Кіріспе

Манхэттендегі кеңсе көкжиегі, Нью-Йорк қаласы, 23 және 24-ші көшелер арасындағы 1 Мэдисон даңғылындағы мұнара, бұрын "Метрополитен мұнарасы" немесе "Метрополитен өмір мұнарасы" деп аталған.

Метрополитен өмірді сақтандыру компаниясы мұнарасы (әдетте Met Life Tower және Оңтүстік ғимарат деп аталады) – Нью-Йорк қаласындағы Манхэттеннің Флэт Айрон ауданында толық бір кварталды алып жатқан көкжиек. Ғимарат екі бөлімнен тұрады: Мэдисон даңғылы мен 24-ші көшесінің қиылысында орналасқан 700 фут (213 м) биіктіктегі мұнара, және Мэдисон даңғылы, Парк даңғылының оңтүстік жағы, 23-ші және 24-ші көшелермен шектелген кварталдың қалған бөлігін құрайтын қысқа шығыс қанаты. Оңтүстік ғимарат, тікелей 24-ші көшеден өтетін Солтүстік ғимаратпен бірге, Метрополитен үй кеңсе кешенін құрайды, ол бастапқыда Метрополитен өмірді сақтандыру компаниясының (қазір MetLife деп белгілі) бас кеңсесі ретінде пайдаланылған. Оңтүстік ғимараттың мұнарасын Napoleon LeBrun & Sons архитектуралық фирмасы жобалап, 1905-1909 жылдар аралығында салынды. Санкт-Марк Кампаниласынан шабыттанған мұнара төрт сағат, төрт қоңырау және жоғарғы бөлігінде шамдардан тұрады. 1913 жылға дейін әлемдегі ең биік ғимарат болып саналды. Мұнараға бастапқыда Metropolitan Life кеңселері орналасқан, ал 2015 жылдан бері онда 273 бөлмелі New York Edition Hotel деп аталатын сәнді қонақ үй қызмет көрсетеді. Мұнара 1989 жылы Нью-Йорк қаласының ескерткіштерді сақтау комиссиясының шешімімен қалалық ескерткіш ретінде танылды және 1972 жылы Тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді. 1978 жылы ол Ұлттық тарихи ескерткіш мәртебесін алды. Шығыс қанатын Ллойд Морган мен Юджин Мерони жобалап, 1953-1960 жылдар аралығында екі кезеңде салды. Шығыс қанаты сондай-ақ One Madison Avenue деп те аталады. Ол 1893-1905 жылдар аралығында кезең-кезеңмен салынған және ЛеБрун фирмасы жобалаған бұрынғы ғимараттың орнын басты. Қазіргі шығыс қанаты салынған кезде 700 фут мұнара да кең ауқымды жөндеуден өтті. 2020 жылы Kohn Pedersen Fox фирмасы жобалаған шығыс қанатқа қосымша құрылыс жұмыстары басталды, оның 2023 немесе 2024 жылы аяқталуы күтілуде.

Сәулет

Метрополитен өмірді сақтандыру компаниясының мұнарасы, немесе Оңтүстік ғимарат, шығыс қанаты мен мұнарадан тұрады. Ол батыста Мэдисон даңғылы мен Мэдисон сквері паркі, солтүстікте 24-ші көше, шығыста Парк даңғылы Оңтүстік және оңтүстікте 23-ші көше арасындағы бүкіл блокты алып жатыр. Бұл блоктың өлшемі солтүстіктен оңтүстікке қарай 200 фут (61 м), шығыстан батысқа қарай 445 фут (136 м). Бастапқы 11 қабатты, толық блокты шығыс қанаттың бірінші бөлімі 1893 жылы аяқталды және оны Napoleon LeBrun & Sons жобалады. Мұнара 1905-1909 жылдар аралығында салынған, алғашқы ғимаратқа кейіннен қосылды. 41-ден 45-ке дейінгі қабаттарға тек баспалдақ арқылы ғана кіруге болады. Көру платформасы бастапқыда жалпы қолданысқа берілді, 1909 мен 1914 жылдар аралығында әлемнің түкпір-түкпірінен келген 120 000 келушіні қабылдады. Мұнарада перистиль ішінде төрт қоңырау бар. Оларға батыста B♭ қоңырау, шығыста E♭ қоңырау, солтүстікте F♯ қоңырау және оңтүстікте G♯ қоңырау жатады. Бұл қоңыраулар құрылыс кезінде әлемдегі ең биік қоңыраулар болды. Төрт кіші балғамен қоңыраулар келесі интервалдармен соғылады: сағаттан кейін 15 минут өткенде төрт рет, сағаттан кейін 30 минут өткенде сегіз рет, сағаттан кейін 45 минут өткенде он екі рет және әр сағат сайын он алты рет. Қоңырауларға есімдер қойылған жоқ, Metropolitan Life әр қоңырауды оның бағытына қарай атады. Гүмбаздың үстінде 2 метрлік сегіз қырлы маяк орналасқан. Жобаланғандай, ақ шам кешкі сағат 10-нан кейін жанып, қызыл және ақ шамдар уақытты көрсеткенде әр 15 минут сайын қысқа уақытқа өшіріледі.

Интерьер

Құрылыс кезінде мұнара бөлігінде гранит едендер мен металл ішкі жиһаздар болды, бірақ басқа заманауи құрылыстардан өзгеше, ағаштан жасалған жиһаз өте аз болды. Төменгі қабаттарда, әсіресе лифттер маңында қоладан жасалған торлар мен есіктер орналасқан, ал жоғарғы қабаттарда лифттер маңындағы металл бұйымдар үшін әшекейлі темір қолданылды. Мұнараның әр қабатының ауданы шамамен 580 м² құрайды, бұл жақын жердегі көптеген кеңсе ғимараттарының қабаттарынан кішірек. 1960 жылдарғы жөндеу кезінде мұнара жаңа шығыс қанатына сай келетін кондиционер, дыбыс өткізбейтін төбе плиткалары және автоматты лифттер сияқты заманауи жиһаздармен жабдықталды. Мәрмәр едендер бұрынғы интерьерден сақталған аз қалдықтардың бірі болды. Жеке қонақ бөлмелеріндегі тарихи бөлшектердің көп бөлігі алынып тасталды, бірақ бастапқы қалпақтан жасалған төбелер сияқты қалдықтар сақталды. Ресторанды британдық шеф-аспаз Джейсон Атертон басқарады. Ресторанда асхана, жеке бар және бильярд үстелі бар бөлме бар, және оған ғимараттың вестибюлі арқылы ғана кіруге болады.

Бір Мэдисон даңғылы

Шығыс қанаты One Madison Avenue мекенжайында орналасқан және 1955 жылы құрылысы аяқталғанда он төрт қабаттан тұрды. Ол шығысқа қарай Park Avenue South көшесіне дейін созылып, дерлік бүкіл кварталды алып жатыр және бастапқыда кеңістіктің көп бөлігін құрады. 2020 жылдардың басында 10-шыдан 14-ші қабаттарға дейін (ғимараттың биіктігінің шамамен жартысын құрайтын) бұзылды. Жаңадан салынған шыны бұрыш, кеңейтілген құрылымға пайдалы кеңсе кеңістігінің жаңа мүмкіндіктерін ұсынады.

Фасад

Ең төменгі екі қабатта граниттік қасбет орналасқан, ал қалған қабаттар Алабама әктасынан жасалған қасбетпен және әр терезенің арасындағы тот баспайтын болаттық панельдермен жабдықталған. Жоба бойынша, 2-ші, 10-шы және 12-ші қабаттардың арт жағы шегіндірілген. Төменгі әктастық шығыс қанатын жоғарыдағы шыны мұнарадан бөліп тұратын екі қабатты биіктіктегі көшу қабаты бар. Фермалар шыны талшығымен қапталған. Оңтүстік-шығыс бұрышында, жер асты деңгейінде Нью-Йорк метросының 23-ші көше станциясының қалалық платформасына тікелей кіреберіс бар.

Бастапқы үй кеңсесі

Бастапқы кеңсе қазіргі шығыс қанатты алып жатқан. 23-ші көшеге қараған бөлігі 11 қабаттан тұрды, ал 24-ші көшедегі бөлігі 12 қабаттан тұрды. Наполеон ЛеБрун жобалаған бұл ғимараттың бүкіл қасбетін итальяндық Ренессанс стиліндегі әшекейлер безеді.

Фасад

Мұнара мен үй кеңсесі бастапқыда бірінші қабатта ашық тас қаптамамен, ал екінші және үшінші қабаттарда бағаналар мен пилястрлардың күрделі аркадасымен салынған. Мэдисон даңғылындағы басты кіреберіс, сондай-ақ 23-ші көше фасадының 150 футы (46 м) бойында сәл ілгері шығып тұрған бағаналар орналасқан, олар портиктер құрады. Мұнараның бастапқы жоспарына сәйкес, үй кеңсесінің де төртінші қабаттан жоғары үлкен, ал екінші және бесінші қабаттардан жоғары кіші кәрниздері болған. Бұл үй кеңсесі бұрынғысынша қиратылғаннан кейін. Осы дәлізден АҚШ пошта бөлімшесі, «Вестерн Юнион» телеграф бюросы, банк, телефон кабиналары және көптеген дүкендерге қол жеткізуге болады. 24-ші және 23-ші көшелерге дейін солтүстік және оңтүстікке қарай кесіп өтетін жолдар салынған, ал баспалдақтар метро станциясының орталық платформасына түсіп тұрады. Лифттер ғимараттың әр бөлімінде топтастырылған, бірақ олардың барлығы вестибюльден басқа жерде біріктірілмеген. Бастапқы үй кеңсесінде өрт сөндіруге арналған құбырлар мен автоматты спринклерлерден тұратын кең өрт сөндіру жүйесі болған. Үй кеңсесі «Metropolitan Life» компаниясының операциялық орталығы болып табылды және көбінесе ашық жұмыс кеңістігін қамтыды. Ішкі құрылымы ғимараттың алғашқы жылдарында кем дегенде әр бес жыл сайын қайта ұйымдастырылып отырылған, бірақ ішкі жабдықталу әрқашан қызметкерлердің еңбек өнімділігіне бағытталған. Құрылысқа қалың жұртшылықтың кіруі шектеулі болды және қызметкерлердің қозғалысы қатаң бақылауда ұсталды. Сонымен қатар, қызметкерлер үшін кітапхана, зал, спорт залы, медициналық және стоматологиялық кабинеттер сияқты көптеген қосымша мүмкіндіктер қарастырылған. Үй кеңсесінің 23-ші көше жағындағы бөлігінде демалыс алаңы да болды, ал компания 1908 жылдан 1994 жылға дейін кешендегі кең ас үйлер мен асханалар арқылы барлық қызметкерлерін тегін түскі аспен қамтамасыз етті.

Тарих

Мэдисон-сквердегі бас кеңсе аяқталмас бұрын, Метрополитен өмірді сақтандыру компаниясы (қазіргі МетЛайф) Манхэттеннің төменгі бөлігіндегі үш ғимаратта штаб-пәтерлері болды, олардың барлығы бұзылып алынды. Бұл штаб-пәтерде "900 шаршы футтан аспайтын" екі жарым бөлме бар еді: біреуі президентке, екіншісі қалған қызметкерлерге арналған. Сол кезде өмірді сақтандыру компаниялары кеңселері мен филиалдары үшін өз ғимараттарына ие болатын. Архитектура жазушысы Кеннет Гиббстің айтуынша, бұл ғимараттар әр компанияға "өз атын ғана емес, сонымен қатар өз жұмысының жағымды әсерін" жұртшылыққа жеткізуге мүмкіндік берді. Бұл үрдіс 1870 жылдан бері, Манхэттеннің қаржы ауданындағы бұрынғы Equitable Life ғимаратының аяқталуымен қалыптасқан. Сонымен қатар, 19 ғасырдың аяғы мен 20 ғасырдың басында өмірді сақтандыру компаниялары әдетте үлкен кеңселік және құжаттарды сақтау қызметкерлеріне арналған алып ғимараттар салды. 23-ші көшедегі Мэдисон даңғылы мен 4-ші даңғылдың арасындағы 7 қабатты итальяндық Ренессанс стиліндегі кеңсе ғимаратын жобалау үшін Наполеон ЛеБрунды жалдады. Үй кеңсесінің бірінші бөлігі 1894 жылдың ортасында аяқталды. 23-ші көшедегі бір жер учаскесі 1895 жылдың маусымына дейін сатып алынбады; Metropolitan Life сол жер учаскесін сатып алғаннан кейін, қалған жер учаскесінде екі қабатты құрылым салды, кейін ол 11 қабатқа дейін көтерілді. Осы уақытта Metropolitan Life компаниясы 24-ші көше бойындағы жер телімдеріне 12 қабатты ғимарат салып, 1895 жылдың қазан айында аяқталып, сол жылдың қараша айында пайдалануға берілді. Metropolitan Life 1894 жылы Fourth Avenue және 23-ші көшедегі Ұлттық дизайн академиясы үшін сатып алу ұсынысын берді; Үй кеңсесінің шығысқа қарайғы кеңейтімі 1901 жылы Fourth Avenue-ге ашылды, содан кейін 1902 жылы 24-ші көше мен Fourth Avenue-де L пішіндес кеңейту жасалды, ол сол қиылыстың оңтүстік-батыс бұрышын қоршады. Metropolitan Life 1902-1903 жылдары Төртінші даңғыл мен 24-ші көше бұрышын сатып алып, Лицей театры мен Дизайн академиясының жерлерінде үй кеңсесінің келесі бөлігін салды. Бұл бөлім 1906 жылдың мамыр айында пайдалануға берілді. Блокты біртіндеп дамыту Мэдисон скверін қоршаған басқа да көкжиектердің, мысалы 1902 жылы Flatiron Building және 1908 жылы Fifth Avenue Building (қазіргі Toy Center) құрылысына әкелді. Metropolitan Life сатып алуы үшін шіркеу 24-ші көшедегі жер учаскесін алды, ол Стэнфорд Уайттың 1906 жылы Мэдисон скверіндегі пресвитериан шіркеуі үшін салынған жері болды, кейде ол пастор Чарльз Генри Паркхерсттің есімімен "Паркхерст шіркеуі" деп аталады. 1907 жылдың қаңтарында Нью-Йорк қаласының құрылыс басқармасына сағат мұнарасының жобалары тапсырылды. Ол кезде мұнараның биіктігі 210 метр болатын, оның 48 тұрғын қабаты немесе барлығы 50 қабаттан тұруы керек еді. Құрылыс жоспары 1908 жылдың сәуір айында 54 қабатты мұнараны қарастырды, бірақ қосымша төрт қабат салынбады. 1908 жылдың ақпанына қарай мұнараның отыз бір қабаты салынды. Metropolitan Life Tower мұнарасының төменгі қабаттары 1908 жылдың мамырына дейін пайдалануға берілді. Metropolitan Life Tower 1909 жылға дейін аяқталмады, мұнараның құны 6,58 миллион долларға жетті. Metropolitan Life компаниясының қызметкерлері 1910 жылдың қаңтар айында мұнараның аяқталуын тойлау үшін мерейтойлық кеш өткізді. Бұл мұнара 1913 жылға дейін әлемдегі ең биік ғимарат болды, кейін оны төменгі Манхэттендегі Трибека ауданындағы Вулворт ғимараты басып өтті. 1914 жылғы компания тарихында бүкіл кешенде күн сайын 20 000 келуші мен тұрғын бола алатыны болжанады. Ол басты ғимаратқа туннель арқылы қосылған. Уайттың 1906 жылы салынған шіркеу ғимараты 1919 жылы 18 қабатты солтүстік қосымшаның кеңейтуіне жол ашу үшін бұзылды. Бұл қосымшаны Д. Эверетт Уэйд жобалаған және 1921 жылы аяқталды. Metropolitan Life North Building деп аталатын ғимараттың жобасы 100 қабатты мұнараны құрайтын болды, бірақ 1929 жылы Ұлы депрессия басталғанда компания үш кезеңмен салынған 28 қабатты базаны ғана салды. Солтүстік ғимарат 1950 жылы құрылымдық беріктігімен және болашақтағы кеңейту үшін қажетті лифт шахталарының санымен аяқталды. Алғашқы жоспарларды Леонард Шульц және Ассошиатс ұсынды, бірақ 1951 жылы Шульц қайтыс болғаннан кейін Ллойд Морган мен Юджин Мерони жобалау процесін жалғастырды. Metropolitan Life компаниясының баспасөз хабарламасында жаңа құрылымның қайта жаңартудан гөрі таңдалғаны айтылды, өйткені жаңа құрылымның ішкі кеңістігі көп болады, өйткені ескі ғимараттың ішкі ауласы жойылады және жаңа құрылыс қайта жаңартудан арзан. Жұмыс 1953 жылы басталды, Старрет Бразерс & Экен фирмасы бас мердігер, ал Пурди мен Хендерсон құрылымдық инженерлер болды. Қайта жаңарту сонымен қатар фасадын өзгертіп, оны шығыс жаққа ұқсас стильде жасады, сондай-ақ тозығы жеткен мраморды әк таспен алмастырды. 1972 жылы сағат мұнарасы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілгендіктен...