Кіріспе

1564-1576 жылдардағы Киелі Рим императоры Максимилиан II (31 шілде 1527 – 12 қазан 1576) – 1564 жылдан өліміне дейін, 1576 жылға дейін Киелі Рим императоры болды. Австриялық Габсбург әулетінің мүшесі, ол 14 мамыр 1562 жылы Прагада Богемия королі болып тағайындалды және 24 қараша 1562 жылы Германия королі (Рим королі) сайланды. 8 қыркүйек 1563 жылы Венгрияның астанасы Пресбургте (венгр тілінде Позони, қазіргі Братислава, Словакия) Венгрия және Хорватия королі болып иеленді. 25 шілде 1564 жылы әкесі Фердинанд I-ден Киелі Рим императоры лауазымын мұрагерлік етті. Максимилианның билеуі 1555 жылғы Аугсбург бейбіт шартынан кейінгі діни бағытталған үдеріспен қалыптасты. Габсбург және католик болғанымен, ол діни бөліністі жеңу үшін лютерандық императорлық элитаға көңіл бөлді, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Ол Осман-Габсбург соғыстарының және испандық Габсбург туыстарымен туындаған жанжалдарға да тап болды. Фихтнердің сөзіне сүйенсек, Максимилиан үш маңызды мақсатына жете алмады: мемлекеттік басқару құрылымын ұйымдастыру, христиан дінін біріктіру және түріктерді Венгриядан қуу. Питер Маршалл Максимилианды сәтсіздікке ұшырағандар қатарына қосудың қате екенін айтады. Маршаллдың пікірінше, діни төзімділігі және өнер мен ғылымды қолдауы арқасында ол шатқаяқты бейбітшілікті сақтап қалды.

Өмірбаян

Максимилиан Австрияның Вена қаласында Габсбург королі Фердинанд I-нің екінші баласы және үлкен ұлы, император Карл V-нің кіші інісі, Киелі Рим империясының императоры және Ягеллондық Богемия мен Венгрия ханшайымы Аннаның (1503–1547) ұлы ретінде дүниеге келді. Ол өзінің арғы атасы император Максимилиан I-нің құрметіне аталған. Максимилиан туған кезде әкесі Фердинанд, әйелінің ағасы Людовик II патшадан кейін Богемия және Венгрия патшалықтарын мұраға алды, бұл Габсбург монархиясын едәуір кеңейтті. Балалық шағын Тирольдің Инсбрук қаласында әкесінің сарайында өткізген Максимилиан негізінен Италияда білім алды. Оның ұстаздарының арасында Каспар Урсинус Велиус және Георг Таннстеттер сияқты гуманистік ғалымдар болды. Ол сонымен қатар лютерандық іліммен танысып, ерте кезде сакс князі Августпен хаттасты. 17 жасынан бастап, 1544 жылы Франция королі Франциск I-ге қарсы ағасы Карл V жүргізген итальян соғысы және Шмалькальдия соғысы кезінде ол соғыс тәжірибесін жинады. Карлдың 1547 жылғы Мюльберг шайқасындағы жеңісінен кейін Максимилиан Шмалькальдия жетекшілері – Саксония электоры Иоанн Фредерик I және Гессен ландграфы Филипп I үшін жақсы сөз айтып, жақын арада императорлық істерге қатыса бастады.

Мұрагер

1548 жылдың 13 қыркүйегінде император Карл V Максимилианды Карлдың қызымен (Максимилианның туысы) Испаниялық Марияға үйлендірді. Оның гуманизм мен діни төзімділікке адалдығы, католик дінін қорғауға көбірек берілген Филиппен келіспеушілік тудырды. Сонымен қатар, ол жақсы қолбасшы ретінде есептелді, ал Филип соғысты ұнатпады және бір рет ғана әскерге жетекшілік етті. Дегенмен, екеуі де әулеттерінің бірлігіне берілді. 1551 жылы Максимилиан Трент соборында қатысты, ал келесі жылы Венадағы Хофбург сарайында тұра бастады, қалаға зор салтанаттылықпен, ішінде Сулейман пілі бар үлкен сүйемелдеушілер тобымен оралды. Әкесі Фердинанд 1552 жылы протестант аймақтарымен Пассау шартын жасасып, 1555 жылы Аугсбург бейбітшілігіне қол жеткізген кезде, Максимилиан негізінен Австрияның мұрагерлік жерлерін басқарумен және оларды Осман шапқыншылығынан қорғаумен айналысты. Венада ол Хофбург резиденциясын Ренессанс стиліндегі Сталлбург қанатымен кеңейтті, кейіннен испандық ат үстіндегі мектеп орналасқан жер, сондай-ақ Симмерингтегі Нойгебэуд сарайын салуға бұйрық берді. 1550 жылдары Венада 50 000-нан астам адам тұрды, бұл оны Прагамен және Нюрнбергтен (40 000 тұрғын) бұрын Орталық Еуропадағы ең ірі қалаға айналдырды. Богемияның болашақ королінің діни көзқарастары әрқашан белгісіз болған, және ол жастығында лютерандық туралы біраз білген болуы мүмкін; бірақ оның бірнеше протестант княздарымен туған достығы, мұрагерлік мәселесі талқыланған кезде басталған, көбінесе діни емес, саяси ойларға байланысты болды. Алайда Венада ол Генрих Буллингердің ықпалындағы лютерандыққа бейімделген сарай уағыздаушысы Себастьян Пфаузермен жақын қарым-қатынаста болды, және оның діни көзқарастары әкесіне алаңдаушылық тудырды. Ол католик шіркеуінен бас тартады деп қорқыныш білдірілді, және әкесі Фердинанд 1558 жылы император болғанда, егер ол осы қадамға батса, ұлы оның орнын баспауы керек екенін Рим папасы Павел IV-ке уәделеуге дайын болды. Ақырында Максимилиан формальды түрде ескі дінді ұстанды, бірақ оның көзқарастары өмірінің соңына дейін лютерандықпен араласқан күйінде болды. Бірнеше рет бас тартқаннан кейін ол 1560 жылы Пфаузерді қууға келісті және қайтадан католик шіркеуінің миссаларына қатыса бастады.

Неке және балалар

1548 жылы 13 қыркүйекте Максимилиан өзінің туысы Мария Испанияға, император V Карл мен Португалияның Изабелланың қызына үйленді. Мария Габсбургтер Испаниясына адал болғанымен және қатаң католик болғанына қарамастан, олардың некесі бақытты болды. Олардың он алты баласы болды:

Австрияның архигерцогинясы Анна (1 қараша 1549 – 26 қазан 1580). Испанияның II Филиппіне, өзінің інісіне тұрмысқа шықты. Ол Испанияның III Филиппінің анасы болды. Австрияның эрцгерцогы Фердинанд (28 наурыз 1551 – 25 маусым 1552). Рудольф II, Киелі Рим императоры (18 шілде 1552 – 20 қаңтар 1612). Австрияның эрцгерцогы Эрнест (15 шілде 1553 – 12 ақпан 1595). Ол Төмен елдердің губернаторы қызметін атқарды. Австрияның архигерцогинясы Элизабет (5 шілде 1554 – 22 қаңтар 1592). Францияның IX Карлына тұрмысқа шықты. Австрияның архигерцогинясы Мария (27 шілде 1555 – 25 маусым 1556). Матиас, Киелі Рим императоры (24 ақпан 1557 – 20 наурыз 1619). Өлі туған ұл (20 қазан 1557). Австрияның эрцгерцогы Максимилиан (12 қазан 1558 – 2 қараша 1618). Польшаның королі сайланды, бірақ таққа отырмады. Ол Тевтон орденінің үлкен магистрі және Пруссияның басқарушысы болды. Австрияның эрцгерцогы Альберт (15 қараша 1559 – 13 шілде 1621). Ол Төмен елдердің губернаторы қызметін атқарды. Австрияның эрцгерцогы Вацлав (9 наурыз 1561 – 22 қыркүйек 1578). Австрияның эрцгерцогы Фридрих (21 маусым 1562 – 16 қаңтар 1563). Австрияның архигерцогинясы Мария (19 ақпан 1564 – 26 наурыз 1564). Өлген әпкесінің құрметіне осы атпен аталады. Австрияның эрцгерцогы Карл (26 қыркүйек 1565 – 23 мамыр 1566). Австрияның архигерцогинясы Маргарет (25 қаңтар 1567 – 5 шілде 1633). Кеңіз. Австрияның архигерцогинясы Элеонора (4 қараша 1568 – 12 наурыз 1580).

Танымал мәдениетте

Максимилиан II Хосе Сарамагоның 2008 жылғы "Пілдің саяхаты" романында кездеседі.