Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс архиепископы Иоганн Филипп фон Шёнборн (6 тамыз 1605 – 12 ақпан 1673) – Майнц архиепископы-сайлаушысы (1647–1673), Вюрцбург епископы (1642–1673) және Вормс епископы (1663–1673).
German archbishop
Johann Philipp von Schönborn (6 August 1605 – 12 February 1673) was the Archbishop Elector of Mainz (1647–1673), the Bishop of Würzburg (1642–1673), and the Bishop of Worms (1663–1673).
Өмір
Иоганн Филипп отбасының Лабусешбах (қазіргі Гессен) елді мекеніндегі сарайында дүниеге келді. Ол Георг фон Шёнборнның ұлы, Вид графының лютерандық қызметкері. Шёнборн отбасы рыцарьдық атаққа ие болған және алғаш рет 1275 жылы тарихқа енген. Алайда, Иоганн Филипп өскен кезде отбасының көптеген тармақтары тоқтап қалды, тіпті ол және оның інісі – отбасының соңғы өкілдері еді. 1621 жылы, оның ақсүйек екендігінің ең төменгі талаптары расталғаннан кейін, Вюрцбург соборының діни кеңесі оны кіші канон (домзилер) ретінде қабылдады, ал 1625 жылы Майнц соборының діни кеңесі де қабылдады. 1626 жылы Майнцте діни қызметке бекітілді. 1629 жылы Вюрцбург, ал 1630 жылы Вормс соборларының каноны болды. 1642 жылдың 8 қыркүйегінде Вюрцбург князь-епископы, ал 1647 жылдың 19 қарашасында Майнц архиепископы болып сайланды. Оның дипломатиялық шеберлігі 1648 жылы отыз жылдық соғысты аяқтаған Вестфалия бейбіт келіссөздерінде маңызды делдал болуына мүмкіндік берді. Осының нәтижесінде ол 1647 жылы Майнц архиепискобы болып сайланды, сонымен қатар Майнц курфюрсттігінің билеушісі және Киелі Рим империясының архиканцлері болды. 1663 жылы ол Вормс князьдік епископтығын да алды. Ол өзінің княздықтарын тиімді басқарды және экономиканы жаңғыртуға қол жеткізді. 1655 және 1675 жылдар аралығында Майнц қаласын Майнц бекінісімен және Майнц цитаделімен нығайтты. Сондай-ақ, ауруханалар мен гимназиялар құрды. Оның сарайы соғыстан кейінгі дәуірде неміс саясатының орталығы болды. Ол ағасы Филипп Эрвейнді (1607-1668) Майнц курфюрсттігінде вогт етіп тағайындады, онда соңғысы 1650 жылы Гайбах, 1654 жылы Гейзенхайм және 1661 жылы Гейзенштамм (онда жаңа қамал салды) қамалдарына ие болды. Осылайша отбасы өзінің шығу тегінің аймақтарынан (қазіргі Гессенде) басым бөлігі протестант болған, Франкония мен Рейнде орналасқан империяның католиктік шіркеулік княздықтарына көшті. Ол 1673 жылы Вюрцбургте қайтыс болды және Майнц соборында жерленді.
Johann Philipp was born in his family's manor house at Laubuseschbach (present day Hesse) to Georg von Schönborn, a minor nobleman at the employ of the Lutheran counts of Wied. The Schönborn family had knightly rank and was first mentioned in 1275. However, by the time Johann Philipp grew up, most branches of the family had extinguished, and in fact, he and his brother were the last sprouts of the family. In 1621, after it had been ascertained that he possessed the minimum quarters of nobility required, he was admitted as a minor canon (domizellar) by the cathedral chapter of Wurzburg Cathedral, and in 1625 by the cathedral chapter of Mainz Cathedral as well. In 1626, he received consecration in Mainz. He became a cathedral canon of Würzburg in 1629 and of Worms in 1630. He was elected prince bishop of Wurzburg on 8 September 1642 and archbishop elector of Mainz on 19 November 1647. His diplomatic skills made him an important mediator during the Peace of Westphalia negotiations that ended the Thirty Years' War in 1648. As a result, he was elected Archbishop of Mainz in 1647, thus also ruler of the Electorate of Mainz and archchancellor of the Holy Roman empire. In 1663, he also received the prince bishopric of Worms. He was an effective administrator of his principalities and was able to bring back economic recovery. He fortified the city of Mainz with the Fortress of Mainz and Mainz Citadel between 1655 and 1675. He also founded hospitals and high schools. His court was a center of German politics in the post war era. He made his brother Philip Erwein (1607 1668) a Vogt in the Electorate of Mainz, where the latter acquired the castles of Gaibach in 1650, of Geisenheim in 1654, and of Heusenstamm (where he built a new castle) in 1661. The family thus shifted its focus from its regions of origin (in modern Hesse), which had become predominantly protestant, to the catholic ecclesiastical principalities of the empire, located in Franconia and on the Rhine. He died in Würzburg in 1673 and was interred in Mainz Cathedral.
Мұра
Иоганн Филипп Шёнборн отбасының алты мүшесінің біріншісі болды. Олар үш ұрпақтан астам уақыт бойы Киелі Рим империясының ең беделді сегіз шіркеулік княздігін басқарды, осы кезеңге (1642–1756) «Шёнборн дәуірі» деген атау берілді. Бұл дәуір кейде халық жадында өркендеудің шағы ретінде сақталады. Бүгінде «Шёнборн дәуірі» термині Рейн және Франкония бароккосының ерекше стилін көрсетеді. Оның замандастары оған «Дана», «Германияның Сүлеймені» және «Германияның Катоны» деген құрметті лақаптар берген.
Johann Philipp was the first of six members of the Schönborn family who, in the course of more than three generations, were to rule over eight of the most prestigious ecclesiastical principalities of the Holy Roman Empire, giving the name Schönbornzeit to an era (1642–1756), sometimes nostalgically remembered in the popular conscience as an era of prosperity. Today, the term Schönbornzeit denotes a particular style of Rhenish and Franconian baroque. His contemporaries gave him the honorable titles of "The Wise", "The German Solomon", and "The Cato of Germany".