Кіріспе

Матагорда округінің ядролық электр станциясы, Техас штаты

Оңтүстік Техас жобасының электр өндіру станциясы (СТП, STPEGS, Оңтүстік Техас жобасы деп те аталады) – Бей-Сити қаласының оңтүстік-батысында, Техас штаты, АҚШ орналасқан ядролық электр станциясы. STP Хьюстон қаласының оңтүстік-батысына қарай 90 миль (145 км) жерде, Колорадо өзенінен батысқа қарай орналасқан. Ол екі Westinghouse қысымды су реакторынан тұрады және салқындату мұнараларының қажеттілігін жоятын резервуармен салқындатылады.

1971-1994 жылдар

1971 жылғы 6 желтоқсанда «Хьюстон Лайтинг энд Пауэр Ко.» (HL&P), Остин қаласы, Сан-Антонио қаласы және «Сентрал Пауэр энд Лайт Ко.» (CPL) бірлесіп меншіктегі ядролық электр стансасын салудың мүмкіндігін зерттеуді бастады. Стансаның бастапқы құны 974 миллион доллар (2015 жылғы шамамен доллармен эквивалентті) бағаланды. 1973 жылдың ортасына қарай HL&P және CPL жоба орны ретінде Бей-Ситиді таңдады, ал Сан-Антонио жобаға серіктес ретінде қосылды. «Браун энд Рут» компаниясы сәулетші және құрылыс компаниясы ретінде таңдалды. 1973 жылғы 17 қарашада Остин тұрғындары қаланың қатысуын тар мәжіліспен мақұлдады және 1 желтоқсанда қала жобаға қол қойды. Остин жылдар бойы жобада қалу-қалмау мәселесі бойынша бірнеше референдум өткізді. 1974 жылғы мамыр айында Атом энергиясы жөніндегі комиссияға (қазіргі Ядролық реттеу комиссиясы – NRC) станса құрылысына рұқсат алу үшін өтініш берілді, ал NRC 1975 жылғы 22 желтоқсанда рұқсат берді. Құрылыс 1975 жылғы 22 желтоқсанда басталды. 1978 жылға қарай «Оңтүстік Техас жобасы» жоспардан екі жыл қалып қойды және айтарлықтай шығынға ұшырады. 1978 жылдың соңында HL&P шығындардың артуымен, кестедегі кешігулермен және басқа да қиындықтармен күресу үшін жаңа басқару тобын құрды. Алайда, 1979 жылғы наурызда «Три Майл Айленд» оқиғасы STNP-ді қоса алғанда, ядролық өнеркәсіпке елеулі әсер етті. Жаңа команда жаңа бюджет пен кесте әзірлеуді қайта бастады. «Браун энд Рут» компаниясы аяқталу кестесін 1989 жылғы маусымға түзетті және құны 4,4–4,8 миллиард долларға бағаланды. HL&P басшылары жобаның жетекшісімен кеңесіп, «Браун энд Рут» қанағаттанарлық прогресс көрсетпейтініне келіп, олардың сәулетші-инженерлік рөлін тоқтатуға, бірақ құрылысшы ретінде қалдыруға шешім қабылдады. 1981 жылғы қыркүйекте «Браун энд Рут» сәулетші-инженер лауазымынан босатылды және оларды алмастыру үшін «Бехтел Корпорейшн» компаниясымен келісім жасалды. Екі айдан кейін «Браун энд Рут» құрылыс мердігері ретінде бас тартты, ал 1982 жылғы ақпанда оларды құрылысшы ретінде алмастыру үшін «Ebasco Constructors» компаниясы жалданды. Остин тұрғындары 1981 жылғы 3 қарашада қалалық кеңеске СТП-дағы қаланың 16 пайызын сатуға уәкілеттік берді. Бірақ сатып алушы табылмады. 1-ші блок 1988 жылғы 8 наурызда алғашқы сынаптық деңгейге жетіп, 25 тамызда коммерциялық режимде жұмыс істеуге кірісті. 2-ші блок 1989 жылғы 12 наурызда алғашқы сынаптық деңгейге жетіп, 19 маусымда коммерциялық режимде жұмыс істеуге кірісті. 1993 жылғы ақпанда екі блок та бумен жұмыс істейтін қосалқы су сорғыларындағы мәселелерді жою үшін желіден шығарылды. Олар 1994 жылғы наурызда (1-ші блок) және мамырда (2-ші блок) қайтадан пайдалануға берілді. STNP тарихы ерекше, себебі «Три Майл Айленд» оқиғасы кезінде инженерлік құрылыстың алғашқы кезеңдерінде болған көптеген ядролық электр стансалары аяқталған жоқ.

2006 жылдан қазіргі уақытқа дейін

2006 жылдың 19 маусымында NRG Energy компаниясы Оңтүстік Техас ядролық жобасының алаңында екі 1,358 МВт жоғары технологиялық қайнаған су реакторын (ABWR) салу туралы NRC-ға ниет хат берді. Оңтүстік Техас ядролық жобасының серіктестері CPS Energy және Austin Energy бастапқы ниет хатқа және даму жоспарларына қатыспады. 2007 жылдың 24 қыркүйегінде NRG Energy компаниясы Оңтүстік Техас ядролық жобасының алаңында екі Toshiba ABWR салуға NRC-ге өтініш берді. CPS Energy компаниясының уақытша бас директоры Стив Бартлидің айтуынша, екі реактордың құрылысының жалпы құны 10 миллиард долларды құрайды, немесе қаржыландырумен бірге 13 миллиард долларды құрайды. 2009 жылдың қазан айында бас мердігер Toshiba CPS Energy компаниясына шығынның «елеулі түрде жоғары» болатынын, мүмкін 4 миллиард долларға дейін артатынын хабарлады. 3-ші және 4-ші блоктардағы шығындар бағасының көтерілуіне байланысты 2010 жылы CPS Energy компаниясы NRG Energy компаниясымен келісімге келіп, жаңа блоктардағы CPS үлесін 50%-дан 7,625%-ға дейін қысқартты. Осы уақытқа дейін CPS Energy кеңейтілген зауытқа 370 миллион доллар инвестициялаған болатын. CPS Energy компаниясының жобадан шығуы кеңейтуді қауіпке ұшыратты. 2010 жылдың қазан айында Оңтүстік Техас жобасы Токио электр энергетикасы компаниясы (TEPCO) Nuclear Innovation North America (реактор өндірушісі, Toshiba және зауыт серіктесі NRG Energy арасындағы бірлескен кәсіпорын)мен келісімге келді деп жариялады. Бұл келісімге сәйкес, ұсынылып отырған реакторлардың ең ірі екі мүдделі тұлғасы, кеңейтудегі бастапқы 9.2375% үлесін 125 миллион долларға сатып алды, ал қосымша үлес сатып алу опциясы үшін тағы 30 миллион доллар төледі (соның нәтижесінде TEPCO-ның жалпы үлесі шамамен 18%-ға жетеді, немесе 500 МВт электр энергиясын өндіруге мүмкіндік береді). Келісім STNP-нің АҚШ Энергетика министрлігінен құрылысқа қарыз алу кепілдіктерін алуына байланысты жасалды. 2011 жылдың 19 сәуірінде NRG акционерлермен телефон арқылы өткен конференцияда екі жаңа блокқа рұқсат беру процесінен бас тарту туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді, себебі жоспарлаудың жоғары шығындары мен рұқсат беру процесінің баяулауы. Ядролық энергияға қарсы белсенділер жаңа серіктес TEPCO компаниясының қаржылық жағдайы мен Фукусимадағы ядролық апаттың да шешім қабылдауға әсер еткенін айтады. NRG жобаға салынған 331 миллион доллар инвестициясын есептен шығарды. 2011 жылдың сәуірінде NRG реактордың тоқтатылуы туралы хабарлағанмен, NRC жаңа реакторлар үшін біріктірілген лицензия беру процесін 2011 жылдың қазан айында жалғастырды. Ол кезде реактор лицензиясының өтінішін неге алға тартқаны белгісіз еді. 2015 жылдың басында құрылыс алдындағы кейбір жұмыстар жүргізілді және NRC-нің бастапқы құжаттарында 3-ші блок үшін 2015 жылдың наурызында және бір жылдан кейін екінші блок үшін бастапқы мақсатты коммерциялық пайдалану күндері көрсетілген. 2016 жылдың 9 ақпанында NRC біріктірілген лицензияны мақұлдады. Нарықтық жағдайларға байланысты, ол кезде құрылыс жұмыстары жүргізілген жоқ. Қазіргі уақытта екі жоспарланған блок үшін құрылыс күні белгіленбеген. 2021 жылдың 15 ақпанында Техас штатының көп бөлігін зақымдаған электр энергиясының өшірілуі кезінде автоматты реактор тоқтатуы Оңтүстік Техас ядролық генерациялау станциясының 1-ші блогын тоқтатты. Ядролық реттеу комиссиясының есебіне сәйкес, бу генераторларының төмен деңгейі 11 және 13-ші су сорғыларының жұмысын тоқтатуына байланысты болды. Алайда, 2-ші блок пен Команчи Пик АЭС-тің екі блогы да электр энергиясының өшірілуі кезінде желіде болды.

1985 жылғы шабуылдау туралы іс

Ядролық хабар беруші Рональд Дж. Голдштейн Оңтүстік Техас станцияларының құрылысы бойынша негізгі мердігер болған EBASCO компаниясындағы қадағалаушы болды. 1985 жылдың жазында Голдштейн EBASCO және Houston Lighting компаниялары құрған ішкі бағыныштылық бағдарламасы – SAFETEAM-ге қауіпсіздік мәселелерін хабарлады, олар қауіпсіздік процедураларын бұзу, қауіпсіздікке сәйкестік туралы есептерді ұсылмауы және станцияның қауіпсіздігіне әсер ететін сапаны бақылаудың бұзылуларын қамтыды. SAFETEAM қызметкерлердің қауіпсіздік алаңдауларын білдіруі үшін тәуелсіз, қауіпсіз орта ретінде насихатталды. Екі компания өз қызметкерлеріне SAFETEAM-ге хабарланған шағымдар заңмен қорғалмайды деп есептейтінін хабарламады. Голдштейн SAFETEAM-ге есеп бергеннен кейін жұмыстан босатылды. Кейін Голдштейн федералдық ядролық хабар берушілер туралы заңға сәйкес сотқа шағым түсірді. АҚШ Еңбек департаменті оның SAFETEAM-ге ұсынған материалдары қорғалған және оның жұмыстан босатылуы заңсыз деп шешті, бұл шешімді Еңбек министрі Линн Мартин бекітті. Бұл шешім Бесінші апелляциялық сотта жойылды, ол жеке бағдарламалар хабар берушілерге қорғау ұсынбайды деп шешті. Голдштейн ісін жоғалтқаннан кейін Конгресс федералдық ядролық хабар берушілер туралы заңға түзетулер енгізіп, ішкі жүйелерге хабарлауды қорғау және хабар берушілерге қарсы кек алудың алдын алу мақсатында өзгерістер жасады.

Меншік

STPEGS реакторларын STP Nuclear Operating Company (STPNOC) компаниясы пайдаланады. Меншік үлесі Constellation Energy компаниясына 44 процент, San Antonio қалалық коммуналдық мекемесі CPS Energy-ге 40 процент және Austin Energy-ге 16 процент бөлінген.

Айналадағы халық

Ядролық реттеу комиссиясы ядролық электр станцияларының айналасында екі төтенше жағдай жоспарлау аймағын белгілейді: 10 миль (16 км) радиусы бар, ауадағы радиоактивті ластануға және оның тыныспен ішке жұтылуына қатысты аймақ, және шамамен 50 миль (80 км) радиусы бар жұтылу жолы аймағы, негізінен радиоактивті ластанған тамақ пен суды жұтумен байланысты. 2010 жылы станциядан 50 миль (80 км) шеңберінде 254 049 адам тұрды, бұл 2000 жылдан бері 10,2 пайызға артты; ал 10 миль (16 км) шеңберінде 5 651 адам тұрды, бұл 2,4 пайызға азайды. 50 миль қашықтықтағы қалалардың ішінде Джексон көлі (қала орталығына дейін 40 миль) және Бей-Сити бар.

Сейсмикалық қауіп

2010 жылы тамызда жарияланған Ядролық реттеу комиссиясының зерттеуіне сәйкес, Оңтүстік Техас ядролық станциясының реакторының активтік аймағына зақым келтіруге жеткілікті күшті жер сілкінісінің жылдық ықтималдығы 1:158 730-ды құрады.