің, 1-ші Хансдон баронының, патшалық палатасының басшысы және Елизавета I патшайымның бірінші туысы, сондай-ақ сэр Томас Морган мен Энн Уитнидің қызы Энн Морганның кіші ұлы еді.

Өмірбаян

Жас кезінде ол бірнеше дипломатиялық миссияларды және әскери жорықтарға қатысты. 1587 жылдың ақпанында ол Шотландия королевасы Мэридің өлім жазасы орындалғаны туралы хабармен Шотландияға жіберілді. Бервик-апон-Твидте оны шотланд дипломаты Джордж Янг күтіп алды. Дэвид Мойзидің айтуынша, Янг оның паспортын ұстап, хабарды Шотландия королі Джеймс VI-ға жеткізді. 1587 жылы Кэри Слюйсті азат етуге жасалған әрекетке қосылды. 1588 жылы ол испан армадасына қарсы ерікті ретінде қызмет етті және 1591 жылы Францияның протестант Генрих IV-ін қолдау үшін Эссекс графының Нормандияға жасаған жорығында полкке қолбасшылық етті, Руан қаласын қоршауға қатысты. Сол жылы ол Ессекстің ұсынуымен кавалер атағын алды, себебі ол патшайымға тікелей сөйлеп, оның қайтарылуын қамтамасыз еткен еді. 1593 жылдың қазан айында ол шотланд көтерілісшісі Фрэнсис Стюартты, 5-ші Ботуэлл графының Карлайл қамалына қонақ ретінде әкелді. Бұл оның қайнағасы Томас Скропты, Батыс Марш күзетшісін алаңдатты, өйткені Елизавета I графты қабылдамайтынын жариялаған еді. 1586 және 1588 жылдардағы парламентте ол Морпеттің, 1593 жылы Каллингтоның, ал 1596 және 1601 жылдардағы парламентте Нортумберлендтің өкілі болды. 1592 жылдан бастап Елизаветаның билік етуінің соңына дейін ол Шотландия шекарасының басқаруында әртүрлі лауазымдарды атқарды, 1596 жылы Орта Марш күзетшісі болып тағайындалды және 1598 жылдың ақпанына дейін қызмет етті. Бұл оның өміріндегі ең маңызды жұмысы болды және ол шекаралық рейдерлердің қиындықтарын жеңілдетуге үлкен үлес қосты. Шотландтық Роберт Кермен, 1-ші Роксбург графымен болған қақтығысы Кэридің біліктілігі мен дипломатиялық шеберлігі арқасында ғана шешілді. 1603 жылдың наурыз айында ол сарайға барып, Елизавета I-нің соңғы ауруына куә болды, оны ол өзінің естеліктерінде сипаттады. Ол өзінің жаңа мұрагері Джеймс I-ге өзін ұсынуға тырысып, кеңестің бұйрықтарына бағынбай, патшайымның өлімі туралы хабарды Джеймске бірінші болып жеткізу үшін 1603 жылдың 24 наурызында таңертең атқа отырды. Ол Холирудқа 26 наурызда кеш келді және патша оны Бедчэмбердің джентльмені етіп тағайындады. Бірақ оның мінез-құлқы жалпы мақұлданбаушылыққа ұшырады және "барлық әдептілікке, жақсы мінез-құлыққа және құрметке қайшы" деп айыпталды. Джеймс Англияға келгеннен кейін ол жаңа лауазымынан босатылды. Кэри Норхамның меншігін Сэр Джордж Хоуммен келісу үшін қайтадан Шотландияға барды. Ол Данфермлин сарайына барып, Принц Чарльздың қамқоршысы Александр Сетонның қонағы болды. Чарльз Шотландияда қалды, өйткені ол ауырып қалған еді, ал Кэри оның "өте әлсіз бала" екенін жазды. 1604 жылдың қыркүйегінде Принц Чарльз оңтүстікке келді және король Кэриді онымен кездесуге Бишопс Оклендке жіберді. 1605 жылдың 23 ақпанында ол Принц Чарльздың губернаторы болды. Кэридің әйелі, Элизабет Треванион (оның немересі, сэр Роберт Кэридің әйелі болған Алетта Хогенхоув емес), Данияның Аннасына қызмет ететін әйел, әлсіз, кекеш Чарльздың ерте жастағы тәрбиесіне жауапты болды. Ол үш жастағы Принцке жүруді және сөйлеуді үйретті және өмірі бойы оған жақын болды. Күйеуі билікке келгеннен кейін ол Деме Роберт Кэри ретінде танылды және Джек пен Джилл ертегісіндегі "Ескі Дам Доб" деп аталады, өйткені ол король Карл I-ге, оның кіріс табу үшін сұйықтықтың көлемін төмендету жоспары (1/2 пинт) және желке (1/4 пинт) арқылы айырмашылықты (пинг стакандарындағы тәжбен белгіленген 1/2 пинт сызығына дейін) сумен толтыру арқылы көмектескен. 1611 жылы ол Принцтің шапан шебері, 1617 жылы оның палата қызметкері, ал 1622 жылдың 6 ақпанында Леппингтонның бароны Кэри атанды. 1623 жылы ол Карлмен бірге Испанияның Филипп IV-іне барды. Чарльз таққа отырғаннан кейін, ол 1626 жылы Монмут графы атанды. 1621 жылы ол соңғы рет Парламентке Грампоундтан депутат ретінде қатысты. 1639 жылдың 12 сәуірінде қайтыс болды. Оның үлкен ұлы, Элизабет Треванионнан туған Генри Кэри, 2-ші Монмут графы (1596-1661 жж.) оның орнын басты, ал оның өлімінен кейін еркек мұрагері болмағандықтан, графтық атағы жойылды. Оның естеліктері алғаш рет 1759 жылы Корктың 5-ші графы Джон Бойл жариялады. 1808 жылы сэр Уолтер Скотт түсіндірмелерімен екінші басылымы жарық көрді. 2005 жылы жаңа басылым жарық көрді, Роберт Кэридің қозғаушы әлемі: Роберт Кэридің естеліктері 1577 1625.

As a young man he accompanied several diplomatic missions abroad and took part in military expeditions. He was sent to Scotland in February 1587 with certain news of the execution of Mary, Queen of Scots. He was met at Berwick upon Tweed by the Scottish diplomat George Young. According to David Moysie, Young withheld his passport and carried his news to James VI of Scotland. In 1587, Carey joined in the attempt to relieve Sluys. In 1588 he served as a volunteer against the Spanish Armada, and commanded a regiment in the Earl of Essex's expedition to Normandy in support of the Protestant Henry IV of France in 1591, taking part in the siege of Rouen. He was knighted by Essex the same year for having by his intercession with the Queen procured his recall. In October 1593 he brought the Scottish rebel Francis Stewart, 5th Earl of Bothwell, as a guest to Carlisle Castle. This alarmed his brother in law, Thomas Scrope, who was Warden of the West March, because Elizabeth I had declared her nobles would not receive the earl. In the parliaments of 1586 and 1588 he represented Morpeth; in that of 1593, Callington; and in those of 1596 and 1601, Northumberland. From 1592 till the end of Elizabeth's reign he occupied various posts in the government of the Scottish borders, being appointed Warden of the Middle March in 1596, which he held till February 1598. This was some of the most important work of his life, and he was largely responsible for easing the troubles and the depredations of the Border Reivers. His conflict with the Scottish fyrebrande Robert Ker, 1st Earl of Roxburghe was only settled after great skill and tact on Carey's part. In March 1603 he visited the court, and witnessed Queen Elizabeth I's last illness, which he described in his memoirs. Anxious to recommend himself to her successor James I, and disobeying the orders of the council, he started on horseback immediately after the Queen's death on the morning of 24 March 1603, in order to be the first to communicate the tidings to James. He arrived at Holyrood late on 26 March, and was appointed by the King a Gentleman of the Bedchamber. But his conduct met with general disapproval and merited censure as "contrary to all decency, good manners and respect," and on James's arrival in England he was dismissed from his new post. Carey went into Scotland again to transact business with Sir George Home over the ownership of Norham. He went to Dunfermline Palace and was the guest of Alexander Seton who was the guardian of Prince Charles. Charles had stayed behind in Scotland, partly because he was sickly, and Carey wrote that he was "a very weak child". Prince Charles came south in September 1604 and the king sent Carey to meet him at Bishop's Auckland. On 23 February 1605, he was made governor of Prince Charles. Carey's wife, Elizabeth Trevanion (not Aletta Hogenhove, who was the wife of his nephew Sir Robert Carey), a lady in waiting to Anne of Denmark, was responsible for the early training of the weak, stammering Charles. She taught the Prince, a late developer, to walk and talk at the age of three, and was close to him throughout his life. Upon her husband's accession to the peerage, she became known as Dame Robert Carey, and is said to be the "Old Dame Dob" referred to in the Jack and Jill nursery rhyme, for her ministrations to the "bruised" King Charles I after his plan to raise revenue by lowering the volume of liquid in the jack (1/2 pint) and gill (1/4 pint) was foiled by publicans by simply making up the difference (up to the 1/2 pint line that is marked by a crown on pint glasses) with water. In 1611, he was made the Master of the Robes to the Prince, in 1617 his Chamberlain, and on 6 February 1622, he was created Baron Carey of Leppington. In 1623 he followed Charles in his visit to Philip IV of Spain. Following Charles' succession to the throne he was created Earl of Monmouth in 1626. In 1621 he sat in Parliament for the last time as MP for Grampound. He died on 12 April 1639. His eldest son by Elizabeth Trevannion, Henry Carey, 2nd Earl of Monmouth (1596–1661) succeeded him, and on his death without surviving male issue the peerage became extinct. His Memoirs were published first by John Boyle, 5th Earl of Cork in 1759. A second edition, annotated by Sir Walter Scott, was printed in 1808. A new edition was published in 2005, The Stirring World of Robert Carey: Robert Carey's Memoirs 1577 1625.

Тарихи фантастика

Патрисия Финни, П. Ф. Чишолм псевдонімімен жазады, Марштардың Лорд-қамқоршысының орынбасары қызметін атқарган кезіндегі сэр Роберт Кэри туралы тарихи детективтер сериясын жазған. 1626 жылы сөйлеп отырғандай естілетін қарт Роберт Кэри, Джордж Гарреттің «Тәуелділік» романының бір бөлімдерін айтады.