Супер Туринг: Тарихы мен ережелері

Кіріспе

Туристік автомобиль жарысының ерекшелігі

Супер Туринг, 2-сынып немесе II-сынып – 1993 жылы Халықаралық Автомобиль Федерациясы (FIA) ұлттық туристік автомобиль жарыстары үшін анықтаған туристік автомобильдер санаты. Ол 1990 жылы Британдық Туристік Автомобиль Чемпионаты (BTCC) үшін жасалған «2 литрлік туристік автомобиль формуласына» негізделген. FIA 1993 жылдан 1995 жылға дейін осы санаттағы әлем кубогын ұйымдастырды және 1995 жылдан бастап «Super Tourer» терминін қабылдады. Супер Туринг әлемдегі дерлік барлық туристік автомобильдер чемпионаттарында А тобын стандартты жағдай ретінде ығыстырды, бірақ өсетін шығындар мен өндіруші командалардың қатысуын тоқтатуы 1990-шы жылдардың соңында осы санаттың құлдырауына себеп болды. Автомобильдер қалыпты өндірістік автомобильдерге ұқсас болды, бірақ стандартты дөңгелек аркаларына жарыс дөңгелектерін орнату үшін қымбат өзгерістер енгізу қажет болды. Мысалы, 1994 жылдан 1999 жылға дейін өткен неміс Super Tourenwagen Cup (STW) сериясы, 1996 жылы 2,5 литрлік V6 қозғалтқышымен жұмыс істейтін Deutsche Tourenwagen Meisterschaft (DTM) аяқталғаннан кейін туындаған бос орынды толтырды. 2000 жылы Deutsche Tourenwagen Masters (DTM) атқамын сақтап, 4.0 литрлік V8 қозғалтқыштары бар автомобильдермен қайта басталды.

Ережелер

Супер Туринг автомобильдерінің ұзындығы кемінде 2,5 метр, төрт есігі болуы міндетті, бұл шағын отбасылық седанды қажет етеді. Қозғалтқыштың сыйымдылығы 2 литрден аспауы керек, ең көп дегенде алты цилиндрге рұқсат етілді және қозғалтқыш табиғи түрде сорғылануы тиіс болды. Тек екі дөңгелек қозғалтылып, басқарылатын болды. Гомологация үшін, модельдің бастапқыда кем дегенде 2500 данасы өндірілуі керек еді. 1995 жылы, осы санды кем дегенде 25 000 бірлікке дейін көбейтіп, арнайы дайындалған машиналардың көбеюіне қарсы тұруға тырысты. 1993 жылға дейін шанақтың және есіктердің мөлшеріне шектеу қойылмады, содан кейін төрт есікті және Euro NCAP "Шағын отбасылық автомобиль" класынан кіші емес автомобильдерге ғана рұқсат берілді, бірақ "Үлкен отбасылық автомобиль" класы көбінесе басымдық танытты. 1995 жылға дейін командаларға дилерлер арқылы қол жетімді аэродинамикалық құрылғыларды орнатуға ғана рұқсат етілді, бірақ 1994 жылғы BTCC маусымында Alfa Romeo Габриэле Таркуини мен Джанпиеро Симонимен 155 машинасына қатысқаннан кейін жағдай өзгерді. Автомобильдің алдыңғы спойлері төменгі бөлігін бұрап, алға жылжытуға болатын, бөлгіш ретінде қызмет ететін және артқы спойлері екі қосымша элементпен жабдықталған, бұл автомобильге көбірек апорлық күш берді. "Альфа Ромео" алғашқы бес кезеңде жеңіске жеткен кезде, "Форд" "Воксхолл" компаниясының қолдауымен жарыс төрешілеріне шағым түсірді. TOCA көп ұзамай аэродинамикалық құрылғылар заңсыз деп шешті және "Альфа Ромео" Снеттертон мен Сильверстоунда жинаған ұпайларын жоғалтты (бұл шешім кейіннен апелляция арқылы өзгертілді) және Оултон Парктегі жарыстан бас тартты. Осыдан кейін "Альфа Ромео" спойлерлерін кері тартылған күйде (жолға шығарылған нұсқадағы спойлерлердің орналасқан күйі, "Альфа 155 Silverstone" – оның тек 2500 данасы аэродинамикалық құрылғыларды және 1,8 литрлік автомобиль үшін жоғары айналымдарды пайдалануға рұқсат ету үшін гомологацияланды, бірақ жол автомобильдері екі орнатылмаған спойлер ұзарту тіректерімен сатылды) пайдалануға мәжбүр болды. Осы уақыт аралығында Renault және BMW өздерінің шектеулі шығарылымды автомобильдерін (сәйкесінше Laguna Airflow және 318is) ұсынды, бұл оларға үлкен аэродинамикалық көмекпен жүруге мүмкіндік берді; Renault "Альфа Ромео" шыққан Oulton Park жарысында жеңіске жетті. Көп ұзамай FIA барлық сериялардағы ережені өзгертіп, гомологация үшін өндірілген автомобильдердің ең аз санын 25 000-ға дейін көбейтті және автомобильдерге тек өндірістік емес, шектеулі көлемдегі аэродинамикалық құрылғыларды пайдалануға рұқсат берді. Шектеулер шанақтың түріне байланысты өзгерді, Volvo келесі маусымда 850 Estate-ден төрт есікті седанға оралуға мәжбүр болды, өйткені олар жаңа ережелерге сәйкес қолайсыздыққа ұшырады. Италиялық Супертуризм категориясында командалар шағымсыз ұзартылған спойлерлерді пайдаланды. Дегенмен, кейбір сериялар көпшіліктің талаптарына және бәсекелес сериялардың бәсекесіне сәйкес ережелерді өзгертеді. Мысалы, 1997 жылы алдыңғы аэродинамикалық құрылғыларды шектеу кезінде (Toyota-ға үлкен Toyota Chaser-ді пайдалануға мүмкіндік берді) көліктің енін және түтін шуын арттырған Жапон туристік автомобиль чемпионаты (JTCC) болды; Nissan және Honda маусым соңында серияны тастап кеткенде, Toyota жалғыз бәсекелескен өндіруші болып қалды. 1999 жылы кеңейтілген шанақты пайдаланатын жаңа формула сәтсіз аяқталды және серия мүлдем тоқтатылды, өйткені сол кезде Жапонияның үлкен үш компаниясының барлығы сол кездегі JGTC-де өндірістік командалармен қатысты. Австралияда серия 1993 жылы басталды, ол кезде Австралияның Туристік автомобиль чемпионатының А тобының ережелері Суперкарлар 3А тобының Формуласымен (1997 жылдан бастап V8 Суперкарлар деп аталады) және Супер Турингпен алмастырылды. V8 Supercars-тің жаңа басқару құрылымы мен теледидарлық бағдарламасының пайда болуы оларды Батерст 1000 ұйымдастырушыларымен қақтығысқа ұшыратты. Супертурингке Батерстте жарысқа қатысу мүмкіндігі ұсынылды, өйткені жарысты ұйымдастырушылар V8 суперкарларымен келісе алмады. Батерст қалалық кеңесі мен V8 Supercars өздерінің "Австралиялық 1000 классикалық" жарысын өткізу үшін бөлек келісімге келді. Супертуринг тиімді нұсқаға айналмады, ал үшінші және соңғы жарыс автоспорттық карнавалға айналды, оған бірнеше санаттар қатысып, Супертуринг іс-шарасы 1999 жылғы жарыстан кейін құлдырағанға дейін жартысына дейін қысқарды. 2000 жылы бәсекелес болмаған кезде V8 Supercars жарысы Батерст 1000 атауын алды. Супертурингтің ұзақ уақытында бұл категорияда екі өлім жазасы болды. 1995 жылы Филипп аралындағы Грег Хансфорд пен Авустағы Кит О'дор көліктерінің бір жағына соқтығысуынан мойын сынғанынан қайтыс болды. Көп ұзамай жарысқа қатысатын көліктерде бүйірлік соққыға қарсы тіреулермен жабдықталған қоршаулар және бүйірлік бас тіреуі бар орындықтар міндетті болды. Супертурингтің құлдырауының бір себебі автомобильді жарысқа дайындаудың қымбаттығы болды. 1990 жылы Vauxhall Cavalier көлігі 60 000 фунт стерлинг тұрды. 90-шы жылдардың соңына қарай, ұқсас автомобиль, жақсырақ аэродинамикалық құрылғылармен және телеметриямен жабдықталған көлік 250 000 фунт стерлингке дейін қымбаттады. Кейінгі Әлемдік Туристік Автомобиль Чемпионатының ережелері ескі серияға көп шабыттанды, өндірістік негіздегі төрт есікті седандар 2,0 литрлік қозғалтқыштармен жабдықталған. Көліктердің көрінісін жақсартатын кең дөңгелек аркаларына рұқсат берілді. S2000 ережелеріне сәйкес келетін автомобильдер өз алдындағы көліктерге қарағанда арзан, өйткені оларға кеңірек доңғалақтарды, төмендетілген биіктікті және басқа да серпімділік жүйесін орнату үшін маңызды өзгерістер енгізу қажет болды – Super 2000 автомобильдерінің ені өндірістік модельдермен бірдей болуы керек болмағандықтан, дамыту шығындары төмендетілуі мүмкін. Әртүрлі ұлттық чемпионаттар ұқсас ережелерді пайдаланады. Өз алдыңғысына ешқандай ұқсастығы болмаса да, "Супер Туринг" атауы Францияның Супертуризм чемпионатында олардың 3,0 литрлік кеңейтілген шанақты автомобильдері үшін сақталды.

The Super Touring cars were required to be a minimum of in length, with four doors, effectively requiring a small family saloon car as a minimum. No more than 2 litres engine capacity, maximum of six cylinders were permitted, and the engine was required to be naturally aspirated. Only two wheels could be driven and steered. For homologation, initially at least 2500 units of the model used must have been produced. In 1995, in a bid to counter the increasing numbers of homologation specials this number was increased to at least 25,000 units. There was no restriction on body size and doors until 1993, when it was changed to only allow cars with a minimum of four doors and no smaller than the Euro NCAP 'Small Family Car' class, although 'Large Family Car' tends to dominate the category. Until 1995, teams were only permitted to fit aerodynamic device that were available through dealers, but that changed when, in 1994 BTCC season, Alfa Romeo entered a 155 with Gabriele Tarquini and Giampiero Simoni as drivers. The car had a front spoiler with a bottom piece that could be unscrewed and moved forward, acting as a splitter, and a rear spoiler with a pair of extensions, giving the car more downforce. When Alfa Romeo won the first five rounds, Ford, supported by Vauxhall, made a complaint to the race stewards. TOCA soon decided the aero devices were illegal and Alfa Romeo were stripped of the points they earned at Snetterton and Silverstone (although this decision was later reversed by appeal) and in return, walked out from the Oulton Park race. After this point, Alfa were forced to run their spoilers in the retracted position (the position in which the spoilers were fitted on the road going version, the Alfa 155 Silverstone – of which only 2,500 cars were homologated to allow the use of the aerodynamic devices and higher rev limits for a 1.8 litre car – though the road car was sold with two unfitted spoiler extension brackets). In the meantime, Renault and BMW responded by introducing their own limited edition road cars (Laguna Airflow and 318is, respectively) to enable them to run with oversized aerodynamic aids; Renault would win the Oulton Park race that Alfa Romeo had walked out. Soon after that, the FIA changed the regulation in all series to increase minimum number of produced road cars for homologation to 25,000, and allowing cars to only use non production aerodynamic devices with a restricted size. Restrictions varied depending on body type, with Volvo having to revert from the 850 Estate to their four door saloon model the following season when they found themselves to be disadvantaged by the new rules. In the Italian Supertourismo category, teams entered extended spoilers without complaints. Some series however, would change the rules to suit crowd demands and competition from rival series. One example was the Japanese Touring Car Championship (JTCC), which made increases to body width and exhaust noise while restricting front aerodynamic devices in 1997 (which allowed Toyota to use the larger Toyota Chaser); it ultimately backfired when Nissan and Honda left the series at the end of the season, leaving Toyota as the only manufacturer that competed. In 1999, a new formula using spaceframe cars came to nothing, and the series was abandoned altogether, as by then Japan's big three all had works entries in the then JGTC. In Australia, the series began in 1993 when the Group A regulations for the Australian Touring Car Championship series was replaced by Supercars Group 3A Formula (known as V8 Supercars from 1997 onwards) and Super Touring. The advent of a new management structure and telecast arrangement for V8 Supercars put them in conflict with Bathurst 1000 organisers. Super Touring were offered the chance to compete at Bathurst after race organisers could not come to terms with V8 Supercars. Bathurst City Council and V8 Supercars came to a separate arrangement to host their own breakaway "Australian 1000 Classic" race. Super Touring did not become a viable option, and the third and final race was transformed into a motorsport carnival, with several categories attending and the Super Touring event halved to , before collapsing in the aftermath of the 1999 race. In 2000, in the absence of a rival, the V8 Supercars event took up the Bathurst 1000 name. During the Super Touring's long run, the category suffered two fatal accidents. In 1995, Gregg Hansford at Phillip Island, and Kieth O'dor at Avus, were involved in fatal accidents as a result of a broken neck caused by their cars' being hit side on. Soon after, rollcages in competition cars with built in side impact bars, and seats with head restraints on the side would become mandatory. One reason for Super Touring's demise was the cost of preparing a car for competition. In 1990, a Vauxhall Cavalier cost £60,000. By the later part of the 90's, a similar car with more sophisticated aerodynamics device and telemetry cost £250,000. The later World Touring Car Championship regulations are very inspired by the old series, with production based four door saloons powered by 2.0 litre engines. Wider wheel arches are allowed, which makes the cars look more spectacular. Cars under S2000 regulations are cheaper than their predecessors, to which serious modifications had to be made to allow for wider tires, lower ride height and different suspension – as the width of Super 2000 cars does not need to be the same as that of the production models, development costs can be kept lower. Various national championships use similar rules. Although it bears no resemblance to its predecessor, the "Super Touring" name was retained by the Championnat de France de Supertourisme for their 3.0 litre tube frame cars.

Супертурнирлік автомобильдердің тізімі

Ел Маркасы Үлгі № Басталу Аяқталу Италия Alfa Romeo 155 M. Y. 1994 ST 7 1994 жылғы 1 наурыз 2002 жылғы 31 желтоқсан M. Y. 1995 ST 9 1995 жылғы 1 наурыз 2003 жылғы 31 желтоқсан 156 M. Y. 1997 ST 37 1998 жылғы 1 қаңтар 1998 жылғы 1 қаңтар M. Y. 1998 ST 43 1998 жылғы 1 қараша 2005 жылғы 31 желтоқсан Германия Audi 80 B4 ST 6 1995 жылғы 1 наурыз 2003 жылғы 31 желтоқсан A4 B5 M. Y. 1995 ST 17 1995 жылғы 1 сәуір 2008 жылғы 31 желтоқсан B5 M. Y. 1996 ST 28 1996 жылғы 1 сәуір 2008 жылғы 31 желтоқсан Германия BMW E36 318is ST 8 1995 жылғы 1 наурыз 2004 жылғы 31 желтоқсан АҚШ Chrysler Stratus база ST 30 1996 жылғы 1 сәуір 2004 жылғы 31 желтоқсан Ұлыбритания Ford Mondeo Mk I 4Door ST 19 1995 жылғы 1 сәуір 2002 жылғы 31 желтоқсан Mk I 5Door ST 20 1995 жылғы 1 сәуір 2002 жылғы 31 желтоқсан Mk II 4Door M. Y. 1997 ST 34 1997 жылғы 1 наурыз 2004 жылғы 31 желтоқсан Mk III Zetec ST 45 1999 жылғы 1 наурыз 2006 жылғы 31 желтоқсан Ұлыбритания Honda Accord (бесінші буын) LS CC756 ST 1 1995 жылғы 1 наурыз 2002 жылғы 31 желтоқсан Accord (алтыншы буын) LS CE856 ST 33 1997 жылғы 1 наурыз 2004 жылғы 31 желтоқсан CG ST 46 1999 жылғы 1 наурыз 2006 жылғы 31 желтоқсан Жапония Honda Civic (бесінші буын) Ferio 4Door ST 11 1995 жылғы 1 сәуір 2002 жылғы 31 желтоқсан Жапония Mazda Lantis Coupe 2.0 ST 4 1995 жылғы 1 наурыз 2002 жылғы 31 желтоқсан Xedos 6 ST 1.0 5 1995 жылғы 1 наурыз 2002 жылғы 31 желтоқсан Жапония Nissan Primera HP10 ST 21 1995 жылғы 1 сәуір 2002 жылғы 31 желтоқсан HP11 ST 29 1996 жылғы 1 сәуір 2006 жылғы 31 желтоқсан Pulsar FN14 ST 10 1995 жылғы 1 сәуір 2006 жылғы 31 желтоқсан Sunny FB14 ST 23 1995 жылғы 1 қазан 2006 жылғы 31 желтоқсан Ұлыбритания Primera P11 ST 48 2000 жылғы 1 қаңтар 2006 жылғы 31 желтоқсан Германия Opel Astra F ST 16 1995 жылғы 1 сәуір 2004 жылғы 31 желтоқсан Vectra ST 27 1995 жылғы 1 желтоқсан 2006 жылғы 31 желтоқсан A ST 15 1995 жылғы 1 сәуір 2004 жылғы 31 желтоқсан CD ST 39 1998 жылғы 1 сәуір 2006 жылғы 31 желтоқсан GL Plus ST 40 1998 жылғы 1 сәуір 2006 жылғы 31 желтоқсан Франция Peugeot 405 Signature ST 13 1995 жылғы 1 сәуір 2003 жылғы 31 желтоқсан 406 ST 31 1996 жылғы 1 сәуір 2003 жылғы 31 желтоқсан M. Y. 1998 ST 38 1998 жылғы 1 сәуір 2005 жылғы 31 желтоқсан Франция Renault Laguna I B56 ST 14 1995 жылғы 1 сәуір 2002 жылғы 31 желтоқсан B56 M. Y. 1998 ST 38 1998 жылғы 1 сәуір 2005 жылғы 31 желтоқсан Испания SEAT Toledo GT ST 22 1995 жылғы 1 тамыз 2002 жылғы 31 желтоқсан Жапония Toyota Camry SXV11 ST 26 1996 жылғы 1 қаңтар 2005 жылғы 31 желтоқсан Carina E ST191 ST 2 1995 жылғы 1 наурыз 2005 жылғы 31 желтоқсан Chaser JZX100 ST 47 1999 жылғы 1 мамыр 2006 жылғы 31 желтоқсан Corolla AE101 ST 3 1995 жылғы 1 қаңтар 2002 жылғы 31 желтоқсан AE110 ST 25 1996 жылғы 1 қаңтар 2003 жылғы 31 желтоқсан Liftback EE111 5Door ST 42 1998 жылғы 1 шілде 2006 жылғы 31 желтоқсан Corona EXiV ST202 ST 24 1995 жылғы 1 қазан 2005 жылғы 31 желтоқсан Германия Vauxhall Vectra ST 36 1997 жылғы 1 қараша 2004 жылғы 31 желтоқсан Швеция Volvo 850 T5 Estate ST 12 1995 жылғы 2 сәуір 2006 жылғы 1 қаңтар T5 Sedan ST 18 1995 жылғы 2 сәуір 2006 жылғы 1 қаңтар S40 ST 32 1997 жылғы 2 қаңтар 2006 жылғы 1 қаңтар M. Y. 1999 ST 44 1999 жылғы 2 қаңтар 2007 жылғы 1 қаңтар

Country Marque Model Type No. Start End Italy Alfa Romeo 155 M. Y. 1994 ST 7 1 March 1994 31 December 2002 M. Y. 1995 ST 9 1 March 1995 31 December 2003 156 M. Y. 1997 ST 37 1 January 1998 1 January 1998 M. Y. 1998 ST 43 1 November 1998 31 December 2005 Germany Audi 80 B4 ST 6 1 March 1995 31 December 2003 A4 B5 M. Y. 1995 ST 17 1 April 1995 31 December 2008 B5 M. Y. 1996 ST 28 1 April 1996 31 December 2008 Germany BMW E36 318is ST 8 1 March 1995 31 December 2004 United States Chrysler Stratus base ST 30 1 April 1996 31 December 2004 United Kingdom Ford Mondeo Mk I 4Door ST 19 1 April 1995 31 December 2002 Mk I 5Door ST 20 1 April 1995 31 December 2002 Mk II 4Door M. Y. 1997 ST 34 1 March 1997 31 December 2004 Mk III Zetec ST 45 1 March 1999 31 December 2006United Kingdom Honda Accord (fifth generation) LS CC756 ST 1 1 March 1995 31 December 2002 Accord (sixth generation) LS CE856 ST 33 1 March 1997 31 December 2004 CG ST 46 1 March 1999 31 December 2006 Japan Honda Civic (fifth generation) Ferio 4Door ST 11 1 April 1995 31 December 2002 Japan Mazda Lantis Coupe 2.0 ST 4 1 March 1995 31 December 2002 Xedos 6 1.0 ST 5 1 March 1995 31 December 2002Japan Nissan Primera HP10 ST 21 1 April 1995 31 December 2002 HP11 ST 29 1 April 1996 31 December 2006 Pulsar FN14 ST 10 1 April 1995 31 December 2006 Sunny FB14 ST 23 1 October 1995 31 December 2006 United Kingdom Primera P11 ST 48 1 January 2000 31 December 2006 Germany Opel Astra F ST 16 1 April 1995 31 December 2004 Vectra ST 27 1 December 1995 31 December 2006 A ST 15 1 April 1995 31 December 2004 CD ST 39 1 April 1998 31 December 2006 GL Plus ST 40 1 April 1998 31 December 2006 France Peugeot 405 Signature ST 13 1 April 1995 31 December 2003 406 ST 31 1 April 1996 31 December 2003 M. Y. 1998 ST 38 1 April 1998 31 December 2005 France Renault Laguna I B56 ST 14 1 April 1995 31 December 2002 B56 M. Y. 1998 ST 38 1 April 1998 31 December 2005 Spain SEAT Toledo GT ST 22 1 August 1995 31 December 2002 Japan Toyota Camry SXV11 ST 26 1 January 1996 31 December 2005 Carina E ST191 ST 2 1 March 1995 31 December 2005 Chaser JZX100 ST 47 1 May 1999 31 December 2006 Corolla AE101 ST 3 1 January 1995 31 December 2002 AE110 ST 25 1 January 1996 31 December 2003 Liftback EE111 5Door ST 42 1 July 1998 31 December 2006 Corona EXiV ST202 ST 24 1 October 1995 31 December 2005 Germany Vauxhall Vectra ST 36 1 November 1997 31 December 2004 Sweden Volvo 850 T5 Estate ST 12 2 April 1995 1 January 2006 T5 Sedan ST 18 2 April 1995 1 January 2006 S40 ST 32 2 January 1997 1 January 2006 M. Y. 1999 ST 44 2 January 1999 1 January 2007