«Титаник» кемесіндегі скрипкашы Уоллес Хартли

Кіріспе

Уолес Генри Хартли (1878–1912) – ағылшын скрипашисі (1878–1912).

Уолес Генри Хартли (2 маусым 1878 – 15 сәуір 1912) – «Титаник» кемесінің алғашқы сапарындағы ағылшын скрипашисі және оркестр жетекшісі. Ол 1912 жылғы 15 сәуірде кеме батып бара жатқанда сегіз мүшеден тұратын оркестрді басқарғанымен танымал болды; ол және оркестрдің қалған бөлігі қаза тапты.

Өмір және мансап

Хартли Англияның Ланкашир графтығындағы Кольн қаласында дүниеге келіп өскен. Хартлидің әкесі, Альбион Хартли, Бёрнли жолындағы Бетел тәуелсіз методист шіркеуінің хор жетекшісі және жексенбілік мектептің басшысы болған. Альбион қауымға «Жақын, Құдайым, Маған» әнін өзі таныстырған. Уоллес Кольн қаласындағы методист мектебінде оқыды, Бетел шіркеуінің хорында ән шырқады және қауымның бір мүшесінен скрипка ойнауды үйренді. Мектепті бітіргеннен кейін Хартли Кольн қаласындағы Крейвен және Юнион банкінде жұмыс істеді. Оның отбасы Хаддерсфилдке көшкенде, Хартли Хаддерсфилд филармониялық оркестріне қосылды. 1903 жылы ол үйден шығып, Бридлингтон қалалық оркестріне қосылды, онда ол алты жыл болды. Кейін ол Батыс Йоркширдегі Дьюсбери қаласына көшіп, 1909 жылы Cunard Line компаниясына музыкант ретінде жұмысқа орналасты, мұхит кемелерінде қызмет етті. Егер «Жақын, Құдайым, Маған» әні ойнатылса, Хартлидің қандай нұсқасын қолданғаны белгісіз. Оның әкесі шіркеуде Артур Салливанның «Propior Deo» нұсқасын қолданды, ал отбасы оның осы нұсқаны қолданатынына сенімді болды. Осы әннің алғашқы ноталары Хартлидің естелік тақтасында жазылған және оның жерлеу рәсімінде ойнатылды. Ол «Арабика» кемесіне ауысып, Англияға оралды. Хартлидің әкесі Альбион Ливерпульде кемеде күтіп алып, ұлының денесін туған қаласы Ланкаширдегі Кольнге әкелді. Жерлеу рәсімі 1912 жылдың 18 мамырында өтті. Хартлидің жерлеу рәсіміне мыңға жуық адам қатысты, ал оның сүйінші процессиясының жолында шамамен 30 000–40 000 адам тұрды. Австралияның Виктория штатындағы Балларат қаласында жоғалған музыканттарды еске алу үшін Эдвард дәуіріндегі музыкалық орын салынған. Ол Балларат кеңесінің және Викториялық оркестрлер қауымдастығы мен жергілікті тұрғындар жинаған қаражат есебінен салынды. «Титаник» естелік музыкалық орыны 1915 жылдың 22 қазанында ашылды. «Титаник» кемесінің суға батқан күнінің жылдық мерекесінде әр жыл сайын оркестрлер «Жақын, Құдайым, Маған» әнін орындайды. 2001 жылы Хартлидің есімі Кольн қаласындағы жаңа көшелер мен тұрғын үйлерге ат қою кезінде қолданылды. 2008 жылы J D Wetherspoon паб желісі Кольндегі жаңадан ашылған пабқа (1990 жылдардың ортасына дейін ұзақ жылдар бойы Корольдің бас қонақ үйі болған ғимарат) оркестр жетекшісінің құрметіне ат қойды. Фредерик Кейли Робинсонның 1912 жылғы «The Outward Bound» суретінде Титаник Саутгемптоннан кететінін көретін қайықтағы жасөспірім бейнеленген. Ол Хартлидің естелігіне тапсырылып, Лидс кәсіби музыканттарына Лидс өнер галереясына сыйға берілді. Сурет 1912 жылдың 23 желтоқсанында Лидс қаласының мэрінің қатысуымен қалалық өнер галереясында ашылды. Оның никелері (Мария Робинсон) 1910 жылы аспапқа жазған германиялық скрипкадағы жазу анықтауға көмектесті: «Мариядан Уоллеске біздің никелеріміздің құрметіне». Ұлыбританияның асыл тастар қауымдастығының күміс сарапшысы скрипканың түбіндегі пластинаның түпнұсқа екенін және Мария Робинсонның тапсырысымен жасалған металл оюдың 1910 жылғы оюлармен бір уақытта жасалғанын растады. Қазір скрипка «Титаник» Белфаст мұражайында сақталады және көпшілікке көрсетіледі. Онда екі үлкен сызат бар және оны ойнауға болмайды. Алдридж аукционында скрипканы көргеннен кейін британдық халық әншісі/әндер жазушысы Рег Мюррос скрипканың тарихы туралы «The Band Played Sweet Marie» әнін жазды, ол 2014 жылы «England Green and England Grey» альбомында жарық көрді. Уоллес Хартли және оның скрипкасының тарихы сондай-ақ канадалық әнші/әндер жазушысы Хизер Рэнкин мен Дэвид Тайсон жазған «Titanically» әніне шабыттандырды, оған америкалық-канадалық режиссер Том Фицджеральд түсірген музыкалық бейнеклип қоса берілді. Музыкалық бейнеклип 2017 жылдың 2 маусымында Хартлидің туған күнін құрметтеу үшін жарық көрді.

Hartley was born and raised in Colne, Lancashire, England. Hartley's father, Albion Hartley, was the choirmaster and Sunday school superintendent at Bethel Independent Methodist Chapel, on Burnley Road where the family attended worship services. Albion himself introduced the hymn "Nearer, My God, to Thee" to the congregation. Wallace studied at Colne's Methodist day school, sang in Bethel's choir and learned to play the violin from a fellow congregation member. After leaving school, Hartley started work with the Craven & Union Bank in Colne. When his family moved to Huddersfield, Hartley joined the Huddersfield Philharmonic Orchestra. In 1903, he left home to join the municipal orchestra in Bridlington, where he stayed for six years. He later moved to Dewsbury, West Yorkshire and in 1909, he joined the Cunard Line as a musician, serving on the ocean liners , and If "Nearer, My God, to Thee" was played, it is uncertain which version Hartley used. His father used the "Propior Deo" version, by Arthur Sullivan, at church, and his family were certain that he would have used that version. It is this tune's opening notes that appear on Hartley's memorial and that were played at his funeral. He was transferred to the Arabic and returned to England. Hartley's father Albion met the ship at Liverpool and brought his son's body back to his home town of Colne, Lancashire. The funeral took place on 18 May 1912. One thousand people attended Hartley's funeral, while an estimated 30,000–40,000 lined the route of his funeral procession. The City of Ballarat, Victoria, Australia, has an Edwardian bandstand to commemorate the musicians lost. It was erected by the Ballarat Council with funds raised by the Victorian Band Association, and citizens of the area. The Titanic Memorial bandstand, was unveiled on October 22, 1915. Every year on the anniversary of the sinking of the Titanic, a band still plays "Nearer, My God, To Thee", in the bandstand. In 2001, Hartley's name was still being used when naming new streets and housing in the town of Colne. In 2008, the pub chain J D Wetherspoon named a newly opened pub, (the building having been the long standing King's Head Hotel up until the mid 1990s), in Colne after the bandleader. Frederick Cayley Robinson's 1912 oil painting The Outward Bound shows a youth in a boat watching as Titanic leaves Southampton. It was commissioned in memory of Hartley, and given to Leeds Art Gallery by the Leeds Professional Musicians. The painting was unveiled in the City Art Gallery by the Lord Mayor of Leeds on 23 December 1912. The identification was helped by an engraving on the German made violin which his fiancée (Maria Robinson) had placed on the instrument in 1910 which read: 'For Wallace on the occasion of our engagement from Maria.' Further tests by a silver expert from the Gemmological Association of Great Britain confirmed that the plate on the base of the violin was original and that the metal engraving done on behalf of Maria Robinson was contemporary with those made in 1910. The violin now resides at Titanic Belfast Museum and is open to public viewing. It has two large cracks and is no longer playable. After seeing the violin auctioned at Aldridges, British folk singer/songwriter Reg Meuross was inspired to write a song about the story of the violin, "The Band Played Sweet Marie", that was released on his album England Green and England Grey in 2014. The story of Wallace Hartley and his violin is also the inspiration behind the song "Titanically" written by Canadian singer/songwriter Heather Rankin and David Tyson, with a music video directed by American Canadian filmmaker Thom Fitzgerald. The music video was released June 2, 2017, to honour Hartley's birthday.