Кіріспе

Алкогольді стерильдеу әдісі

Campden таблеткалары (калий немесе натрий метабисульфиті) – негізінен шарап, сидр және сыра жасау үшін қолданылатын күкірт негізіндегі өнім. Олар бактерияларды жоюға және көптеген жабайы ашытқылардың өсуін тежеуге арналған. Сондай-ақ, олар су ерітінділерінен (мысалы, қалалық су көздерінен алынған ауыз су) еркін хлорды және одан тұрақты хлораминді жою үшін де қолданылады. Campden таблеткалары пиво қайнатушыларға натрий метабисульфитінің шағын мөлшерін оңай өлшеуге мүмкіндік береді, сондықтан оларды дәмге әсер етпей, жабайы ашытқылар мен бактериялардан қорғау үшін пайдалануға болады. Өңделмеген сидр жиі ацетобактериялармен зарасып, сірке суға айналады. Ашытқылар таблеткаларға төзімді, бірақ ацетобактериялар оңай өлтіріледі, сондықтан сидр өндірісінде өңдеу маңызды. Әдетте, 1 АҚШ галлонына (3,8 л) бір уатылған Campden таблеткасы қолданылады. Бұл доза құртқа 67 ppm күкірт диоксидін қосады, бірақ активті күкірт диоксидінің деңгейі хлормен және хлораминмен, сондай-ақ альдегидтермен (әсіресе шарапта) реакцияға түскенде тез төмендейді. Сондықтан, сыра немесе шарап ішілген кезде еркін күкірт диоксидінің концентрациясы айтарлықтай төмендейді. Дегенмен, егер тек қана суды қайнату алдында хлорды жою үшін қолданылса, бір таблетка 20 АҚШ галлонына (75 л) дейін суды тиімді тазартады. Campden таблеткалары шарапты ыдыстар арасында ауыстырғанда антиоксидант ретінде де қолданылады. Campden таблеткаларындағы натрий метабисульфиті шарапқа енетін оттекті байланыстырып, оның зиян келтіруіне жол бермейді. Campden таблеткалары шараптағы ашыту процесін тоқтату үшін қолданылуы мүмкін деген жалған пікір бар, бұл соңғы өнімдегі қалдық тәттілікті бақылауға мүмкіндік береді. Бірақ бұл дұрыс емес. Ашытуды тоқтату үшін, шарапты ішуге жарамсыз ететіндей көп мөлшерде Campden таблеткаларын қосу қажет. Балама ретінде, калий сорбатымен бірге қолданғанда, ашытқылардың саны айтарлықтай азаяды және олардың көбеюіне кедергі келтіріледі. Калий сорбаты қосылмаса, ашытқылар тек тоқтатылады және жеткілікті ферменттелетін қанттармен қамтамасыз етілсе, қайтадан көбейеді. Campden таблеткаларының әрқайсысы шамамен 0,44 г натрий метабисульфитін (қосымша толтырғыштармен) қамтиды, ал 8 таблеткасы 2,5 мл натрий метабисульфитінің жарты шай қасығына тең. Кейбір Campden таблеткаларында калий метабисульфиті де қолданылады. Олардың барлығы бір-бірін алмастыра отырып «сульфиттер» деп аталады, ал «би» «ди» ретінде кездеседі. Пайдалану тұрғысынан алғанда, натрий тиосульфаты осыған ұқсас қосылыс болып табылады. Campden таблеткалары көзден жас шығаратын газдан кейін деконтаминациялау және бейтараптандыру үшін де пайдалы. Калий метабисульфитінің молярлық массасы (әдетте молекулалық салмақ немесе MW деп аталады) 222 г/моль, ал натрий метабисульфитінің молекулалық салмағы 190 г/моль.

Тарих

Кампден таблеткасы атауы Англияның Глостершир графтығындағы Чиппинг Кампден қаласынан шыққан, онда 1920 жылдары жеміс-көкөніс сақтау зерттеу станциясы (қазіргі Кампден BRI) бұл құралдың алғашқы нұсқасын жасады. Кейін бұл идеяны Boots Co. компаниясы қолданып, таблетканы өндірді.

Денсаулыққа әсері

Кейбір адамдарда сульфиттерге аллергия немесе төзімсіздік болуы мүмкін. Аллергия төзімсіздікке қарағанда сирек кездеседі, бірақ өте сирек жағдайларда өмірге қауіпті анафилактикалық реакцияға себеп болуы мүмкін. Сульфиттердің қалдық мөлшері бар өнімдер, оның ішінде калий метабисульфиті және натрий метабисульфиті, міндетті түрде таңбалануы керек.