Кіріспе

Латынша Евангелие Кітабы

Британдық кітапхана, Add MS 11848 – Тур қаласында жасалған, әсем безендірілген Каролингтік латынша Евангелие Кітабы. Онда төрт Евангелиенің Вульгата аудармасы, қалам қағазға жазылған Каролингтік кішкентай әріптермен, сондай-ақ квадратты және рустикалық әріптермен, ал ірі әріптермен көркемделген. Қолжазбада сақталған 219 парақ бар, олардың мөлшері шамамен 330х230 мм. Мәтін шамамен 205х127 мм ауданда жазылған. Евангелие мәтінімен қатар, қолжазбада әулие Иеронимнің Папа Дамаске және Кесариялық Евсевийдің Карпианға жазған хаттары, сондай-ақ Евсевийдің канондық кестелері де бар. Әрбір Евангелиенің алдында кіріспелер мен тараулар тізімі келтірілген. Көліктің соңына шамамен 1675-1749 жылдар аралығында жылдық оқу кестесі қосылған. Одан кейін Каролингтік дәуірде қосылған тарау бастамаларының тізімі және сөздердің тізбегі берілген.

Шығу тегі

Кодекс 820-830 жылдар аралығында Тур қаласындағы Сент-Мартин монастырында, Алькуиннің ізбасары Фридугис аббаттық қызмет атқару кезінде жасалды. Бұл – Төрдегі төрт евангелист суретін қамтитын ең ерте белгілі Жаңа өсімдік кітабы. Кітаптың 18 ғасырға дейін қайда болғаны белгісіз. 1-бетте 18 ғасырда Стокгольмдегі Ресей елшісі, граф Сухтеланға тиесілі болғанын көрсететін кітап мөрі бар. 19 ғасырдың басында ол Лорд Стренгфордқа тиесілі болды. 1831 жылдың тамызында Sotheby’s аукционында сатылып, Личфилд епискобы Сэмюэл Батлер сатып алды. Британ кітапханасы бұл кітапты епископ Батлердің қолжазбалар жинағының қалған бөлігімен бірге иеленді.

Жасалған әшекейлер

Қолжазбада зооморфты және жапырақты ою-өрнектермен безендірілген архитектуралық аркалардың ішінде орналасқан канондық кестелер бар. Евангелисттердің төрт суреті бейнеленген. Әрбір евангелист жазушы ретінде көрсетілген және оның үстінде жартылай бой суретімен және жазу арқылы танылады. Портреттер кейбір аралдық қолжазбалармен және кейбір сарай мектебінің қолжазбаларымен ұқсастықтарды көрсетеді, бұл Фридугисустың ағылшын және Каролингтер сарайымен байланысы болғандықтан күтілуге лайық. Портреттер "дөңгелектеп салынған" деп сипатталған. Қолжазбада сонымен қатар әрбір жақсы жаңалыққа арналған безендірілген тақырыптық бет және бастапқы бет бар. Үлкен және кіші әріптер де безендірілген. Үлкен әріптер ерте франко-саксон стилінде жасалған және портреттерді салған суретшіден басқа суретші салған.

Міндетті

Бұл кітаптың 9 ғасырдағы Каролингтер дәуірінен сақталған қазыналық мұқабасы әлі де бар. Мұқабалары 14 және 19 ғасырларда жаңартылған. Мұқабалар – күміспен қапталған емен тақталар. Алдыңғы мұқабасында тастармен және жапырақшалы өрнектермен безендірілген тікбұрышты шеңбер ішінде Ұлылықтағы Мәсіхтің бейнесі бейнеленген. Медальдық жұмыстың көп бөлігі 9 ғасырдың ортасына тән Каролинг металл өнімдерінен жасалған. Шеңбердің төрт бұрышында 14 ғасырда қосылған төрт евангелист символының эмальдері орналасқан. Эмальдер, шамасы, Лимож қаласында жасалған. 1838 жылы епископ Батлер үшін бастапқы түсті тастар асыл тастармен алмастырылған. Тақталардың ішкі бетіне белгісіз қасиетті адамның саусақ сүйектері енгізілген. Кітаптың қысқыштары, болжам бойынша, 19 ғасырда ауыстырылған.