Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құстар туысы – құстар тобы.
Genus of birds
a group of birds
Теңіз бүркіті немесе балық бүркіті (көбінесе ақ құйрықты бүркітке қатысты «erne» немесе «ern» деп те аталады) – Accipitridae тұқымдасының Haliaeetinae кіші тұқымдасына жататын жыртқыш құстардың кез келгені. Қазіргі уақытта осы атаумен сипатталатын он түр бар. 2005 жылғы ғылыми мақалада олардың «әлемдегі өзендер мен жағалау аймақтарында» кездесетіні айтылған. Алайда, Haliaeetinae мекендейтін аймақтар адамның қоршаған ортаға тигізген әсеріне байланысты ерекше қауіптерге тап болып отыр. 2005 жылғы генетикалық зерттеуде Ichthyophaga туысына жататын екі балық бүркітінің Haliaeetus ішінде екені анықталды. Олар осыған сәйкес жаңа орнына көшірілді. Олар тропикалық Haliaeetus түрлеріне өте ұқсас. Гавай аралдарындағы Мауи аралындағы тарихқа дейінгі (яғни 1500 жылға дейін жойылған) бір түр осы туыстың түрі немесе подвиді болуы мүмкін. Басқа туыстармен байланысы толыққанды түсініксіз; морфологиялық ерекшеліктері мен мінез-құлқы бойынша олар ұзақ жылдар бойы Аквила туысына жататын нағыз бүркіттерге қарағанда Милвус туысына (қызылқарлылар) жақын деп есептелді; жақындағы генетикалық зерттеулер бұл тұжырымды растайды, сонымен қатар олардың Бутео туысына (қырғилар) да жақын екенін көрсетеді, бұл бұрын күдік тудырмаған байланыс. 2005 жылғы молекулалық зерттеу нәтижесінде бұл туыс парафилетикалық екені және Ichthyophaga түрлерін қамтитыны, олардың қоңыржай және тропикалық топтарға бөлінгені анықталды.
A sea eagle or fish eagle (also called erne or ern, mostly in reference to the white tailed eagle) is any of the birds of prey in the subfamily Haliaeetinae of the bird of prey family Accipitridae. Ten extant species exist, currently described with this label. The subfamily has a significant reach, with a scholarly article in 2005 reporting that they were "found in riverine and coastal habitat[s] throughout the world". However, Haliaeetinae inhabited areas have experienced particular threats given the context of human impacts on the environment. The two fish eagles in the genus Ichthyophaga were found to lie within Haliaeetus in a genetic study in 2005. They were then moved accordingly. They are very similar to the tropical Haliaeetus species. A prehistoric (i. e. extinct before 1500) form from Maui in the Hawaiian Islands may represent a species or subspecies in this genus. The relationships to other genera in the family are less clear; they have long been considered closer to the genus Milvus (kites) than to the true eagles in the genus Aquila on the basis of their morphology and display behaviour; more recent genetic evidence agrees with this, but points to their being related to the genus Buteo (buzzards/hawks), as well, a relationship not previously thought close. A 2005 molecular study found that the genus is paraphyletic and subsumes Ichthyophaga, the species diverging into a temperate and tropical group.
Эволюция
Haliaeetus – тірі құстардың ең көне туыздарының бірі болуы мүмкін. Мысырдың Файюм (Жебель Катрани формациясы, шамамен 33 миллион жыл бұрын (Мя)) ерте олигоцендік шөгінділерінен табылған сол жақ дистальді тарсометатарс (ДПК 1652) жалпы пішіні және кейбір ерекшеліктерімен қазіргі теңіз бүркітіне ұқсас. Бұл туыс орта миоценде (12-16 млн жыл бұрын) әрі қарай анықталды. Теңіз бүркіттері мен балықшы бүркіттерінің тегі, балама түрде, Бенгал шығанағының аймағында пайда болған болуы мүмкін. Эоцен/Олигоцен кезеңінде Үнді субконтиненті Еуразиямен соқтығысқанда, бұл кең және салыстырмалы түрде беткей мұхит болды; теңіз бүркітінің алғашқы тармақталуы бүгінде Үнді мұхиты төңірегінде тіршілік ететін төрт тропикалық (және Оңтүстік жарты шардың субтропикалық) түрлеріне әкелген болуы мүмкін. Орталық Азиялық Паллас теңіз бүркітінің басқа таксондармен байланысы одан да түсініксіз; ол кейінірек пайда болған және солтүстікке қарай тараған үш Холарктикалық түрге жақын сияқты көрінеді, бұл солтүстікке қарай кеңеюдің ерте тармағы болуы мүмкін; оның солтүстік түрлеріне тән салмақты сары мүңкісі жоқ, тропикалық түрлерге ұқсас кішкентай, қара түсті мүңкісі сақталған. Haliaeetus-тағы молекулалық эволюцияның қарқыны ұзақ өмір сүретін және сәтті көбейіп, жылдар бойы өмір сүретін құстарға тәндей баяу. мтДНК цитохром b генінде миллион жылға шамамен 0,5–0,7% (егер ерте миоценде тармақталу болған болса) немесе миллион жылға 0,25–0,3% (кеш эоценде тармақталу үшін) мутация деңгейі анықталды.
Haliaeetus is possibly one of the oldest genera of living birds. A distal left tarsometatarsus (DPC 1652) recovered from early Oligocene deposits of Fayyum, Egypt (Jebel Qatrani Formation, about 33 million years ago (Mya)) is similar in general pattern and some details to that of a modern sea eagle. The genus was present in the middle Miocene (12 16 Mya) with certainty. The origin of the sea eagles and fishing eagles is probably in the general area of the Bay of Bengal. During the Eocene/Oligocene, as the Indian subcontinent slowly collided with Eurasia, this was a vast expanse of fairly shallow ocean; the initial sea eagle divergence seems to have resulted in the four tropical (and Southern Hemisphere subtropical) species living around the Indian Ocean today. The Central Asian Pallas's sea eagle's relationships to the other taxa is more obscure; it seems closer to the three Holarctic species which evolved later and may be an early offshoot of this northward expansion; it does not have the hefty yellow bill of the northern forms, retaining a smaller, darker beak like the tropical species. The rate of molecular evolution in Haliaeetus is fairly slow, as is to be expected in long lived birds which take years to successfully reproduce. In the mtDNA cytochrome b gene, a mutation rate of 0.5–0.7% per million years (if assuming an Early Miocene divergence) or maybe as little as 0.25–0.3% per million years (for a Late Eocene divergence) has been shown.
Қазіргі заманғы мәселелер
Haliaeetinae тұқымдасы Accipitridae түрлерінің кең ауқымындағы тіршілік иелерінің ерекше қауіп төндіретін тобы, туралы "Молекулярлық филогенетика және эволюция" академиялық журналында жазылған, себебі "антропогендік факторлар" әсер етеді. 2005 жылы жарияланған мақалада бұрынғы үрдістер теңіз бүркіттерінің "дүние жүзіндегі өзендер мен жағалау аймақтарында" кездесетінін көрсеткені айтылған. Халықаралық ғылыми шаралар тұрғысынан алғанда, жойылып бара жатқан түрлердің халықаралық саудасы жөніндегі конвенция (CITES) теңіз бүркіттерін қоса алғанда, осы кең түрлерге жататын барлық түрлерді қорғайды. Геральдика тілінде оспрей "теңіз бүркіті" деп аталады, бірақ оспрейлер Pandionidae таксономиялық отбасынан шыққан және нағыз теңіз бүркіттері ретінде жіктелмейді.
The Haliaeetinae subfamily is an especially threatened collection of creatures within the broader Accipitridae species, according to the academic journal Molecular Phylogenetics and Evolution, given the "anthropogenic factors" involved. The publication reported in 2005 that prior trends had meant that sea eagles could be "found in riverine and coastal habitat[s] throughout the world". In terms of international scientific campaigns, the Convention on International Trade in Endangered Species (CITES) protects all entities in the broader species, including sea eagles. In heraldic language, the osprey is termed a "sea eagle", although ospreys come from the taxonomic family Pandionidae and are not classified as true sea eagles.