Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Африканың дәстүрлі барабаны
Traditional African drum
Каренда – Африканың дәстүрлі барабаны. Ол Бурундидің және оның Мвами (Патшасының) басты символы болды және жартылай құдай мәртебесіне ие болған. Мвами каренданың үнін патшалық үшін ережелерге айналдырады деп есептелген.
The karyenda is a traditional African drum. It was the main symbol of Burundi and its Mwami (King) and had semi divine status. The Mwami was said to interpret the beatings of the karyenda into rules for the kingdom.
Тарих
1962 жылы Бурунди Бельгиядан тәуелсіздік алғаннан кейін, кариенда 1962 жылдан 1966 жылға дейін ұлттық ту мен мемлекеттік елтаңбадағы символ болды. Республика құрылғаннан кейін ол өзгертілді. Дәстүр бойынша, ең маңызды халық әндері мен билері патшалықтың қадір-қасиеттерін жырлау үшін орындалған. Басты мерекелердің бірі – жыл сайынғы умугануро (сорғы фестивалі), ол патша сарайы үшін әсемдік, той-қуаныш пен билердің ұлы көрсетілісі болды. 1966 жылы монархия құлағаннан бері, әсіресе 1972 жылы хутулардың қырғынынан кейін, мұндай мәдени өрнектер әлсіреген. Екінші маңызды барабан – рукинзо. Ол мвами қайда барса да оны сүйреп жүретін. Көптеген құлшыныстарға қарамастан, барабандар халық арасында танымал және құрметті саналады. Барабандарды сақтап келген ежелгі әулеттер осы көне дәстүрлерді сақтап қалуға тырысып келеді. Олардың кейбіреулері, мысалы Бурундидің Корольдік барабаншылары немесе Л. Ндорисимпа мен К. Гюйе сияқты, халықаралық аренада танымал, олар 1983 жылы «Бурунди барабандары» (Les tambours du Burundi) атты жазбаны шығарды.
When Burundi gained independence from Belgium in 1962, the karyenda was the symbol on the national flag and its coat of arms from 1962 to 1966. It was replaced after the republic was established. Traditionally the most important folk songs and dances were performed to extol the virtues of the kingship. A major festival was the annual umuganuro (sorghum festival), which was a huge display of pomp, festivities, and dances for the royal court. Since the fall of the monarchy in 1966, and particularly after a massacre of Hutus in 1972, such cultural expressions have waned. The second most important drum was the rukinzo. It accompanied the mwami wherever he went. The drums, despite many upheavals, have remained popular and are still revered. The old families who were wardens of the drums have tried to keep the ancient traditions alive. Some have an international outreach, such as the Royal Drummers of Burundi, or L. Ndoricimpa and C. Guillet, who recorded Les tambours du Burundi (The Drums of Burundi) in 1983.
Символизм
Қасиетті заттар ретінде барабандар жай ғана музыкалық аспаптар емес еді. Олар ритуалдарда, мысалы, umuganuro сияқты немесе ерекше жағдайларда қолданылды. Патшаның маңызды шаралары, мысалы, тәж кигізу рәсімі, жерлеу және үйлену тойлары барабанмен хабарланды. Барабанның соғылысы мвами таңертең тұрғанда немесе кешке демалысқа кеткендегі сияқты белгілі бір рәсімдерді де білдіретін. Барабанның «бейбітшілік сыйлаушы» немесе «жер анасы» сияқты түрлі аттары болған. Бурунди королі IV Мвамбутса 1962 жылдың 1 шілдесінде Кариенда және Рукинзо корольдік ордендерін құрды. Кариенда ордені корольдіктің басты ордені болып есептелді және бес дәрежеге бөлінді.
As sacred objects, the drums were much more than simple musical instruments. They were used in rituals, such as the umuganuro, or for special circumstances. Major events for the king, such as royal coronations, funerals, and weddings were announced through the drums. The beating of the drums also signalled certain rites, such as when the mwami rose in the morning or retired in the evening. Drums had various names, such as "dispenser of peace" or "lady of the land". The Royal Order of Karyenda and the Royal Order of Rukinzo were founded by King Mwambutsa IV of Burundi on July 1, 1962. The Order of Karyanda was the principal order of the kingdom and was divided into five classes.
Қасиетті орындар
Барабандар әдетте барабан қасиетті орындарында сақтауға арналған. Бұл колониялық Бурундиге дейінгі саяси және діни биліктің орталықтары және биік орналасқан жерлердің тығыз желісі болды. Қасиетті орындарды негізінен хуту отбасылары күзетті, патша тек оларға ғана барабандар жасауға, ойнауға және сақтауға, немесе оларды арнайы жағдайларда сарайға әкелуге рұқсат берді. Оларды "абатимбо" деп атады, бұл рунди тілінде "қатты соққан" барабаншылар деген мағынаны білдіреді. Әрбір қасиетті орында киелі барабан орнатылып, оны күзетшілер сақтап тұрды. Сондай-ақ, "ингенданий" (кішкентай барабандар) және негізгі барабанмен бірге таралған барабандар жиынтығы да болды. Барабандар үшін ең маңызды орындар: Гитеганың жанындағы Гишора төбесі; Гитеганың жанындағы Хигиро төбесі; Магамба төбесі; және Банга.
The drums were normally kept in drum sanctuaries. These were a tight network of high places, as well as centres of political and religious power in pre colonial Burundi. The sanctuaries were guarded mainly by Hutu families, who were the only ones the king allowed to manufacture, play, and keep the drums or bring them to court for an occasion. They were called abatimbo, which is Rundi for drummers "who hit hard". A sacred drum was enthroned in each sanctuary and guarded by attendants. There were also ingendanyi (minor drums), and a set of drums that were played with the main drums. Some of the main sanctuaries for the drums were: Gishora Hill, near Gitega; Higiro Hill, also near Gitega; Magamba Hill; and Banga.