Кіріспе

29ers немесе екі тоғызыншы – тау велосипедтері мен гибридтік велосипедтер, олар 700c немесе 622 мм ISO (ішкі жиек диаметрі) дөңгелектерімен жасалады, бұл дөңгелектер көбінесе 29 дюймдік деп аталады. Бұрын көптеген тау велосипедтері ISO 559 мм дөңгелектерді пайдаланған, олар әдетте 26 дюймдік дөңгелектер деп аталған. ISO 622 мм дөңгелектер көбінесе жол жарыстары, саяжай велосипедтері, циклокросс, туристік және гибридтік велосипедтерде қолданылады. Кейбір елдерде, әсіресе Континенттік Еуропада, ISO 622 мм дөңгелектерді 28 дюймдік дөңгелектер немесе "28 Incher" деп атайды.

Шығу тегі

29 дюймдік дөңгелектердің ішкі диаметрі бар. Джефф Аппстың алғашқы 700C дөңгелекті жолдан тыс велосипеді 1981 жылы жасалды. Дегенмен, 1982 және 1984 жылдар аралығында Аппстың жеке компаниясы Cleland Cycles Ltd компаниясы Aventura деп сатқан велосипедте Nokian Hakkapeliitta 26 × 2 (ISO 54 584) шинасы қолданылған. 650B өлшемі, сондай-ақ 27.5 дюйм деп аталады, 2007 жылы 26 және 29 дюймдік өлшемдер арасындағы келісім ретінде қайта пайда болды. 650B өлшемі 27.5 дюйм деп аталады. "29er" атауы Fisher велосипед компаниясы 2001 жылы ұсынған "Two Niner" деп аталған велосипедтен шыққан, бұл туралы 1998 жылы Mountain Bike Hall of Fame-ге енгізілген Дон Кук мәлімдеді. Bianchi Bicycles компаниясының АҚШ бөлімшесі 1991 жылдан бастап 29 дюймдік дөңгелекті жолдан тыс велосипедтер желісін ұсынды, оларды Project велосипедтері деп атады. 1992 жылғы өнімдер каталогы үлкен дөңгелектердің артықшылықтарын мақтап, үш түрлі велосипедті көрсетті: Project 3, 5 және 7. Сондай-ақ, 1991 жылы Panaracer Diamondback Overdrive және Overdrive Comp тау велосипедтерінде OEM пайдалану үшін Smoke Tire 700c нұсқасын жасады. Klein компаниясы өзінің табысты "Attitude" MTB жарыскерінің 29 дюймдік дөңгелекті нұсқасын аз көлемде өндіріп, оны Adept деп атады. Ол нарық таба алмады және өндірілімі тоқтатылды. Маңызды өнім шығарылымы – алғашқы 29 дюймдік шинаны 29 дюймдік қозғалыстың алғашқы қолдаушысы Wilderness Trail Bikes шығарды. Компания 1999 жылы алғашқы 29 дюймдік "Nanoraptor" шинасын ұсынды. Шамамен сол уақытта White Brothers компаниясы алғашқы коммерциялық 29 дюймдік аспалы бұрамаларды шығарды. Бұрын аспалы бұрамалар треккингтік велосипедтерге немесе гибридтерге арналған бұрамалар ретінде қолданылған. Көп жылдар бойы 29 дюймдік рамалар мен велосипедтер көбінесе Niner Bikes сияқты шағын, көпшілікке беймәлім өндірушілерден ғана қол жетімді болды. Surly Bikes 2002 жылы 29 дюймдік рама жиынтығын – Karate Monkey-ді таныстырды. Trek Bicycles бөлімшесі Gary Fisher Bicycles 29 дюймдік велосипедтер желісін ұсынған алғашқы ірі өндіруші болды. Олардың желілері 2004 жылы 29 дюймдік бір жылдамдықты Rig велосипедінің енгізілуіне дейін жақсы сатылмады. Бүгінде АҚШ нарығындағы велосипед өндірушілердің көпшілігі кем дегенде бір 29 дюймдік велосипед немесе рама ұсынады.

Цикрокрос салыстыруы

Жазық ені белгілі бір шамадан кем шина кейде 29 дюймдік велосипедтердің жанкүйерлері циклокросс шинасы деп санайды, тіпті циклокросс жарысында одан ені кең шина циклокросс шинасы болып саналмайды. Олардың екеуі де жолсыз жүруге арналған және көбінесе 622 мм жиекті пайдаланса да, циклокросс велосипедтері мен 29 дюймдік тау велосипедтері негізгі басқару және геометрия, құрастыру әдістері, сенімділік және қызмет ету мерзімі жағынан өзгеше. Дегенмен, екі велосипедтің ерекшеліктерін біріктіретін велосипедтер де бар. Мысалы, Monstercross велосипеді стандартты тау велосипедінің қаңқасын қолданады, ол 26 дюймдік дөңгелектерге арналған, бірақ 700c дөңгелектерімен және 700 × 38c-45c шиналарымен, дискілі немесе консольді тежегіштерімен, тау велосипеді немесе циклокросс тіркемелерімен және циклокросс велосипедінің рульдерімен жабдықталады.

Өнер көрсету

Тау велосипедтері қауымдастығында 29 дюймдік велосипедтердің артықшылықтары мен кемшіліктері жиі талқыланады. 29 дюймдік дөңгелектің кемшіліктеріне салмақтың артуы, басқарудағы инерциялық сезім және өлшемдерге қатысты мәселелер (әсіресе, алдыңғы дөңгелек пен бақтың арасындағы жақындасу және жоғары тұру биіктігі) жатады. Артықшылықтарына төмендеулі сыртқы кедергі, жылдамдықты сақтай отырып тұрақтылықты арттыру және кедергілерден өту қабілетін жақсарту кіреді. Көбінесе дөңгелектің жермен жанасатын бөлігінің мөлшері мен пішіні туралы сөз болады. Шина ені, доңғалақ ені, қысым және мінушінің салмағы сияқты басқа факторлар бірдей болған жағдайда, 29 дюймдік дөңгелектің жанасу ауданы 26 дюймдік дөңгелектің ауданымен шамалас, бірақ сәл ұзын (~5%).

Кемшіліктері

Дөңгелектің салмағының артуы (үлкенірек дөңгелек, камера, обод және спицалар) дөңгелектердің үдеуге және тежелуге жауап беруін баяулатып, серпімсіз массаны арттырады. Ұзын спицалар және доңғалақ фланеці мен обод арасындағы бұрыштың азаюы дөңгелектің бүйірлік икемділігін арттырады (қалған факторлар бірдей болса). Ұзын доңғалақ базасы және ауыр алдыңғы дөңгелек салдарынан басқаруға нашар жауап береді. Кіші бойлы жүргізушілер (яғни, 165 см-ден төмен бойлы) геометриялық мәселелерге тап болуы мүмкін, бұл педальдардың араласуына, жоғары руль орналасуына және жеткілікті аралықтың болмауына әкелуі мүмкін.

96 немесе 69 өзгерісі

Бір нұсқасы – 29 дюймдік алдыңғы және 26 дюймдік артқы дөңгелектер (әдетте "96er" деп аталады). Кіші артқы дөңгелек пайдалану велосипедтің басқаруын қысқарақ және жылдамрақ етуге, артқы амортизация конструкцияларының көбірек нұсқаларын жасауға және велосипед салмағын жеңілдетуге мүмкіндік береді. Тағы бір нұсқасы – 26 дюймдік алдыңғы және 29 дюймдік артқы дөңгелектер (әдетте "69er" деп аталады, бірақ Trek 2007 жылы 29 дюймдік алдыңғы және 26 дюймдік артқы дөңгелектері бар "69er" велосипедін ұсынды).