Кіріспе

Planet of Evil – британдық ғылыми фантастикалық телесериал «Доктор Ху»-дың 13-ші маусымының екінші бөлімі. Ол алғаш рет 1975 жылдың 27 қыркүйегінен 18 қазанға дейін BBC1 телеарнасында аптасына төрт бөлімнен көрсетілді. Бұл бөлім белгілі ғаламдағы соңғы ашылмаған планета – Зета Майнр планетасында және оның үстінде өтеді, ол 30 000 жылдан астам болашақта орналасқан. Бөлімде Морестран геологы Соренсон (Фредерик Йегер) өз планетасын қуатпен қамтамасыз ету үшін планетадағы антиматерия минералдарын пайдалануға тырысады, бірақ оны іздеп келген әскери миссияға антиматерия әлемінен келген жаратылыс шабуыл жасайды. Оқигада Төртінші Доктор мен Сара Джейн Смит Зета Майнр планетасына келіп, апат сигналына жауап береді. Олар Морестран геологиялық экспедициясына көзге көрінбейтін кісі өлтіруші шабуыл жасағанын және тек профессор Соренсонның тірі қалғанын анықтайды. Тергеу үшін әскери топ келеді және бастапқыда Доктор мен Сара Джейннен күдіктенеді. Нақты кінәлі – Соренсонның екі әлемді байланыстыратын шұңқырдан антиматерия үлгілерін алып тастауынан ашуланған антиматерия жаратылысы. Морестрандық кеме бортындағы антиматерия салдарынан планетаға кері тартылады, ал Соренсон өмірді сіңіретін монстрға айналады. Доктор Соренсонды және оның үлгілерін шұңқырға қайтарады, соның арқасында антиматерия жаратылысымен жасалған келісім орындалады. Соренсон қалпына келтіріліп, Морестрандық кеме планетаның ықпалынан босатылады. Сюжет «Құпия планета» фильмі мен «Доктор Джекилл және мистер Хайдтың екі жақты өмірі» повесінен шабыттанды, антиматерияға баса назар аударылды. Жұңғыл көрінісі толығымен студияда жасалды, әсерлі декорациялары мақтауға ие болды.

Сюжет

ТАРДИС апаттық сигналды қабылдайды, және Төртінші Доктор мен Сара Джейн Смит Зета Майнор планетасына жетеді. Олар Морестран геологиялық экспедициясының көрінбейтін өлтірушінің құрбаны болғанын, және тек экспедиция жетекшісі, профессор Соренсон ғана тірі қалғанын біледі. Оны зерттеу үшін Морестрадан әскери миссия да келген. Басында олар экспедиция мүшелерінің өліміне Доктор мен Сара Джейнды кінәлайды, бірақ кінәлі антиматерия әлемінен келген жан екендігі анықталады, ол Соренсонның екі әлем арасындағы интерфейс қызметін атқаратын шұңқырдың маңынан антиматерия үлгілерін алып тастағаны үшін кек қайтаруда. Морестралықтар өз кемесімен ұшып кетеді, бірақ кеме борттағы антиматерияның салдарынан планетаға қарай баяу тартылып келеді. Соренсонның өзі антиматериямен зарап, біртіндеп "антиманға" айналады – басқалардың өмірін сіңіре алатын құбылыс. Морестрандық командир, санасы шатасып бара жатқан Саламар, Соренсонға радиациялық сәулемен шабуыл жасайды, бірақ бұл оның бірнеше антиматериялық көшірмелерін жасауға себеп болады, олар көп ұзамай кемені басып алады. Доктор түпнұсқа Соренсонды табады, оны ТАРДИС-те планетаға қайтарып, оны және оның үлгілерін шұңқырға лақтырып, антиматериялық жаратылыспен бұрын жасаған келісімін орындайды. Соренсон ешқандай зардапсыз қайта пайда болады, ал Доктор оны планетаның ықпалынан құтылған Морестра кемесіне қайтарады.

Сыртқы сілтемелер

Доктор «Ромео мен Джульеттадан» және «Гамлеттен» үзінді келтіріп, Уильям Шекспирмен бір рет кездескенін айтады. Бұл сериал тропикалық орманда өрбігенмен, түсірілім толығымен студияда жүргізілді, ал суретші Роджер Мюррей Лич өте егжей-тегжейлі джунгли декорациясын жасады. BBC оған қатты әсерленді, бірнеше жыл бойы оның суреттерін тамаша декорация үлгісі ретінде сақтап, продюсер Филип Хинчклифф осы жұмысы үшін марапатқа ұсынды. Алғашқы сценарийде Соренсон шұңқырға құлап қайтыс болатын, бірақ Хинчклифф оны өзгертуге бұйырды, себебі ол бұл аяқталу «кішкентайлар» (яғни балалар) үшін тым қатал болады деп ойлады, сондай-ақ Соренсонды жаман адам емес, планетаның әсеріне ұшыраған құрбан ретінде қарастырды. Оның орнына Соренсонның шұңқырдан босатылып, антиматериялық ластанудан емделген жаңа көрініс қосылды. «Тыйым салынған планетаға» ең айқын сілтеме – антиматериялық монстр (Майк Ли Лейн), ол кейде көрінбейді, ал кейде қызыл контурлар түрінде көрінеді. Ол фильмдегі «Идтен келген жаратылысқа» өте ұқсайды. Монстр сериалдың түсірілген бөлімдерінде (оның қозғалысын көрсету үшін жел машинасы қолданылған) көрінбейді, ал бейне бөлімдерінде (түс ажырату әдісімен жасалған) контурлар түрінде ғана көрінеді. Кеменің басты кабинасы Төртінші Доктордың «Өлім роботтары» (1977) оқиғасында қайта қолданылды.

Қалыптастыру жазбалары

Бұл Майкл Вишердің «Доктор кім» сериалындағы соңғы пайда болуы. Прентис Хэнкок үшінші рет қатысып, бұрын «Ғарыштан келген сүмбіле» (1970) және «Далектер планетасы» (1973) эпизодтарында ойнаған. Одан кейін ол «Рибос операциясы» (1978) эпизодында да көрінеді. Фредерик Йегер (профессор Соренсон) және Эвен Солон (Вишинский) екеуі де бұрын «Жабайылар» (1966) эпизодында ойнаған, онда олар тиісінше Яно мен Чал рөлдерін сомдаған. Кейін Йегер 1977 жылғы «Көрінбейтін жау» эпизодында K9 робот итін жасаған профессор Мариус рөлінде пайда болады. Луис Махони (Понти) бұрын «Ғарыштық шекара» (1973) эпизодында ойнаған, ал кейіннен «Жыпылық» (2007) эпизодында да қатысқан. Грэм Уэстерн (Де Хаан) бұрын Патрик Траутонның соңғы сериалы «Соғыс ойындары» (1969) эпизодында да ойнаған.

Баспаға шығарылған

Терренс Дикс жазған осы сериалдың романы 1977 жылғы шілдеде Target Books баспасынан «Доктор Ху және Зұлымдық планетасы» деген атпен жарық көрді.

VHS және DVD-ге шығару

Planet of Evil 1994 жылдың 7 ақпанында VHS форматында (Силвестр Маккойдың «Dragonfire» атты оқиғасымен бірге) және 2007 жылдың 15 қазанында DVD форматында жарық көрді. Бұл сериал сондай-ақ 2012 жылдың 8 тамызында «Doctor Who DVD Files» жинағының 94-ші нөмірі ретінде шығарылды.