Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кубалық табиғатты зерттеуші және таксоном Хуан Кристобаль Гундлах (17 шілде 1810 – 14 наурыз 1896) – кубалық неміс табиғатты зерттеуші және таксоном.
Cuban naturalist and taxonomist
Juan Cristóbal Gundlach (July 17, 1810 March 14, 1896) was a German Cuban naturalist and taxonomist.
Өмірбаян
Гундлах 1837 жылы әкесі физика профессоры болған Марбург университетін философия докторы дәрежесімен аяқтады. 1839 жылы ол Кариб теңізіндегі Куба аралында коллекция жасау үшін Еуропадан кетті. 1868 жылы, Куба мен Пуэрто-Рикода революциялық қозғалыстар басталған кезде, иезуиттердің өтініші бойынша зоологиялық коллекция құруға көмектесу мақсатында Пуэрто-Рикоға жасаған қысқа сапарында табиғаттанушы доктор Агустин Штальдың айтуынша, ол дон Томас Бланкомен кездесті. Маягуэс қаласында Германияның вице-консулы қызметін атқарған және Гундлахтың кейбір сапарларын қаржылаған Карл Вильгельм Леопольд Кругтың досы, ол 1873 жылы Пуэрто-Рикоға сапар жасады. 1873 жылдың 4 маусымында Гаванадан "Мануэла" кемесімен жол тартып, 13 маусымда Маягуэске жетіп, Пуэрто-Рикода шамамен алты ай болды. Осы сапар барысында Гундлах "Орта білім берудің азаматтық институты" немесе "Instituto Civil de Segunda Enseñanza" институтын құруға үлес қосты. Бірнеше айдан кейін бұл институт, Испания үкіметінің Сантьяго-де-Куба және Сан-Хуан епископтарына екі аралдағы жоғары білім беру мүмкіндіктерін шектеу туралы саясатына сәйкес жабылды. Содан кейін ол 1875 жылдың қыркүйегінде "Марселла" кемесімен Гаванадан Пуэрто-Риконың батыс жағалауына сапарлады. Ол Пуэрто-Рикода шамамен бір жыл тұрды; ол сол жерде Иоганн Кристоф есімін испан тіліндегі Juan Cristóbal деп өзгертті. Ол 1880 жылы "Contribucion á la Erpetologia Cubana" және 1881–1884 жылдары 4 томдық "Contribucion á la entomologia Cubana" еңбегін жазды. Сонымен қатар, ол Куба құстары туралы алғашқы маңызды еңбек, "Ornitología Cubana" еңбегін жазды және оның есімі алпыстан астам түрдің ғылыми атауларында сақталған. Оның коллекциялары 1896 жылы қайтыс болғаннан кейін кубалық зиялы Фелипе Пой и Алойдың (1799–1891) есімімен аталған Гаванадағы Музей Пой мұражайына тапсырылды.
Gundlach graduated from Marburg University, where his father was professor of physics, as Doctor of Philosophy in 1837. In 1839, he left Europe to make collections on the Caribbean island of Cuba. During a short trip to Puerto Rico, at the request of Jesuit fathers to offer assistance in the creation of a zoological collection in 1868, when revolutionary activities were beginning in Cuba as well as Puerto Rico, he met with don Tomás Blanco, according to naturalist Dr. Agustín Stahl. A friend of Carl Wilhelm Leopold Krug, who served as German Vice Consul in Mayagüez, Puerto Rico and who paid for some of Gundlach's travels, he visited Puerto Rico in 1873, leaving Havana on 4 June 1873 on the ship Manuela, arriving in Mayagüez on 13 June and staying in Puerto Rico for approximately six months. During that trip, Gundlach contributed to the founding of the Civil Institute for Secondary Learning or "Instituto Civil de Segunda Enseñanza". This institute was closed several months later, in keeping with the Spanish government's policy expressed to the bishops of Santiago de Cuba and of San Juan of limiting the opportunities for higher learning on both islands. He subsequently travelled from Havana to Puerto Rico's west coast aboard the "Marsella" in September 1875. He remained in Puerto Rico for approximately one year; while he was there, he changed his name from Johannes Christoph to its Spanish equivalent, Juan Cristóbal. He wrote Contribucion á la Erpetologia Cubana (1880) and Contribucion á la entomologia Cubana in 4 volumes (1881–1884). He also wrote the first major work on the birds of Cuba, Ornitología Cubana, and his name is commemorated in the scientific names of over sixty species. His collections passed into the care of the Museo Poey in Havana, named after Cuban intellectual Dr. Felipe Poey y Aloy (1799–1891), upon his death in 1896.
Мұра
1986 жылы оның қайтыс болғанына 90 жыл толуына орай Куба Гундлахты еске алуға арналған бірнеше пошта маркасын шығарды. Оның Пуэрто-Рикоға жасаған сапарлары Пуэрто-Рикодағы табиғаттану ғылымдарын дамытуға орасан зор үлес қосқан деп есептеледі, сондықтан ол "Пуэрто-Рикодағы табиғаттану ғылымдарының әкесі" деп саналады. Оның портреті, Андрес Гарсес салған, Пуэрто-Рико университетінің Рио-Пьедрас кампусының Табиғаттану факультетінде ілулі тұр. Оның құрметіне дәрігер Агустин Сталь купей ағашының бір түрін Clusia gundlachi деп атады. 2008 жылдың 26 маусымында Пуэрто-Риконың өнер және ғылым академиясы Гундлах есімімен 25 белгілі ғалымды марапаттады.
In 1986, on the 90th anniversary of his death, Cuba issued a series of postal stamps commemorating Gundlach. His visits to Puerto Rico were considered so important to the development of the study of natural sciences in Puerto Rico that he is considered "the Father of Natural Sciences in Puerto Rico" and his portrait, painted by Andrés Garcés, hangs in the School of Natural Sciences at the University of Puerto Rico, Río Piedras campus. To honor him, Dr. Agustín Stahl named a species of cupey tree in his honor as Clusia gundlachi. The Puerto Rico Academy of Arts and Sciences on June 26, 2008, awarded recognitions that carry Gundlach's name to 25 prominent scientists in Puerto Rico.