Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польшалық пианист және композитор (1882–1948)
Polish pianist and composer (1882–1948)
Игнац Фридман (сондай-ақ Игнас немесе Игнаци деп те жазылады; толық аты Соломон (Саломон) Исаак Фрейдман(н); 13 ақпан 1882 – 26 қаңтар 1948) – поляк пианисті және композиторы. Сынақшылар (мысалы, Гарольд Шонберг) және әріптестері (мысалы, Сергей Рахманинов) оны Леопольд Годовский, Мориц Розенталь, Ферруччо Бусони, Йозеф Хофман және Йозеф Лэвинмен бірге өз заманының ең көрнекті фортепиано виртуоздарының қатарына қойды.
Ignaz Friedman (also spelled Ignace or Ignacy; full name Solomon (Salomon) Isaac Freudman(n), ; February 13, 1882January 26, 1948) was a Polish pianist and composer. Critics (e. g. Harold Schonberg) and colleagues (e. g. Sergei Rachmaninoff) alike placed him among the supreme piano virtuosi of his day, alongside Leopold Godowsky, Moriz Rosenthal, Ferruccio Busoni, Josef Hofmann and Josef Lhévinne.
Ерте және кейінгі өмірі
"Краковтың жанындағы Подгорзе" (қазіргі Краков ауданы) көшпелі еврей музыкантының ұлы ретінде дүниеге келді. Оның туған үйі Кальварийская көшесінде, 22-номерде орналасқан. Нахманның (кейде Вольф немесе Вильгельм) Фрейдманның (кейде Фрейдман), 1857 жылдың 10 шілдесінде Монастержискада (қазіргі Украина) туған) және Саломея Айзенбахтың (1854 жылдың 26 наурызында Краковта туған) ұлы Игнац Фридман бала кезінен-ақ керемет дарынмен ерекшеленді. Ол Лейпцигте Уго Риманнмен, ал Венада Теодор Лештицкиймен оқыды және Ферруччо Бусонидің шеберлік кластарына қатысты. Фридман 1914 жылға дейін Берлинде тұрды, ал 1920 жылы Копенгагенге қоныс аударды.
Born to an itinerant Jewish musician in "Podgórze near Kraków" (currently a district of Kraków – his birthplace exists at the Kalwaryjska str. 22) as a son of Nachman (sometimes Wolf or Wilhelm) Freudmann, sometimes Freudman (born in Monasterzyska, now Ukraine, July 10, 1857) and Salomea Eisenbach (born in Krakow March 26, 1854), Ignaz Friedman was a child prodigy. He studied with Hugo Riemann in Leipzig and Theodor Leschetizky in Vienna, and participated in Ferruccio Busoni's master classes. Friedman lived in Berlin until 1914 and settled in Copenhagen in 1920.
Мансап
1904 жылы Венадағы ресми дебюті үш фортепиано концертінен тұратын бағдарламамен болды, бұл Бусони мен Годовский сияқты танымал виртуоздың ұқсас бағдарламаларымен бәсекелесе алды және ол өмірінің соңына дейін виртуоз деңгейін сақтап қалды. Оның стилі тыныш әрі жеңіл, ырғақ пен бояу сезімімен сіңген, мықты техникаға негізделген, және оның әсіресе Шопенді орындауы туралы көптеген жазбалар бар. Отандасы және замандасы Мориц Розенталь сияқты, Фридманның Шопенді орындауы, әсіресе мазуркалар, көптеген адамдар тарапынан теңдессіз деп есептеледі. Мансабында 2800 концерт бергеніне қарамастан, ол кейінірек Америкада кейде жылы қабылдамады, себебі жас сыншылар романтикалық орындаудың агогикасы мен мәнінен айырылған модернистік орындауға үйреніп қалған. Рахманинов Фридманның ойнауын өте жоғары бағалап, оны өзінен де романтикалық стильдегі ұлы виртуоз деп санады. Фридман Америкада сәттілікке жете алмады, себебі ол жақтағы тыңдаушылар көбірек заманауи және түйсікті орындауға дағдыланған, ал жазба технологиясы жаңа сезімталдыққа жол ашты. Сондықтан Фридман Рахманиновтың өмірінде де өткен дәуірдің соңғы өкілдерінің бірі болып қала береді. Оның ойнауы, оның бейнесі болған ұлы композиторлардың музыкалық шеберлігін түсінуге көмектесетін кілт болуы мүмкін. Көп қайталаған «галерея үшін ойнау» деген сөздер күмәнді көздерден келген. Бұл мүлдем рас емес. Егер біреу бүгін «галерея үшін ойнауды» көргісі келсе, оны жасамау – сирек кездесетін жағдай, өйткені қазіргі заманғы орындаушылардың көпшілігі фортепианода күтілетін акробатикалық тәсілдерді көрсетеді. Розенталь, Рахманинов, Хоровиц, Рубинштейн, Шнабель және Фридман сияқты виртуоздың заманында, алғашқы сабақ музыканы бет емес, саусақ арқылы жеткізудің дәмділігін үйретуден басталатын. Партитураға адалдық пен күрделі детальдарды ашып көрсету арқылы дамыған рубато – Фридманның айрықша белгісі.
His official début in Vienna in 1904 featured a program of three piano concertos, rivaling the similar programs of established titans like Busoni and Godowsky, and he remained a titan throughout his career. His style was quiet and effortless, imbued with a sense of rhythm and color, grounded in a sovereign technique, and much has been written about his peerless interpretations of Chopin in particular. As with his compatriot and contemporary Moriz Rosenthal, Friedman's Chopin interpretations, particularly those of the mazurkas, are considered by many to be unsurpassed. Despite having given 2,800 concerts during his career, he sometimes received lukewarm reviews in America in later years, as younger critics were becoming accustomed to modernist playing which stripped romantic interpretation of its agogics and essence. Rachmaninoff admired Friedman's playing very much and considered him as a great virtuoso in a style more romantic than his own. Friedman was never successful in America that has moved onto a much more modern and straightforward presentation with the technology of recording that prompted a different sensibility. Therefore Friedman remains as one of the last representatives of the bygone era even during the life of Rachmaninov. His playing may hold the key to understanding the musicianship of the great composers he so naturally represented. There has been a much repeated quote of playing to the galleries from a questionable source. It is not at all true. If one wishes to see the playing to the galleries today, not doing so is the rare exception as most modern performers display the expected gymnastics at the piano. In the times of Rosenthal, Rachmaninov, Horowitz, Rubinstein, Schnabel and Friedman as well as others, the first lesson taught and learned would be the tasteful presentation of transmission of music through the fingers and not the face. The devotion to the score and the intricate detail through an evolving rubato is Friedman's hallmark.
Кейінгі жылдар және өлім
Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Фридман Еуропада болды, бірақ соңғы сәтте Австралияда концерттік турне ұсынылып, қашып құтылуға үлкерді. Ол Сиднейде қоныстанды және өмірінің соңына дейін сол жерде тұрды (1948 жылғы Австралия күнінде қайтыс болды). Оның соңғы концерті 1943 жылғы 24 шілдеде Сиднейде өтті, одан кейін сол қолындағы неврит оны концерттік өнерден зейнетке шығуға мәжбүр етті.
At the outbreak of the Second World War, Friedman was in Europe, but managed to escape when a concert tour in Australia was offered at the last moment. He settled in Sydney and remained there until his death (which occurred on Australia Day, 1948). His last concert was in Sydney on July 24, 1943, after which neuritis in his left hand forced him to retire from the concert platform.
Мұра
Фридманның Naxos Records компаниясы бес дискке жинаған салыстырмалы түрде аз жазбалары, әсіресе оның Шопен шығармалары және Мендельсонның сөзсіз тоғыз әні кеңінен танылған. Оның көптеген жазбалары, оның ішінде Австралия мен Жаңа Зеландияда жасалған сағаттаған радиожазбалары жоғалып кеткен. Ол 90-нан астам шығарма жазды, көбінесе фортепиано миниатюралары, сондай-ақ виолончель және фортепиано квинтеті үшін шығармалар, бірақ оның шығармалары стандартты репертуарда кеңінен орындалмайды. Толық вокалдық туындылары (37 ән) 2022 жылы дискіге жазылды. Фридман көптеген шығармаларды, әсіресе И.С. Бах және Доменико Скарлаттидің шығармаларын өңдеді. Ол сонымен қатар Шопеннің фортепианолық шығармаларының дерлік толық жинағын редакциялады және Шуман мен Лист шығармаларын жариялады. Сидней музыка консерваториясы жыл сайын композиция саласындағы Игнац Фридман сыйлығын тағайындайды. Фридман бірнеше маңызды пианистерге де сабақ берді, олардың ішінде Джозеф Гурт, Карол Клейн, Анна Шитте, Игнас Тигерман және Брюс Хангерфорд (ол да Австралия күні шетелде қайтыс болды) бар.
Friedman's relatively few recordings, which have been collected by Naxos Records on five CDs, are widely admired, particularly his Chopin and his nine Songs Without Words by Mendelssohn. Like most of the great artists of his time who broadcast, much of his recorded material has been lost, including hours of radio recordings made in Australia and New Zealand. He composed more than 90 works, mainly piano miniatures, as well as pieces for cello and a piano quintet, but his compositions have not found a niche in the standard repertory. The complete vocal output (37 songs) was issued as a recording in 2022. Friedman arranged many works, especially those of J. S. Bach and Domenico Scarlatti. He also edited an almost complete edition of the piano works of Chopin and produced editions of Schumann and Liszt. The Sydney Conservatorium of Music awards an annual Ignaz Friedman Prize for composition. Friedman also taught several important pianists, including Joseph Gurt, Karol Klein, Anna Schytte, Ignace Tiegerman and Bruce Hungerford (who also died in a foreign country on Australia Day).
Vol.1: BEETHOVEN: 'Moonlight' Sonata / CHOPIN: Mazurkas (8.110684)
Vol.2: GRIEG: Piano Concerto / CHOPIN: Sonata in B Flat Minor (8.110686)
Vol.3: CHOPIN: Mazurkas (8.110690)
Vol.4: MENDELSSOHN: Songs without Words (8.110736)
Vol.5: English Columbia Recordings (8.111114)
Төрешімен босату
Шопен шеберлері (Арбитр 158): Бұрын жарияланбаған жазбаларды қоса алғанда таңдаулы жинақ.
Masters of Chopin (Arbiter 158): Selection including previously unpublished recordings.