Дональд Лейкок: Жаңа Гвинея тілдерін зерттеуші ғалым

Кіріспе

Австралиялық лингвист және антрополог Дональд Лейкок (1936–1988) – Австралиялық лингвист және антрополог. Ол Папуа – Жаңа Гвинея тілдері туралы жұмыстарымен ең жақсы есте қалады.

Өмірбаян

Ол Ньюкасл университетінің (Жаңа Оңтүстік Уэльс, Австралия) түлегі болды, кейін Аделаида университетінде антропология саласында зерттеуші болып жұмыс істеді. Ол лингвистика ғылымдарының докторы дәрежесін австралиялық ұлттық университетінде алды және Папуа-Жаңа Гвинея тілдері бойынша жетекші сарапшылардың бірі атанды. Ол Жаңа Гвинеяның Сепик аймағындағы тілдерді зерттеуде бірнеше маңызды жұмыстар жасады. Оның алғашқы зерттеуі, Стивен Вурмның жетекшілігімен жүргізілген докторлық диссертациясы, "Нду тілдері" (1965) деген атпен жарияланды және осы жақын қатысты тілдер тобының бар екенін дәлелдеді. Келесі зерттеулерінде Лейкок Нду тілдерінің орта және жоғарғы Сепик аңғарына (Сепик субфилумы) таралатын үлкен тілдер отбасының бір бөлігі екенін анықтады. 1973 жылы ол осы тілдердің Сепик-Раму филумының құрамына кіретінін ұсынды. Бұл 30 жылдан астам уақыт бойы лингвистикалық қауымдастықтағы басты пікір болып қала берді. Уильям А. Фоули мен Малкольм Росс жүргізген соңғы зерттеулер Раму-Төменгі Сепик тілдері мен Сепик тілдері арасындағы байланысқа күмән келтірсе де, "Сепик субфилумы" нақты тілдер тобы ретінде мойындалды. Лейкок сондай-ақ алғаш рет Торричелли (1968) және Пиави тілдерінің топтарын анықтады. Ол лингвистика және антропология салаларында көптеген мақалалар жариялады. Оның авторлары (Дэвид Вернон, Колин Гроувс және Саймон Браун) оны 20 ғасырдың "Ренессанс адамы" деп сипаттады, өйткені оның қызығушылықтары меланезия тілдерінен бастап, медиумдық байланыс, Таро карталары және әдепсіз әндерге дейін өте кең болды. Ол Австралия гуманитарлық академиясының (FAHA) мүшесі, Австралия лингвистикалық қоғамының (ALS) вице-президенті және Менса клубының мүшесі болды. Австралиялық скептиктер клубының белсенді мүшесі ретінде ол скептиктердің конвенцияларында глоссолалия мен транстық күйге ену көрсетілімдерімен көптеген адамдарды ойын-сауыққа тартып, көңіл көтерді. Оның өлімінен кейін Лейкоктің Енохтың "тілі" туралы еңбегі (бұл тіл елизаветалық мистик Джон Дидің серігіне жіберілген деген болжам бар) әріптесі тарапынан скептикалық лингвистиканың классикалық туындыларының біріне айналдырылды. Ол 1988 жылдың 27 желтоқсанында Канберрада қысқа аурудан кейін дүние салды.

He was a graduate of University of Newcastle, New South Wales, Australia and later worked as a researcher at the University of Adelaide in Anthropology. He undertook his Ph. D. at the Australian National University in linguistics and became one among the leading authorities on the languages of Papua New Guinea. He performed several pioneering surveys of the languages of the Sepik region of New Guinea. The first of these, his Ph. D. research under the supervision of Stephen Wurm, was published as The Ndu languages (1965), and established the existence of this closely related group of languages. In subsequent surveys, Laycock found the Ndu languages were part of a larger language family extending through the middle and upper Sepik valley (the "Sepik subphylum"), and in 1973 he proposed that these languages formed part of a Sepik–Ramu phylum. This remained the general consensus in the linguistic world for over 30 years. While more recent work by William A. Foley and Malcolm Ross has cast doubt on a link between the Ramu – Lower Sepik languages and the Sepik languages, the "Sepik subphylum" seems established as a genuine group. Laycock also first identified the Torricelli (1968) and Piawi groups of languages. He published numerous papers in linguistics and anthropology. He was described by his fellow authors of Skeptical (David Vernon, Colin Groves and Simon Brown) as a 20th century 'Renaissance Man' as his interests were wide ranging from Melanesian languages, to channelling, Tarot cards and bawdy songs. He was a Fellow of the Australian Academy of the Humanities (FAHA), Vice President of the Australian Linguistic Society (ALS) and a member of Mensa. A keen member of the Australian Skeptics he entertained many people at Skeptic's conventions with his demonstrations of glossolalia and going into trances. After his death, Laycock's meticulous work on the Enochian 'language' (which was allegedly channelled to an associate of the Elizabethan mystic John Dee) was turned by a colleague into one of the very few classics of skeptical linguistics. He died, after a short illness, in Canberra, on 27 December 1988.

Таңдалған библиография

Нду тілдері тобы (Сепик ауданы, Жаңа Гвинея). Тынық мұхит лингвистикасы С 1. Канберра: Тынық мұхит лингвистикасы, 1965. "Луми кішi ауданының (Батыс Сепик ауданы), Жаңа Гвинея тілдері". Океандық тіл білімі 7: 36–66. 1968 жыл. Сепик тілдерінің тізімі және алдын ала жіктелуі. Тынық мұхит лингвистикасы B 25. Канберра, 1973 жыл. (Джон З'граггенмен бірге) "Сепик–Раму тілдік отбасысы". Стивен А. Вурм, ред. Папуа тілдері және Жаңа Гвинеяның тілдік ахуалы: Жаңа Гвинея аймақтық тілдері және тілдерді зерттеу 1. Тынық мұхит тілдері C 38. 731–763. Канберра, 1975 жыл. Толық Енох сөздігі: Доктор Джон Ди және Эдвард Келлиге ашылған періштелер тілінің сөздігі, Лондон: Аскин баспасы. 1978 жыл. "The Best Bawdry", Ангус және Робертсон, Сидней, 1982 жыл. Әлемнің ең жақсы ұятты әндері, Ангус және Робертсон, Солтүстік Райд, 1987, (Алиса Баффетпен бірге) Speak Norfuk Today, Норфолк аралы, 1988. Скептиктер. Дон Лейкок, Дэвид Вернон, Колин Гроувс, Саймон Браун, Канберра скептиктері, 1989, Бугенвиль тілінің Буин сөздігі, ред. Масаюки Ониси (Тынық мұхит лингвистикасы 537, 2003). (авторының өлімінен кейін жарияланды)