Кіріспе

Магнезия Сипилум (Μαγνησία ἡ πρὸς Σιπύλῳ немесе Μαγνησία ἡ ἐπὶ Σιπύλου; қазіргі Маниса, Түркия) – Лидияның қаласы, Сипилус тауының етегінде Гермус өзенінің жағасында Смирнадан (қазіргі Измир) солтүстік-шығысқа қарай 65 шақырым жерде орналасқан. Бұл қаланың ескі көршісі Магнезиямен (Манезия) шатастырылуы мүмкін емес, олардың екеуі де Грек Магнезия аймағынан келген отарлаушылармен құрылған. Қала туралы алғашқы маңызды мәлімет 190 жылға дейін барып жетеді, сол жылы Рим консулы Луций Корнелий Сципион Азиялық Антиох Ұлы Магнезия шайқасында жеңіліске ұшырады. Рим үкімдігі кезінде қала маңызға ие болды және Тиберий тұсындағы жер сілкінісінен жойылмастан, сол император оны қалпына келтіріп, Рим империясының гүлденуіне үлес қосты. Византия империясы кезеңінде және 13 ғасырдағы Никея империясының тоқырау кезеңінде маңызды аймақтық орталық болды. Магнезияда императорлық монета айналымы, императорлық қазына орналасқан және 1261 жылы Константинополь қайта жараланғанға дейін империяның іс жүзіндегі астанасы болды. Магнезия Анатолияның осы бөлігінде түрік билігі астында өркендеген сирек қалалардың бірі болды.

Көрнекті орындар

Ежелгі заманның екі танымал жәдігері бар. Біріншісі – Сипилдің Ниобы (Аглаян Кая), қала ортасындағы таулардың ең төменгі етегінде орналасқан табиғи тас формациясы. Екіншісі – Суратлу Таш, қаладан шығысқа қарай 6 шақырым жердегі таудың шамамен 100 метрі биіктігінде орналасқан, Кибелені бейнелейтін алып тас мүсіні. Бұл – Хеттіктер дәуірінде жартасқа қашалған, отыруға арналған үлкен бейне, бәлкім Паузанийдің "Құдай анасының" деп атаған, Тантал ұлы Бротеас жасаған және Гомер жырлаған ежелгі мүсін. Оны балалар ойын алаңының тұрақ орнына кіргенде көруге болады. Мүсінге жақын ежелгі қаланың көптеген қалдықтары жатыр, ал шығысқа қарай шамамен бір шақырым жерде Паузанийдің Пелопс тағы деп есептелетін тас орналасқан. Сонымен қатар, ыстық су бұлақтары мен Аполлонның қасиетті үңгірі де бар. Никея империясы кезінде салынған қамалдың маңызды бөліктері әлі де көрініп тұр.